კიბოს მკურნალობა გუშინ და დღეს
ამ სტატიაში
კიბო მსოფლიოში ჯანმრთელობის მნიშვნელოვან პრობლემად მიიჩნევა. ბოლო წლების კვლევებმა კიბოს მიზეზებისა და მკურნალობის გაგებაში მნიშვნელოვანი როლი შეასრულა. ამ სტატიაში კიბოს ზოგად მიმოხილვასა და ბოლო წლების კვლევების შესახებ ინფორმაციას შემოგთავაზებთ.
აშშ-ის 2023 წლის კიბოს სტატისტიკით, კიბოთი სიკვდილიანობა ყოველწლიურად 2%-ით მცირდება, ახალი შემთხვევების რაოდენობა კი წელიწადში დაახლოებით 1%-ით იზრდება. სიკვდილიანობის შემცირება შეიძლება კიბოს ახალი თაობის მკურნალობას უკავშირდებოდეს.
რა არის კიბო?
კიბო დაავადებათა ჯგუფია, რომელიც დაგროვილი გენეტიკური ცვლილებების შედეგად უჯრედების უკონტროლო და მოუწესრიგებელი გაყოფით წარმოიქმნება.
ნორმალურ პირობებში უჯრედები გარკვეული პროგრამით იყოფა და ახალ უჯრედებს წარმოქმნის. კიბოს უჯრედები კი ამ პროგრამას არ მიჰყვება და უკონტროლოდ მრავლდება. დროთა განმავლობაში მათ შეიძლება წარმოქმნან სიმსივნედ წოდებული მასა. სიმსივნეები შეიძლება იყოს ავთვისებიანი (კიბოვანი, მალიგნური) ან კეთილთვისებიანი (არაკიბოვანი, ბენიგნური) (იხილეთ დეტალურად: რა არის კიბო).
კიბოს გენეტიკური ხასიათი კიბოს უჯრედების DNA-ში ცვლილებებით აიხსნება. DNA, უჯრედის ძირითადი გენეტიკური მასალაა და უჯრედის გაყოფისას ისიც კოპირდება. კიბოს უჯრედის DNA-ში დაგროვილმა ცვლილებებმა შეიძლება უჯრედებს ნორმალური გაყოფის პროგრამა დაარღვევინოს და უკონტროლო გამრავლება გამოიწვიოს. ეს ცვლილებები ჩვეულებრივ შემთხვევით არ ხდება და კონკრეტულ რისკფაქტორებს შეიძლება უკავშირდებოდეს. მაგალითად, მოწევამ, მზის ჭარბმა ზემოქმედებამ, ზოგი ვირუსით ინფექციამ და მემკვიდრეობითმა მიდრეკილებამ შეიძლება კიბოს რისკი გაზარდოს და კიბოს უჯრედის DNA-ში ცვლილებები გამოიწვიოს.
კიბო, როგორც მზარდი გლობალური პრობლემა
ადამიანებს კიბოსი ეშინიათ, რადგან სათანადო მკურნალობის გარეშე ის შეიძლება სიკვდილით დასრულდეს. როგორც თავად დაავადებამ, ისე მკურნალობამ შეიძლება ცხოვრების ხარისხზე იმოქმედოს. დაავადებისა და მკურნალობის პროცესები პაციენტსაც და ახლობლებსაც ფსიქოსოციალურად, სულიერად და ეკონომიკურად ართულებს ცხოვრებას. ამ მრავალმხრივი ჯანმრთელობის პრობლემის საზოგადოებრივი და გლობალური გამოძახილიც გარდაუვალი რეალობაა.
2020 წლის მსოფლიო კიბოს სტატისტიკის მიხედვით, გლობალური ინციდენტობა, ანუ ახალი შემთხვევების რაოდენობა, წელიწადში დაახლოებით 19.3 მილიონი იყო, კიბოთი სიკვდილიანობა კი დაახლოებით 10 მილიონი. ეს მონაცემები აჩვენებს, რომ კიბო მსოფლიოსთვის ჯანმრთელობის სერიოზული პრობლემაა.
კიბოს მკურნალობის წარსული და აწმყო
ქიმიოთერაპიის დაბადება
კიბოს თანამედროვე მკურნალობა დაიწყო მე-2 მსოფლიო ომში გამოყენებულ მდოგვის გაზზე ზემოქმედებული ჯარისკაცების სისხლის მაჩვენებლების შემცირების დაკვირვებით. ამასთან, 2000 წლამდე კიბოს მკურნალობა უმეტესად უშუალოდ კიბოს უჯრედის მომაკვდინებელი პრეპარატების ძიებაში მიმდინარეობდა.
დაკავშირებული თემა: ქიმიოთერაპიის აღმოჩენის გასაოცარი ისტორია
ქიმიოთერაპია კიბოს მკურნალობის ერთ-ერთი ყველაზე გავრცელებული მეთოდია. მისი აღმოჩენის შემდეგ გადარჩენის მაჩვენებლები მნიშვნელოვნად გაიზარდა. მაგალითად, 1950-იან წლებში ძუძუს კიბოს საშუალო გადარჩენის მაჩვენებელი 25-30% იყო, დღეს კი თითქმის 90%-ს მიაღწია.
ძუძუს კიბოს გარდა ქიმიოთერაპიის ეფექტურობა დადასტურებულია განსაკუთრებით ლეიკემიის, ჰოჯკინისა და არაჰოჯკინის ლიმფომის, სათესლის, საკვერცხის, თირკმლისა და ფილტვის კიბოს, ნეირობლასტომის, რაბდომიოსარკომისა და ვილმსის სიმსივნის დროს.
მაგალითად, 1970-იან წლებში ლეიკემიის პაციენტების 20% ხუთი წლის შემდეგ ცოცხალი იყო, დღეს კი მაჩვენებელმა 70-90%-ს მიაღწია. ასევე, ჰოჯკინის ლიმფომაში ხუთწლიანი გადარჩენა 40%-დან 80%-მდე გაიზარდა. პლატინაზე დაფუძნებული ქიმიოთერაპია, მკურნალობაზე პასუხის მაჩვენებელს ზრდის. 1980-იან წლებში მისი გამოყენებით სათესლის კიბოს გადარჩენის მაჩვენებლები 10%-დან 80%-მდე გაიზარდა. დღეს სათესლის კიბო თითქმის სრულად იკურნება და შორსწასულ შემთხვევებშიც გადარჩენა 90%-ზე მეტია.
კიბოს მკურნალობამ წლების განმავლობაში მნიშვნელოვანი წინსვლა განიცადა. მიუხედავად იმისა, რომ დაავადებას ტრადიციული ქიმიოთერაპიით მკურნალობდნენ, ბოლო წლებში უჯრედების თავისებურებების უკეთ შესწავლის შედეგად მიზნობრივი მკურნალობა განვითარდა. ეს არის კიბოს უჯრედის კონკრეტულ სამიზნეზე მიმართული პრეპარატები ან ახალი მეთოდები, მაგალითად იმუნოთერაპია.
დაკავშირებული თემა: ერთ-ერთი უძველესი დაავადება: კიბო და მისი მოკლე ისტორია
მიზნობრივი მკურნალობა
მიზნობრივი მკურნალობის პრეპარატები კიბოს უჯრედში კონკრეტულ სამიზნეებს უმიზნებს; მათ ჭკვიან პრეპარატებსაც უწოდებენ. ისინი გარკვეული ცილების ან სხვა მოლეკულების მიზანში ამოღებით უჯრედის ზრდისა და გამრავლების შეჩერებას ცდილობს. კიბოს უჯრედზე უფრო სპეციფიკური შეტევისას ნორმალურ უჯრედებს ნაკლებად აზიანებს.
კიბოს პირველი მიზნობრივი მკურნალობისთვის შექმნილი პრეპარატების ყველაზე ცნობილ მაგალითებს შორისაა Herceptin, Avastin, Gleevec და Tarceva. ისინი კიბოს ზრდისა და გავრცელებისთვის საჭირო სასიგნალო გზებზე მოქმედებს და უჯრედების განადგურებას ან ზრდის შეჩერებას ეხმარება. ეს პრეპარატები შეიძლება უფრო ეფექტური იყოს კონკრეტული ცილის ან რეცეპტორის მქონე კიბოს უჯრედებში და ამიტომ ზოგი ტიპის კიბოსთვის უფრო შესაფერისია.
მაგალითად, HER2-დადებითი ძუძუს კიბოს კვლევაში მიზნობრივი მკურნალობის გამოყენებით 5-წლიანი გადარჩენა 50%-დან 85%-მდე გაიზარდა.
იმუნოთერაპია
კიბოს იმუნოთერაპია არის მკურნალობა, რომელიც იმუნურ სისტემას კიბოს უჯრედების ამოცნობასა და განადგურებაში ეხმარება. იმუნური სისტემა ჩვეულებრივ დაავადებებისგან გვიცავს, თუმცა კიბოს უჯრედებს ზოგჯერ ვერ ამჩნევს ან ამოიცნობს, მაგრამ ვერ ანადგურებს. იმუნოთერაპია კიბოს უჯრედების წინააღმდეგ იმუნური სისტემის მოქმედების გასაძლიერებლად გამოიყენება.
1960-იან წლებში იმუნოლოგიურმა კვლევებმა იმუნური და კიბოს უჯრედების ურთიერთქმედების უკეთ გაგება დაიწყო. მკვლევრებმა აღმოაჩინეს მექანიზმები, რომლებიც იმუნურ სისტემას კიბოს უჯრედების განადგურებაში ხელს უშლის.
1990-იან წლებში კიბოს უჯრედის ზედაპირზე არსებული ცილა CTLA-4 აღწერეს იმუნურ და კიბოს უჯრედებს შორის ურთიერთქმედების შემაფერხებელ მექანიზმად. მკვლევრებმა აღმოაჩინეს, რომ CTLA-4-ის დამბლოკავი ანტისხეულები კიბოს უჯრედების წინააღმდეგ იმუნურ რეაქციას აძლიერებდა.
2000-იან წლებში კიდევ ერთი ცილა, PD-1, აღმოაჩინეს. გაირკვა, რომ კიბოს უჯრედები PD-1-ს იმუნური სისტემის დასათრგუნად იყენებდა. PD-1-ის დამბლოკავი ანტისხეულების გამოყენებამ, რომლებსაც იმუნური საკონტროლო წერტილების ინჰიბიტორებს უწოდებენ, შეიძლება იმუნურ უჯრედებს კიბოს უჯრედების განადგურებაში დაეხმაროს (იხილეთ 2018 წლის ნობელის პრემია მედიცინაში კიბოს იმუნოთერაპიის კვლევებისთვის ჯეიმზ ელისონსა და ტასუკუ ჰონჯოს).
ამ აღმოჩენებმა კიბოს მკურნალობაში იმუნოთერაპიის გამოყენება შესაძლებელი გახადა. დღეს იმუნოთერაპია სტანდარტული მეთოდია და კიბოს მრავალ ტიპში გამოიყენება.
იმუნური საკონტროლო წერტილების ინჰიბიტორებმა მნიშვნელოვნად გაზარდა გადარჩენა ზოგი კიბოს, განსაკუთრებით მელანომის, ფილტვისა და თირკმლის კიბოს დროს. თუმცა სხვა კიბოებში, მაგალითად ძუძუს, კოლორექტალურ, პროსტატისა და პანკრეასის კიბოში, მათი ეფექტურობა უფრო შეზღუდულია.
მაგალითად, კანის აგრესიული კიბოს, მელანომის დროს იმუნური საკონტროლო წერტილის ინჰიბიტორის გამოყენებით 1-წლიანი გადარჩენა 69-74%-მდე, 3-წლიანი 40-50%-მდე, 5-წლიანი კი 34-44%-მდე გაიზარდა. იმუნოთერაპიამდე მელანომაში 1-წლიანი გადარჩენა ჩვეულებრივ დაახლოებით 30% იყო, 3-წლიანი 10-15%, ხოლო 5-წლიანი 5-10%-ის ფარგლებში.
ფილტვის კიბოში იმუნური საკონტროლო წერტილების ინჰიბიტორები, განსაკუთრებით PD-1 ინჰიბიტორი პემბროლიზუმაბი, პროგრესირების გადადებასა და გადარჩენის მნიშვნელოვნად გაზრდაში ეფექტურია. თირკმლის კიბოშიც მათი გამოყენება პროგრესირებას აყოვნებს და გადარჩენას ზრდის. განსაკუთრებით ნივოლუმაბისა და იპილიმუმაბის კომბინაციამ მეტასტაზური თირკმლის კიბოს დროს 2-წლიანი გადარჩენა 64%-მდე გაზარდა.
ადრეული დიაგნოსტიკა
ადრეული გამოვლენა კიბოს მკურნალობის ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი ფაქტორია. რაც უფრო ადრე დაისმება დიაგნოზი, მით უფრო წარმატებულია მკურნალობა. კიბოს სკრინინგმა, ინფორმირებული პაციენტებისა და ექიმების მატებამ ადრეული დიაგნოზების ზრდას შეუწყო ხელი. ამასთან, კიბოს უჯრედისთვის სპეციფიკური ეპიგენეტიკური ცვლილებებისა და კიბოსთან დაკავშირებული ცილების აღმოჩენამ შეიძლება ადრეულ დიაგნოსტიკაში გარდატეხა მოახდინოს.
ქირურგიული ტექნიკა
ბოლო წლებში კიბოს ქირურგიაში უფრო განვითარებული და პაციენტის სხეულის მთლიანობის ნაკლებად დამაზიანებელი მეთოდები დაინერგა. მათი მიზანია კიბოს ქსოვილის ამოკვეთა და ჯანმრთელის დაცვა.
რადიოთერაპია
რადიოთერაპია კიბოს უჯრედების გასანადგურებლად მაღალი ენერგიის სხივებს იყენებს. ბოლო წლებში მოწინავე ტექნოლოგიური რადიოთერაპიის მეთოდები შეიქმნა; თანამედროვე აპარატურითა და მეთოდებით სიმსივნე მაქსიმალურად ზიანდება, ნორმალურ ქსოვილში გვერდითი მოვლენები კი მინიმუმამდე მცირდება.
საიდან მოდის კიბოს თანამედროვე პრეპარატები?
კიბოს თანამედროვე პრეპარატები აშშ-ის კიბოს ეროვნული ინსტიტუტის (NCI) ლაბორატორიების, მსოფლიო კვლევითი ინსტიტუტებისა და კომპანიების ერთობლივი მუშაობით აღმოიჩინება. NCI-ის ლაბორატორიები ათასობით მცენარესა და ზღვის ორგანიზმს სიმსივნის სკრინინგულ ტესტებში ამოწმებს და პოტენციური ანტისიმსივნური მოქმედებისთვის დაახლოებით 140.000 სინთეზურ ქიმიურ ნაერთსა და 80.000 მცენარეულ ექსტრაქტს და სხვა ბიოლოგიურ მასალას სწავლობს. ეფექტურობას სიმსივნური უჯრედების კულტურებსა და თაგვებზე ამოწმებენ; წარმატებული კანდიდატები ადამიანებში გამოსაყენებლად კლინიკურ კვლევებში ერთვება. FDA-ის (აშშ-ის საკვებისა და წამლის ადმინისტრაცია), EMEA-ის (ევროპის წამლის სააგენტო) და თურქეთის რესპუბლიკის ჯანდაცვის სამინისტროს მსგავსი ეროვნული უწყებების მიერ დამტკიცებულ პრეპარატებს კიბოს მკურნალობაში მნიშვნელოვანი ადგილი აქვს.
ალტერნატიული მედიცინის პრაქტიკოსები კი ამტკიცებენ, რომ ბუნებრივი პროდუქტები პაციენტს უვნებლად კურნავს, თანამედროვე წამლებს კი სარგებელზე მეტი ზიანი მოაქვს. თანამედროვე მედიცინამ ეს მტკიცებები შეამოწმა და აჩვენა, რომ მცენარეული პრეპარატები კიბოს მკურნალობაში ეფექტური არ არის. წინსვლა უჯრედის უკონტროლო ზრდის წამახალისებელი ან დაზიანებული შემაფერხებელი საფეხურების განსაზღვრით მოხდა. მათ წინააღმდეგ შექმნილი წამლები მრავალ კიბოში ეფექტურია; ქვეტიპებისა და გენეტიკური განსხვავებების მიხედვით პერსონალიზებული მკურნალობით მნიშვნელოვანი შედეგები მიიღება. ამ მიღწევების უგულებელყოფა და პაციენტის ალტერნატიული მედიცინისკენ მიმართვა მისი სიცოცხლის უფლებისთვის მნიშვნელოვანი საფრთხეა.
შეჯამება:
- კიბოს თანამედროვე პრეპარატები წარმოადგენს წამლების ჯგუფს, რომლებიც კიბოს უჯრედების ზრდას, გამრავლებასა ან გავრცელებას უმიზნებს. ისინი სპეციფიკურად კიბოს უჯრედებისკენაა მიმართული და ჯანმრთელებზე ნაკლებად მოქმედებს.
- ამ პრეპარატების აღმოჩენა და განვითარება ხანგრძლივი და რთული პროცესია. აღმოჩენა ჩვეულებრივ ლაბორატორიაში იწყება და კანდიდატებს სკრინინგული ტესტებითა და უჯრედული კულტურებით განსაზღვრავენ.
- შემდეგ კონკრეტული კიბოსთვის წამლის შესაქმნელად შეიძლება ცხოველური მოდელები გამოიყენონ. ისინი ადამიანში კიბოს უჯრედების ქცევის მოდელირებისთვისაა შექმნილი. ამ ეტაპზე უსაფრთხოებასა და ეფექტურობას ამოწმებენ.
- ადამიანებში გამოსაცდელად პრეპარატის კანდიდატი ჯერ კლინიკური კვლევების ეტაპზე გადადის. კვლევები უსაფრთხოების, ეფექტურობის, დოზისა და გვერდითი მოვლენების შესახებ ინფორმაციას გვაძლევს. პრეპარატი ჩვეულებრივ სამ სხვადასხვა ეტაპზე გამოიცდება და თითოეულში პაციენტთა უფრო დიდი ჯგუფი მონაწილეობს.
- ბოლო ეტაპზე პრეპარატს მსოფლიოს შესაბამისი უწყებები ამტკიცებს და ბაზარზე გატანა შესაძლებელი ხდება. დამტკიცება მოიცავს წარმოების, გავრცელებისა და გაყიდვის მკაცრ რეგულირებას.
დღეს კიბოს თანამედროვე პრეპარატები ჩვეულებრივ ბიოტექნოლოგიური მეთოდებით იწარმოება. ისინი მოიცავს გენურ ინჟინერიას, ცილების სინთეზსა და უჯრედულ კულტურებს.
მწარმოებლები ასევე ქმნის სპეციფიკურ პრეპარატებს, მაგალითად კიბოს უჯრედში გარკვეული ცილის წარმოქმნის შემაფერხებელ ან მის მიერ წარმოქმნილ ცილებზე მიმართულ ანტისხეულებს. კიბოს უჯრედებზე სპეციფიკური დამიზნების გამო მათ შეიძლება ნაკლები გვერდითი მოვლენა გამოიწვიოს.
შედეგად, კიბოს თანამედროვე პრეპარატების აღმოჩენა და წარმოება ხანგრძლივი და რთული პროცესია. თუმცა მათ მკურნალობაში მნიშვნელოვანი როლი აქვთ და გადარჩენის მაჩვენებლის მატებას უწყობს ხელს.
რომელი კიბოები მკურნალდება ყველაზე წარმატებით?
წარმატება კიბოს ტიპზე, სტადიასა და სხვა ფაქტორებზეა დამოკიდებული, თუმცა ზოგ კიბოს სხვაზე მაღალი გადარჩენის მაჩვენებელი შეიძლება ჰქონდეს. მაგალითად:
- ადრეული ძუძუს კიბო: ადრეული დიაგნოზის მქონე ქალების უმეტესობა იკურნება და 5-წლიანი გადარჩენა 95%-მდე შეიძლება ავიდეს.
- პროსტატის კიბო: მამაკაცებში ერთ-ერთი ყველაზე გავრცელებული კიბოა და ადრეულად გამოვლენისას მკურნალობა ძალიან წარმატებულია. ნამკურნალები პაციენტების 5-წლიანი გადარჩენა შეიძლება 98%-მდე მაღალი იყოს.
- სათესლის კიბო: ადრეული დიაგნოსტირებისას ისიც იკურნება და 5-წლიანი გადარჩენა 95%-მდე შეიძლება ავიდეს.
- კანის კიბო: ბაზალურუჯრედოვანი და ბრტყელუჯრედოვანი კარცინომის მსგავსი კანის კიბოები ადრეულად გამოვლენისას იკურნება და მაღალი გადარჩენის მაჩვენებელი აქვს.
- ფარისებრი ჯირკვლის კიბო: ადრეულად გამოვლენისას მაღალი სიხშირით იკურნება და 5-წლიანი გადარჩენა 98%-მდე შეიძლება ავიდეს.
თუმცა თითოეული კიბო განსხვავებულია; შედეგები პაციენტის სამედიცინო მდგომარეობაზე, სტადიასა და სხვა ფაქტორებზეა დამოკიდებული. ამიტომ ყოველი დიაგნოზდასმული პაციენტი ინდივიდუალურად უნდა შეფასდეს და გეგმა პერსონალიზებული იყოს.
რატომ ვერ იკურნება ჯერ კიდევ ყველა კიბო სრულად?
კიბოს არასრული განკურნების მრავალი მიზეზი არსებობს. მათგან ყველაზე მნიშვნელოვანია:
-
კიბოს სხვადასხვა ტიპი და ქვეტიპი: კიბო შეიძლება სხვადასხვა ტიპად და ქვეტიპად გამოვლინდეს და მათი მკურნალობა განსხვავდებოდეს. ამიტომ მკურნალობა თითოეული პაციენტისთვის ინდივიდუალურია.
-
კიბოს უჯრედებს შორის განსხვავებები: კიბოს უჯრედებს შეიძლება ნორმალურისგან განსხვავებული თვისებები ჰქონდეს და ნორმალური უჯრედის საკონტროლო მექანიზმები მათში არ მუშაობდეს. ამიტომ მკურნალობა სპეციალურად ისე უნდა შეიქმნას, რომ ჯანმრთელის დაზიანების გარეშე კიბოს უჯრედები გაანადგუროს.
-
კიბოს გავრცელების უნარი: კიბოს უჯრედებს შეუძლია სხეულის სხვა ნაწილებში გავრცელდეს და შემდეგ იქ ახალი სიმსივნეები წარმოქმნას. ამიტომ გავრცელების რისკის შესამცირებლად მკურნალობა მხოლოდ ერთ უბანზე კონცენტრირების ნაცვლად მთელ სხეულს უნდა მიმართავდეს.
-
მკურნალობისადმი რეზისტენტული უჯრედები: კიბოს უჯრედებს მკურნალობისადმი გამძლეობის განვითარება შეუძლია, რამაც წამლების ეფექტურობა შეიძლება გააქროს. ამიტომ შეიძლება სხვადასხვა პრეპარატი და სხვა სამკურნალო მეთოდები, მაგალითად რადიოთერაპია და იმუნოთერაპია, გახდეს საჭირო.
-
ადრეული დიაგნოსტიკის სირთულე: ზოგი კიბოს ადრეულად დიაგნოსტირება რთულია. ადრეულ გამოვლენას წარმატებაში გადამწყვეტი როლი აქვს, თუმცა კიბო ხშირად მკაფიო სიმპტომებამდე ხანგრძლივად ვითარდება. ამიტომ ადრეული დიაგნოსტიკისთვის რეგულარული სკრინინგი მნიშვნელოვანია.
ყველა ამ მიზეზის გათვალისწინებით, კიბოს მკურნალობა რთული პროცესია და არასრული განკურნება საკმაოდ გავრცელებულია. თუმცა მუდმივი წინსვლის წყალობით მრავალი კიბო დღეს უფრო წარმატებით მკურნალდება და მომავალშიც ახალი არჩევანის შექმნის იმედი არსებობს.
წარმატებისთვის მხოლოდ სწორი პრეპარატების გამოყენება საკმარისია?
კიბოს პაციენტის სამედიცინო მკურნალობა სწორი წამლის სწორ დროსა და დოზით მიცემასთან ერთად მოიცავს პაციენტთან, ოჯახსა და სოციალურ გარემოსთან ურთიერთობასა და მხარდაჭერას. ამიტომ საჭიროა ყოვლისმომცველი მიდგომა, რომელიც სამედიცინო მკურნალობის გარდა მოვლას, განათლებას, ფსიქოლოგიურ და ფიზიკურ რეაბილიტაციასაც მოიცავს.
პაციენტის სიცოცხლესთან მოჭიდების ძალა ექიმისა და მკურნალობისადმი ნდობის პირდაპირპროპორციულია. ამიტომ კიბოს ყველა სამკურნალო ორგანიზაცია პაციენტს, ოჯახსა და სოციალურ გარემოს მთლიანობად უნდა განიხილავდეს და მაქსიმალური სარგებლისკენ მიისწრაფოდეს.
კიბოს მკურნალობა ფიზიკური რეაბილიტაციის, სქესობრივი რეაბილიტაციისა და ფსიქოლოგიური მხარდაჭერის მსგავსი სხვადასხვა მიმართულებით უნდა წარიმართოს; პროცესში და მის შემდეგ ცხოვრების ხარისხი მაქსიმალურად უნდა გაუმჯობესდეს. ამ მიდგომამ მკურნალობისადმი ერთგულებისა და ცხოვრების სურვილის გაზრდით კიბოსთან ბრძოლაში უფრო წარმატებულ შედეგებს შეიძლება შეუწყოს ხელი.
წყაროები
Bu çalışma, 2021 yılına ait küresel kanser istatistiklerini sunmaktadır. İnsidans, prevalans, mortalite ve kanser türleri hakkında kapsamlı bir bilgi sunar.
2. Druker, B.J., & Lydon, N.B. (2017). Lessons learned from the development of an ABL tyrosine kinase inhibitor for chronic myelogenous leukemia. Journal of Clinical Investigation, 127(3), 898-904.
Bu çalışma, kanser hücrelerinde belirli hedefleri hedefleyen ilaçların geliştirilmesindeki ilerlemeleri ele almaktadır. Özellikle, chronic myelogenous lösemi için geliştirilen imatinib gibi ABL tirozin kinaz inhibitörleri hakkında bilgi sunmaktadır.
3. Hodi, F.S., O'Day, S.J., McDermott, D.F., Weber, R.W., Sosman, J.A., Haanen, J.B., ... & Urba, W.J. (2010). Improved survival with ipilimumab in patients with metastatic melanoma. New England Journal of Medicine, 363(8), 711-723.
Bu çalışma, immünoterapinin kanser tedavisindeki önemini ele almaktadır. İpilimumab adlı bir immün kontrol noktası inhibitörü kullanarak metastatik melanomlu hastaların sağkalım oranlarında önemli bir artış sağlandığı gösterilmiştir.
4. Lheureux, S., Braunstein, M., & Oza, A.M. (2019). Epigenetic therapy in ovarian cancer: premise and practice. Clinical Epigenetics, 11(1), 1-14.
Bu çalışma, kanser hücrelerinde epigenetik değişikliklerin nasıl meydana geldiği ve bu değişikliklere yönelik tedavilerin nasıl geliştirildiği hakkında bilgi sunmaktadır. Özellikle, over kanseri için epigenetik tedavi seçenekleri ele alınmaktadır.
5. Plimack, E.R., & Bellmunt, J. (2019). The evolving landscape of immuno-oncology combinations in urothelial cancer. Nature Reviews Clinical Oncology, 16(10), 617-632.
Bu çalışma, immünoterapinin farklı kanser türlerindeki etkinliği ve immünoterapi ile kemoterapi gibi diğer tedavilerin birleştirilmesinin nasıl daha etkili sonuçlar verdiği hakkında bilgi sunmaktadır. Özellikle, ürotelyal kanser için immünoterapi kombinasyonları ele alınmaktadır.
ეს სტატია სასარგებლო იყო თქვენთვის?
თქვენი გამოხმაურება გვეხმარება შინაარსის გაუმჯობესებაში.
მკითხველთა კომენტარები
გაგვიზიარეთ თქვენი კომენტარი
თქვენი სახელი და კომენტარი მხოლოდ ადმინისტრატორის დამტკიცების შემდეგ გამოქვეყნდება. ელფოსტის მისამართი ვიზიტორებს არასოდეს ეჩვენებათ.
პირველმა დაწერეთ კომენტარი.