სიახლეები კიბოს მკურნალობაში და ევროპის ონკოლოგიის კონგრესი ESMO 2017

ევროპის ონკოლოგიის კონგრესი, რომელიც 130 ქვეყნიდან 23 ათას ონკოლოგიის პროფესიონალს გააერთიანებს, ESMO 2017, 8-12 სექტემბერს ესპანეთის დედაქალაქ მადრიდში გაიმართება.

ESMO-ს სახელით ცნობილი ევროპის სამედიცინო ონკოლოგიის საზოგადოება (European Society for Medical Oncology) 1975 წელს დაარსებიდან კიბოს კვლევების მხარდაჭერას ემსახურება, განსაკუთრებით ევროპაში და მთელ მსოფლიოში.

წელს რეკორდულ მონაწილეობასთან ერთად კვლევების განაცხადებიც რეკორდულია: წინა წელთან შედარებით %30 ზრდით 1500 ორიგინალური კვლევა მიიღეს. სამეცნიერო და საზოგადოებრივი ცნობიერება კიბოს კვლევის მთავარი მოტივაციაა; საერთაშორისო ყოველწლიური შეხვედრები ამ საზღვრებისა და კლასების არმცნობ დაავადებასთან ბრძოლის ერთ-ერთი უმთავრესი ნაბიჯია.

წელს ESMO-ზე ბოლო წლების მსგავსად კიბოს იმუნოთერაპია და მიზნობრივი მოლეკულური მკურნალობა წინა პლანზეა, თუმცა ოდნავ განსხვავებულად!

ახალ კიბოს წამალს უმეტესად პირველად შორს წასულ კიბოში ცდიან, შემდეგ ადრეულ სტადიებში მოქმედებას იკვლევენ; ადრეული სტადიის ეფექტიანი წამლები ბევრად ნაკლებია. მათ ეფექტიანობაზე დაკვირვებას მეტი დრო (ზოგჯერ ათწლეულები) სჭირდება და ადრეულად ოპერაციასა და სხვა ჩარევებს უფრო სწრაფი და მდგრადი შედეგი აქვს. თუმცა ოპერაციის შემდეგ კიბოს განმეორების პრევენციისთვის მეტი სამკურნალო არჩევანია საჭირო.

ESMO 2017 ყურადღებას იპყრობს, რადგან გამოცხადდება შორს წასული მრავალი კიბოსთვის ეფექტიანი იმუნოთერაპიისა და მიზნობრივი წამლების ადრეულ სტადიაში გამოყენების შედეგები.

ერთად გადავხედოთ რამდენიმე კვლევას:

1- ფილტვის კიბოს3. სტადიის სტანდარტია ერთდროული ქიმიოთერაპია და რადიოთერაპია. მიუხედავად ამისა, 5-წლიანი გადარჩენა დაახლოებით %30-ია. ამიტომ 3. სტადიაში სტანდარტული ქიმიორადიოთერაპიის შემდეგ რეციდივის ალბათობის შემამცირებელი დამცავი (ადიუვანტური) მკურნალობის ძიება დიდი ხანია მიმდინარეობს. PD-L1-ის დამბლოკავი იმუნოთერაპია დურვალუმაბი (Imfinzi) სტანდარტული მკურნალობის შემდეგ გამოიცადა და წინასწარი შედეგები დაავადების კონტროლის ხანგრძლივობის (პროგრესირების გარეშე გადარჩენის) მხრივ იმედისმომცემია (PACIFIC კვლევა).

2- ადიუვანტური იმუნოთერაპიის სხვა მნიშვნელოვანი მაგალითია კანის კიბო, ავთვისებიანი მელანომა. ოპერაციის შემდეგ დამცავი იმუნოთერაპია იპილიმუმაბი (Yervoy) რეციდივის ალბათობას მნიშვნელოვნად ამცირებდა, როგორც ESMO 2016-ზე წარდგენილმა კვლევამ აჩვენა, თუმცა დოზა ძალიან მაღალი იყო (10 mg/kg). მაღალი დოზის იმუნოთერაპია როგორც გაზრდილი იმუნოთერაპიის გვერდითი ეფექტების, ისე ისედაც მაღალი ფასის კიდევ ზრდის შეშფოთებას იწვევდა. ამიტომ 10 mg/kg იპილიმუმაბი სხვა იმუნოთერაპიის, ნივოლუმაბის, სტანდარტული დოზის ყოველ 2 კვირაში მიწოდებას შეადარეს (CheckMate 238 კვლევა).

3- BRAF-დადებით მელანომაში მიზნობრივი წამლების არა მხოლოდ მეტასტაზურ დაავადებაში, არამედ ოპერაციის შემდეგ დამცავ გამოყენებას აფასებს BRIM8 და COMBI-AD კვლევები, რომელთა შედეგებსაც ინტერესით ველოდებით.

4- ASCO 2017-ზე პირველი შედეგები ვნახეთ ALK-დადებით ფილტვის კიბოში ალექტინიბისა (Alecensa) და კრიზოტინიბის (Xalkori) შედარებისა, უფრო ხანგრძლივ შედეგებს კი ESMO 2017-ზე ვნახავთ. ალექტინიბი კრიზოტინიბზე უკეთესი იყო განსაკუთრებით ტვინის მეტასტაზების შემცირებისა და სიცოცხლის გახანგრძლივების მხრივ (ALEX კვლევა). ამ კვლევებმა მნიშვნელოვანი კითხვა დასვა:

პირველად ყველაზე ძლიერი მკურნალობა უნდა გამოვიყენოთ თუ გარკვეული თანმიმდევრობით?

ყველაზე ძლიერი წამლით დაწყება და დაავადების ყველაზე დიდხანს კონტროლი შეიძლება საუკეთესო არჩევანი იყოს.

5- ESMO 2017-ის ყველა საინტერესო კვლევა იმუნოთერაპიასა და მიზნობრივ მკურნალობას არ ეხება. წარმოდგენილი იქნება ფრანგული კვლევა, რომელმაც ფილტვის კიბოს ყოველდღიური პრაქტიკა და დაკვირვება შეიძლება შეცვალოს. IFCT-0302 კვლევა, ფილტვის კიბოს ოპერაციის ან ქიმიორადიოთერაპიის შემდეგ, სხვა კიბოებზე შედარებით მეტი რეციდივის რისკის მქონე დაავადებაში, ვიზიტების, რენტგენის, კტ-ისა და ბრონქოსკოპიის მონიტორინგის სიხშირის შესახებ ახალ მოსაზრებებს გვთავაზობს.

6- კიდევ ერთი სავარაუდოდ საყურადღებო კვლევა საშვილოსნოს ყელის (ცერვიქსის) კიბოს ეხება. NACTcervix პირველად პასუხობს მნიშვნელოვან კითხვას: ნეოადიუვანტური (შემამცირებელი) ქიმიოთერაპიის შემდეგ ყელის კიბოში საუკეთესო არჩევანია ოპერაცია თუ ერთდროული რადიოთერაპია და ქიმიოთერაპია?

7- ბოლო განხილვა ASCO 2017-ის ორ ყველაზე გამორჩეულ კვლევას, STAMPEDE-სა და LATUTUDE-ს შეეხება. მათ აჩვენეს, რომ პროსტატის კიბოში ადრეულად უფრო ძლიერი ჰორმონული დათრგუნვა (აბირატერონით ), სიცოცხლეს მნიშვნელოვნად ახანგრძლივებდა. მთელი სტრატეგიის შეცვლის კანდიდატი ამ ორი კვლევის ხანგრძლივი შედეგები არა მხოლოდ სიცოცხლეს, არამედ პაციენტთა ცხოვრების ხარისხსაც შეეხება და ESMO 2017-ზე წარდგება.

უკვე აღფრთოვანებით ველით ჩვენი მისიის გაგრძელებას: ESMO 2017-ის მნიშვნელოვანი კვლევების გაზიარებით ვებგვერდზე კიბოს მედიცინის სიახლეები მთელ საზოგადოებას გასაგები ენითა და სიზუსტით ავუხსნათ.