რა არის პენისის კიბო? სიმპტომები და მკურნალობა

რა არის პენისის კიბო?

პენისის კიბო (სამედიცინო ენაზე პენილური კიბო) პენისსა და მამაკაცის სხვა სასქესო ორგანოებზე მოქმედი კიბოს სახეობაა. სასქესო ორგანოს კიბო იშვიათ კიბოებს მიეკუთვნება და ადრეული დიაგნოსტიკის შემთხვევაში მისი მკურნალობა ხშირად მარტივია.

პენისის კიბოს მიზეზების, სიმპტომებისა და მკურნალობის შესახებ მეტი ინფორმაციისთვის კითხვა გააგრძელეთ.

აშშ-ის მონაცემებით, ეს იშვიათი კიბო ყოველი 100 ათასი მამაკაციდან ერთს აზიანებს, რაც მამაკაცთა კიბოს შემთხვევების %1-ზე ნაკლებია. შეფასებით, 2018 წელს აშშ-ში დაახლოებით 2,320 ახალი შემთხვევა დიაგნოსტირდა და პენისის კიბოთი დაახლოებით 380 ადამიანი გარდაიცვალა.

პენისის კიბო სხვადასხვა ტიპის მრავალი უჯრედისგან შემდგარი პენისის ზედაპირზე ან შიგნით ვითარდება. უჯრედის ტიპი, საიდანაც კიბო წარმოიქმნება, მკურნალობის მთავარი განმსაზღვრელია. თუმცა ყველაზე ხშირად ის პენისის კანში იწყება და ხშირად სასქესო ორგანოს კანის კიბოსაც უწოდებენ.

ყველაზე გავრცელებული ტიპი კანის სკვამოზურ (ბრტყელ) უჯრედებში ჩნდება. ის ჩვეულებრივ პენისის თავზე ან წინადაუცვეთელი მამაკაცის ჩუჩაში იწყება.

ბრტყელუჯრედოვანი კარცინომა ნელა გავრცელებისკენაა მიდრეკილი და ადრეულ სტადიაზე აღმოჩენისას მისი მკურნალობა, როგორც წესი, მარტივია.

პენისის უფრო იშვიათი კიბოებია:

• ვერუკოზული კარცინომა : დიდი გენიტალური მეჭეჭისმსგავსი წარმონაქმნი.
• კარცინომა in situ (CIS) : ბრტყელუჯრედოვანი კიბოს ყველაზე ადრეული სტადია, რომელიც პენისის სიღრმეში არ აღწევს.
• მელანომა : კანის კიბოს სახეობა, რომელიც პენისზეც შეიძლება წარმოიქმნას.
• ბაზალურუჯრედოვანი კარცინომა : კანის კიბოს კიდევ ერთი სახეობა, რომელიც პენისზე შეიძლება განვითარდეს.
• ადენოკარცინომა : იშვიათი კიბო, რომელიც პენისის საოფლე ჯირკვლებში წარმოიქმნება.
• სარკომა : პენისის ძალიან იშვიათი კიბო, რომელიც შიგნით შემაერთებელ ქსოვილს, კუნთებსა და სისხლძარღვებს აზიანებს.

პენისის კიბოს მიზეზები და რისკფაქტორები

მიუხედავად იმისა, რომ ზუსტი მიზეზები გარკვეული არ არის, გამოვლენილია რამდენიმე შესაძლო რისკფაქტორი:

• სხეულის სითხეების ჩუჩაში დაგროვება
• ადამიანის პაპილომავირუსის (HPV) ზემოქმედება
• AIDS

ზოგ მამაკაცს პენისის კიბოს რისკი სხვებზე მაღალი აქვს.

გავრცელებული რისკფაქტორებია:

• 65 წელზე მეტი ასაკი
• მოწევა
• წინადაუცვეთელობა

რა სიმპტომები აქვს პენისის კიბოს?

პენისის კიბოს ადრეული ნიშნები და ჩივილები შეიძლება კიბოზე ბევრად გავრცელებულ სხვა პრობლემებზე მიუთითებდეს (ანუ პენისის კანის ნებისმიერი პრობლემა უმეტესად კიბო არ არის). თუმცა ადრეული დიაგნოსტიკა წარმატებული მკურნალობის ალბათობას ზრდის, ამიტომ სიმპტომებით შეშფოთებულმა ადამიანმა ექიმს უნდა მიმართოს.

პენისის კიბოს სიმპტომები და ნიშნებია:

• კანზე კვანძი ან სასქესო ორგანოს შეშუპება
• პენისის თავის ან სხეულის კანის ფერის ცვლილება
• წყლულის წარმოქმნა, რომელიც შეიძლება სისხლმდენი იყოს
• კანის გასქელება
• კანზე ეკლის მსგავსი ქერქის წარმოქმნა
• ცუდსუნიანი გამონადენი
• ჩუჩის ქვეშ სისხლდენა
• ჩუჩის ქვემოთ სასქესო ორგანოზე წითელი ლაქა, გამონაყარი
• მოლურჯო-მოყავისფრო წარმონაქმნი

თუ კიბო ვრცელდება, ჩვეულებრივ თავდაპირველად რეგიონულ ლიმფურ კვანძებში მეტასტაზირებს , რაც მათ შეშუპებას შეიძლება იწვევდეს.

პენისის კიბოს დიაგნოსტიკა

პროცესი პენისის ფიზიკური გამოკვლევითა და პაციენტის სამედიცინო ისტორიით იწყება. მოწმდება პენისის კანი და ლიმფური კვანძების შესაძლო შეშუპება.

საეჭვო წარმონაქმნის აღმოჩენისას შეიძლება ჩატარდეს ინციზიური ბიოფსია — ქსოვილის მცირე ნიმუშის აღება, ექსციზიური ბიოფსია — პენისზე მთელი დაზიანების ამოკვეთა, ან ლიმფური კვანძის ბიოფსია — მისგან ქსოვილის ნიმუშის აღება. გავრცელების დასადგენად ასევე შეიძლება დაინიშნოს კომპიუტერული ტომოგრაფია, მაგნიტურ-რეზონანსული გამოსახვა ან ულტრაბგერა.

პენისის კიბოს მკურნალობა

მკურნალობის არჩევანი კიბოს უჯრედის ტიპსა და სტადიაზე იქნება დამოკიდებული.

ადრეული პენისის კიბოს მკურნალობა შეიძლება ქვემოთ ჩამოთვლილთაგან ერთს ან რამდენიმეს მოიცავდეს:

• დაზიანებული უბნის მოსაჭრელი ლაზერული მკურნალობა
• სამკურნალო კრემები
• დაზიანებული უბნების გასაყინი კრიოთერაპია
• წინადაცვეთა, როდესაც კიბო ჩუჩაშია
• მოსის ოპერაცია, ანუ დაზიანებული კანის ფენების ქირურგიული მოცილება

უფრო შორსწასული კიბოს შემთხვევაში შეიძლება სისტემური მკურნალობის მეთოდები შეირჩეს:

• ლიმფური კვანძების ნაწილის ან მთლიანად მოცილება
• რადიოთერაპია
• ქიმიოთერაპია
• პენექტომია — პენისის ნაწილობრივი ან სრული მოცილების ოპერაცია

სისტემური ქიმიოთერაპია შორსწასული პენისის კიბოს დროს

სისტემური ქიმიოთერაპია ვენაში შეყვანილ ან პერორალურად მიღებულ კიბოს გამანადგურებელ წამლებს იყენებს. ისინი სისხლის მიმოქცევით სხეულის ყველა ნაწილში კიბოს უჯრედებამდე აღწევს. ხშირად ეს მკურნალობა გამოიყენება ლიმფურ კვანძებში ან შორეულ ორგანოებში გავრცელებული პენისის კიბოსთვის. ქიმიოთერაპია ოპერაციამდეც შეიძლება გამოიყენონ სიმსივნის შესამცირებლად და ამოკვეთის გასაადვილებლად (ნეოადიუვანტური მკურნალობა). ოპერაციის შემდეგაც (ადიუვანტური ქიმიოთერაპია) შეიძლება ჩატარდეს კიბოს განმეორების რისკის შესამცირებლად.

პენისის კიბოს სამკურნალოდ გამოყენებული ზოგიერთი წამალია:

• ცისპლატინი
• ფტორურაცილი (5-FU)
• პაკლიტაქსელი
• იფოსფამიდი
• მიტომიცინი C
• კაპეციტაბინი

ხშირად შორსწასული პენისის კიბოსთვის ამ წამლების 2 ან მეტს ერთად იყენებენ. ზოგიერთი გავრცელებული კომბინაციაა:

• ცისპლატინი პლუს 5-FU
• TIP: პაკლიტაქსელი, იფოსფამიდი და ცისპლატინი

პენისის კიბოს შედეგები

5-წლიანი გადარჩენის მაჩვენებელი დიაგნოზიდან 5 წლის შემდეგ ცოცხალი ადამიანების პროცენტს ნიშნავს. ფარდობითი გადარჩენა კონკრეტული დაავადების მქონე ადამიანთა გადარჩენას საერთო მოსახლეობის ამ დაავადების არმქონე ადამიანებს ადარებს.

პენისის კიბოს 5-წლიანი ფარდობითი გადარჩენის მაჩვენებლები:

• პენისით შემოფარგლული კიბოს 1. და 2. სტადიებზე 85 პროცენტია.
• თუ კიბო ახლომდებარე ქსოვილებში, მაგალითად ლიმფურ კვანძებში გავრცელდა (სტადია 3 და ზოგი სტადია 4), 59 პროცენტია.
• შორეულ ორგანოებში გავრცელებულ 4 სტადიის კიბოში 11 პროცენტია.

თუმცა დაავადების შედარებითი იშვიათობის გამო პენისის კიბოს გადარჩენის მაჩვენებლებზე კვლევები არასაკმარისია.

ადრეული დიაგნოსტიკა საუკეთესო შედეგს იძლევა. ადრეულ სტადიაზე მკურნალობა ნაკლებად ინვაზიურია (ჩარევითი) და უფრო სწრაფ გამოჯანმრთელებას უზრუნველყოფს.

პენისის კიბოს ნებისმიერი სიმპტომის მქონემ ექიმს რაც შეიძლება მალე უნდა მიმართოს.