ტალაზოპარიბმა FDA-ის დამტკიცება მიიღო ადგილობრივად გავრცელებულ ან მეტასტაზურ BRCA მუტაციადადებით ძუძუს კიბოში

16 ოქტომბერს 2018 წელს აშშ-ის სურსათისა და წამლის ადმინისტრაციამ (FDA) ჩანასახოვანი ხაზის (მემკვიდრეობითი) BRCA მუტაციადადებითი (gBRCAm), HER2-უარყოფითი, ადგილობრივად გავრცელებული ან მეტასტაზური ძუძუს კიბოს სამკურნალოდ დაამტკიცა პოლი (ADP-რიბოზა) პოლიმერაზის (PARP) ინჰიბიტორი, ტალაზოპარიბი (Talzenna) სახელწოდების მიზნობრივი აბი.

დამტკიცება EMBRACA სახელწოდების ფაზა-3 კლინიკურ კვლევასეფუძნება. მასში gBRCAm-დადებითი, ადგილობრივად (რეგიონულად) გავრცელებული ან მეტასტაზური ძუძუს კიბოს 431 პაციენტი ჩაერთო. პაციენტები შემთხვევითად ორ ჯგუფად 2:1 თანაფარდობით განაწილდნენ: ექსპერიმენტულ ჯგუფს დღეში 1 mg ტალაზოპარიბი მიეცა, საკონტროლოს კი ონკოლოგის შერჩეული ქიმიოთერაპია (კაპეციტაბინი, ერიბულინი, გემციტაბინი ან ვინორელბინი).

ჩართვის კრიტერიუმები: მემკვიდრეობითი BRCA მუტაციის აღმოჩენა (მავნე ან სავარაუდოდ მავნე gBRCA მუტაცია). ადგილობრივად გავრცელებული ან მეტასტაზური ძუძუს კიბოსთვის მანამდე ქიმიოთერაპიის მაქსიმუმ 3 ხაზის მიღება. ნეოადიუვანტური, ადიუვანტური და / ან მეტასტაზური დაავადების პერიოდში ანტრაციკლინით და / ან ტაქსანით მკურნალობის მიღება.

დაკავშირებული თემა:

• ოჯახური, მემკვიდრეობითი და სპორადული: კიბოში ხშირად ერთმანეთში არეული ცნებები

EMBRACA კვლევის პირველადი (მთავარი) საბოლოო მაჩვენებელი პროგრესირების გარეშე გადარჩენის (მკურნალობით დაავადების კონტროლის / პროგრესირების გარეშე გადარჩენის) ხანგრძლივობა იყო.

კვლევის უმნიშვნელოვანესი შედეგით, ტალაზოპარიბის მომხმარებლებში პროგრესირების გარეშე გადარჩენის სავარაუდო მედიანა 8.6 იყო, ქიმიოთერაპიის ჯგუფში კი 5.6 თვე. ტალაზოპარიბმა ქიმიოთერაპიასთან შედარებით კიბოს გაუარესების რისკი % 46-ით შეამცირა.

ტალაზოპარიბით მკურნალობისას ნებისმიერი ხარისხის ყველაზე გავრცელებული (≥% 20) გვერდითი ეფექტებიიყო დაღლილობა, ანემია (სისხლნაკლებობა), გულისრევა, ნეიტროპენია, თავის ტკივილი, თრომბოციტოპენია (სისხლდენის რისკი), ღებინება, ალოპეცია (თმის ცვენა), დიარეა და მადის დაქვეითება. დანიშვნის ინფორმაცია მიელოდისპლაზიურ სინდრომზე / მწვავე მიელოიდურ ლეიკემიაზე, მიელოსუპრესიაზე (ძვლის ტვინის დათრგუნვით გამოწვეული ანემია და ნეიტროპენია) და ემბრიოფეტალურ ტოქსიკურობაზე გაფრთხილებებსა და სიფრთხილის ზომებს მოიცავს.

FDA-მ ასევე დაამტკიცა BRACAnalysis CDx ტესტი (Myriad Genetic Laboratories, Inc.) ტალაზოპარიბისთვის შესაფერისი მემკვიდრეობითი BRCA მუტაციის მქონე ძუძუს კიბოს პაციენტების გამოსავლენად.

ტალაზოპარიბის რეკომენდებული დოზაარის უზმოზე ან საკვებთან ერთად დღეში 1-ჯერ მისაღები 1 mg კაფსულა.

PARP ინჰიბიტორების გამოყენება კიბოში

მანამდე, 19 იანვარს 2018 წელს, მემკვიდრეობითი BRCA მუტაციადადებითი ძუძუს კიბოსთვის სხვა PARP ინჰიბიტორმა, ოლაპარიბმა (Lynparza) FDA-ის დამტკიცება მიიღო. ოლაპარიბისგან განსხვავებით, ტალაზოპარიბი არა მხოლოდ მეტასტაზურ, არამედ ადგილობრივად (რეგიონულად) გავრცელებულ ძუძუს კიბოშიც დამტკიცდა. ოლაპარიბი დღეში 2-ჯერ მიიღება, ტალაზოპარიბი კი დღეში 1-ჯერ. მკურნალობის მსგავსი ეფექტიანობის მქონე ამ ორ წამალს კიდევ ის განასხვავებს, რომ ტალაზოპარიბი ძვლის ტვინს, როგორც ჩანს, ოდნავ მეტად თრგუნავს.

ქვემოთ მოცემულია აქამდე FDA-ის მიერ დამტკიცებული PARP ინჰიბიტორები:

1. ტალაზოპარიბი (სავაჭრო სახელი Talzenna, კომპანია Pfizer): 30 ოქტომბერს 2018 წელს FDA-მ ადგილობრივად გავრცელებული და მეტასტაზური gBRCAm ძუძუს კიბოსთვის დაამტკიცა
2. ნირაპარიბი (სავაჭრო სახელი Zejula, კომპანია Tesaro): 27 მარტს 2017 წელს FDA-მ განმეორებითი საკვერცხის კიბოს სამკურნალოდ დაამტკიცა
3. ოლაპარიბი (სავაჭრო სახელი Lynparza, კომპანია AstraZeneca): FDA-ის დამტკიცება 19 დეკემბერს 2014 წელს შორსწასული საკვერცხის კიბოსთვის; 17 აგვისტოს 2017 წელს ტაბლეტის ფორმა საკვერცხის კიბოს შემანარჩუნებელი მკურნალობისთვის; 12 იანვარს 2018 წელს gBRCAm მეტასტაზური ძუძუს კიბოსთვის
4. რუკაპარიბი (სავაჭრო სახელი Rubraca, კომპანია Clovis Oncology): 19 დეკემბერს 2016 წელს დაჩქარებული დამტკიცება შორსწასული საკვერცხის კიბოსთვის; 6 აგვისტოს 2018 წელს FDA-ის დამტკიცება განმეორებითი საკვერცხის კიბოს შემანარჩუნებელი მკურნალობისთვის
5. ველიპარიბი (კომპანია AbbVie): FDA-ის დამტკიცება ჯერ არ აქვს

როგორ მოქმედებს PARP ინჰიბიტორები?

რადგან კიბოს უჯრედები ნორმალურ უჯრედებზე ბევრად ხშირად და სწრაფად იყოფა, DNA-ის მეტი დაზიანება, ანუ მუტაცია წარმოიქმნება. DNA-ის დაზიანებისას სხვადასხვა უჯრედშიდა მექანიზმი აქტიურდება და ან დაზიანებას ასწორებს, ან, თუ მისი აღდგენა შეუძლებელია, უჯრედი აპოპტოზს განიცდის. PARP-ც და BRCA-ც DNA-ის აღდგენაში მონაწილეობს. საკვერცხის კიბოში PARP ინჰიბიტორის ნირაპარიბის გამოყენებისას კიბოს უჯრედი DNA-ის აღდგენის უნარს ნაწილობრივ კარგავს. თუ ამავე უჯრედში BRCA მუტაციაცაა, კიბოს უჯრედების DNA-ის აღდგენისა და უკვდავად დარჩენის უნარი კიდევ უფრო მცირდება.