Lorlatinib (Lorviqua) Nedir? FDA Onayı, Türkiye Ruhsatı ve Geri Ödeme Durumu
Lorlatinib (Lorviqua) nedir? İlaç künyesi, etkinlik verileri, Türkiye ruhsatı ve fiyat
Lorlatinib, ALK pozitif akciğer kanserinde bugün elimizdeki en güçlü ilaçtır — ve "güçlü" kelimesi burada bir abartı değil, sayısal bir tanımdır. Birinci basamakta krizotinibe karşı yürütülen CROWN çalışmasının 7 yıllık verisi, hastaların %55'inin yedi yıl sonunda hâlâ hastalık ilerlemesi yaşamadığını gösterdi. Karşı kolda bu oran %3'tür. Metastatik akciğer kanserinde bu düzeyde bir süre, on yıl önce düşünülemezdi. Bu yazı ilacın tam künyesini, güncel etkinlik ve toksisite verilerini, doz azaltım şemasını, Türkiye'deki ruhsat ve fiyat durumunu ve bu alanda sıradaki ilacı tek bir yerde topluyor.
| Etkin madde | Lorlatinib |
| Türkiye'deki ticari adı | LORVIQUA |
| ABD'deki ticari adı | LORBRENA |
| Ruhsat sahibi (Türkiye) | Pfizer PFE İlaçları Anonim Şirketi |
| Sınıfı | Üçüncü kuşak ALK tirozin kinaz inhibitörü; ROS1'i de inhibe eder |
| Uygulama | Ağızdan, günde tek doz, yemekten bağımsız |
| Standart doz | 100 mg günde 1 kez |
| Doz azaltım basamakları | 100 mg → 75 mg → 50 mg; 50 mg tolere edilemezse kalıcı olarak kesilir |
| Formlar | 100 mg ve 25 mg film kaplı tablet, 30'luk kutu |
| Onaylı kullanım alanı | ALK pozitif metastatik küçük hücreli dışı akciğer kanseri |
| ABD onayları | 2 Kasım 2018 (daha önce tedavi almış hastalar) · 3 Mart 2021 (birinci basamak) |
| Avrupa onayı | 6 Mayıs 2019; son yenileme 5 Nisan 2024 |
| Reçete durumu (Türkiye) | Beyaz (normal) reçete |
Sık yapılan bir karışıklık: Lorlatinib laboratuvarda hem ALK hem ROS1 kinazını bloke eder. Ancak onaylı endikasyonu yalnızca ALK pozitif hastalıktır; ROS1 pozitif akciğer kanserinde ruhsatlı değildir. "ALK ve ROS1 inhibitörü" ifadesi ilacın farmakolojik özelliğini tanımlar, kullanım alanını değil.
Etki mekanizması: neden "üçüncü kuşak"?
ALK geni, bir kromozom kırılması sonucu başka bir genle birleştiğinde (füzyon) sürekli açık kalan bir büyüme sinyali üretir. Hücre "bölün" emrini hiç durmadan alır. ALK inhibitörleri bu enzimi bloke ederek sinyali keser.
Sorun şu: tümör zamanla ALK enziminin şeklini değiştiren mutasyonlar geliştirir ve ilaç artık oturduğu yere oturamaz. Birinci kuşak krizotinib ile ikinci kuşak ilaçlarda bu mutasyonlar direncin ana nedenidir. Lorlatinib, tam da bu direnç mutasyonlarını aşmak için tasarlanmış makrosiklik bir moleküldür.
| Mutasyon | Önemi |
|---|---|
| G1202R | Çözücü cephe mutasyonu; ikinci kuşak ALK inhibitörlerine direncin en sık nedenidir. Lorlatinibin en belirgin üstünlük alanı |
| L1196M | Kapı bekçisi (gatekeeper) mutasyonu; krizotinib direncinin klasik nedeni |
| C1156Y, F1174L, R1275Q, I1171 serisi | Çeşitli kuşaklara direnç yaratan diğer mutasyonlar |
Lorlatinibin ikinci ve belki daha önemli özelliği beyne geçebilmesidir. ALK pozitif akciğer kanseri beyne çok sık yayılır; hastaların önemli bir bölümünde beyin metastazı tanı anında ya da izlemde ortaya çıkar. Lorlatinib kan-beyin bariyerini aşacak şekilde tasarlanmıştır ve CROWN çalışmasının en çarpıcı sonucu tam da buradan gelmiştir. Aşağıdaki bölümde göreceğiniz gibi, beyin içi ilerleme için tehlike oranı 0,06'dır — yani risk yaklaşık on altıda bire inmektedir.
CROWN çalışması: 7 yıllık veriler
CROWN, daha önce tedavi almamış ALK pozitif metastatik akciğer kanserinde lorlatinibi krizotinible karşılaştıran faz 3 çalışmadır (NCT03052608). En güncel analiz ASCO 2026'da sunuldu ve Annals of Oncology'de yayımlandı; veri kesim tarihi 31 Ekim 2025'tir.
ilerlememiş hasta oranı
krizotinib: %3
tehlike oranı
tehlike oranı
ilacı kullanan hasta
| Sonlanım | 7 yıllık analiz (2026) | 5 yıllık analiz (2024) |
|---|---|---|
| Ortanca takip (lorlatinib) | 83,0 ay | 60,2 ay |
| Ortanca progresyonsuz sağkalım — lorlatinib | Ulaşılmadı (%95 GA 68,5–ulaşılmadı) | Ulaşılmadı |
| Ortanca progresyonsuz sağkalım — krizotinib | 9,1 ay (7,4–10,9) | 9,1 ay |
| Progresyonsuz sağkalım tehlike oranı | 0,19 (0,13–0,26) | 0,19 (0,13–0,27) |
| İlerlemesiz hasta oranı | 7 yılda %55 (46–63) vs %3 (1–8) | 5 yılda %60 vs %8 |
| Beyin içi ilerlemeye kadar geçen ortanca süre | Ulaşılmadı vs 16,4 ay | Ulaşılmadı vs 16,4 ay |
| Beyin içi ilerleme tehlike oranı | 0,06 (0,03–0,12) | 0,06 (0,03–0,12) |
| Beyinde ilerleme görülmeyen hasta oranı | 7 yılda %92 vs %16 | 5 yılda %92 vs %21 |
| Genel sağkalım | Hâlâ olgunlaşmamıştır. Protokolde belirlenen olay sayısına ulaşılmamıştır; hiçbir veri kesitinde genel sağkalım tehlike oranı bildirilmemiştir | |
| Tedaviyi sürdüren hasta | %44 (n=149) vs %3 (n=142) | Ortanca tedavi süresi 57,0 vs 9,6 ay |
Üç ayrıntı, sayılardan daha anlamlı
30 aydan sonra beyinde ilerleme yok
Lorlatinib kolunda, tedavinin 30. ayından sonra hiçbir yeni beyin içi ilerleme olayı görülmedi. Bu, ilacın beyindeki hastalığı yalnız geciktirmediğini, ilk iki buçuk yılda kontrol altına alabildiğini düşündürüyor.
26 aydan sonra toksisite nedeniyle bırakma yok
Yan etki nedeniyle tedaviyi bırakan hastaların tamamı ilk 26 ay içindeydi. Yani bu ilacın toksisitesi birikerek artan bir toksisite değil; ilk iki yılı tolere eden hasta genellikle uzun süre kullanabiliyor.
24 ayı geçen hastanın %79'u 7. yılda hâlâ ilerlemesiz
Koşullu analiz: 24. ayda hastalığı ilerlememiş bir hastanın, yedinci yılda da ilerlemesiz olma olasılığı %79. Bu, hastaya söylenebilecek en somut cümlelerden biridir.
Peki genel sağkalım neden hâlâ yok? Yedi yıllık takipte bile genel sağkalım verisinin olgunlaşmamış olması, ilk bakışta bir eksiklik gibi görünür. Değildir — tam tersine, yeterince hasta hayatını kaybetmediği için analiz yapılamamaktadır. Yine de dürüst olmak gerekir: lorlatinibin yaşam süresini uzattığı randomize olarak gösterilmiş değildir. Gösterilen şey, hastalığın ilerlemesini çok uzun süre engellediği ve beyne yayılımı büyük ölçüde önlediğidir. Ayrıca krizotinib kolundaki hastaların ilerleme sonrası büyük olasılıkla daha güçlü ALK inhibitörlerine geçmiş olması, sağkalım farkını zaten silecektir. Bu, çalışmanın kusuru değil, yapısal bir sınırdır.
Yan etkiler: oranlarıyla
Lorlatinibin yan etki profili diğer ALK inhibitörlerinden niteliksel olarak farklıdır. Bulantı ve karaciğer enzimi yüksekliği yerine, kan yağlarında yükselme ve merkezi sinir sistemi etkileri öne çıkar. Bu, ilacı kullanmadan önce bilinmesi gereken en önemli şeydir.
| Yan etki | Herhangi derece 7 yıllık analiz |
Derece 3–4 5 yıllık analiz |
Krizotinib herhangi derece |
|---|---|---|---|
| Kolesterol yüksekliği | %73 | %21 | %4 |
| Trigliserit yüksekliği | %71 | %25 | %6 |
| Ödem | %58 | — | %43 |
| Periferik sinir etkilenmesi | %46 | — | %16 |
| Kilo artışı | %45 | %23 (derece 3) | %13 |
| Merkezi sinir sistemi etkileri (toplam) | %42 (5 yıllık) | %9 | — |
| — Bilişsel etkiler | %30 | %5 | %7 |
| — Duygudurum etkileri | %21 | %1,7 | — |
| — Konuşma etkileri | %6 | — | — |
| — Psikotik belirtiler | %5 | — | — |
| Yüksek tansiyon | %18 (ürün bilgisi) | %12 | — |
| Kan şekeri yüksekliği | %9 (ürün bilgisi) | %3,2 | — |
| Akciğer iltihabı (İAH / pnömonit) | %1,9 (havuzlanmış) | %0,6 | — |
| AV blok | %1,9 (havuzlanmış) | %0,2 (kalp pili gerekti) | — |
| Herhangi derece ≥3 yan etki | %77 | %57 | |
| Ciddi yan etki | %44 | %32 | |
Tablo okunurken dikkat: Sütunlar farklı veri kesitlerinden gelmektedir. Herhangi-derece oranlar 7 yıllık analize, derece 3–4 oranlarının çoğu 5 yıllık analize, akciğer iltihabı ve AV blok oranları ise ürün bilgisinin havuzlanmış güvenlilik popülasyonuna (yalnız CROWN'a değil) aittir. 7 yıllık analiz için yan etki bazında derece 3–4 dökümü yayımlanmamıştır. Ayrıca CROWN'da lorlatinib kolu için ayrı bir karaciğer enzimi yükselme oranı bildirilmemiştir.
Yan etkilerin zamanlaması ve yönetimi — asıl işe yarayan bilgi
| Yan etki | Ortanca başlangıç zamanı | Yönetim |
|---|---|---|
| Kan yağı yüksekliği | 0,5 ay (derece ≥3 için 5,6–6,4 ay) | %71'i lipid düşürücü ilaçla yönetildi. Ürün bilgisine göre hastaların %83'ü lipid düşürücü tedaviye ihtiyaç duyar. Doz azaltımı ilk seçenek değildir |
| Merkezi sinir sistemi etkileri | 3,8 ay (derece ≥3 için 7,4 ay) | %60'ı düzeldi. %58'i hiçbir tıbbi girişim olmadan yönetildi. Derece 2–3'te tedaviye ara verilip bir alt dozdan devam edilir |
| Ödem | 1,8 ay | Tuz kısıtlaması, bacak elevasyonu, gerekirse diüretik |
| Periferik sinir etkilenmesi | 3,7 ay | Doz azaltımı; semptomatik tedavi |
| Kilo artışı | — | Derece 2–3 kilo artışı olaylarının %95'inde doz değişikliği gerekmedi |
Bu tablodaki en önemli iki sayı şunlar: merkezi sinir sistemi etkilerinin %60'ı düzeliyor ve %58'i hiçbir müdahale gerektirmeden yönetilebiliyor. Bilişsel ve duygudurum yan etkileri bu ilacın en korkulan tarafıdır ve hastaların önemli bir bölümü bu yüzden endişelenir. Gerçek şu ki bu etkiler çoğunlukla hafiftir, genellikle ilk aylarda ortaya çıkar, doz azaltımına iyi yanıt verir ve büyük oranda geri döner. Derece 3 ve üzeri bilişsel etki oranı %5'tir.
Ama bir şey hastaya mutlaka söylenmelidir: Bu yan etkileri fark eden kişi çoğu zaman hastanın kendisi değil, yakınıdır. Kelime bulmakta zorlanma, unutkanlık, olağandışı sinirlilik ya da neşe hali, uykusuzluk — hasta bunları "yaşlanıyorum" ya da "yorgunum" diye geçiştirebilir. Bu nedenle tedavi başlangıcında hastanın yakınının da bilgilendirilmesi ve her kontrolde açıkça sorulması gerekir. Erken fark edilen bir bilişsel yan etki, doz azaltımıyla kolayca yönetilir; fark edilmeyen bir tanesi hastanın hayatını zorlaştırır.
Doz azaltımı ve tedavi kesintisi: gerçekte ne kadar sık?
| 7 yıllık analiz | 5 yıllık analiz | |
|---|---|---|
| Doz azaltımı | %34 (%17 bir kez, %17 iki kez) | %23 |
| Doza ara verme | — | %62 |
| Yan etki nedeniyle tedaviyi bırakma | %5 (krizotinib %6) | %5 |
| İlk doz azaltımına kadar geçen ortanca süre | 25 hafta | — |
Bu satırların birlikte okunması gerekir: hastaların üçte birinde doz düşürülüyor, üçte ikisinde bir noktada ara veriliyor — ama yalnız %5'i ilacı tamamen bırakıyor ve bırakanların tamamı ilk 26 ay içinde. Yani bu ilaç, doz uyarlamasıyla yönetilebilen bir ilaçtır ve doz azaltımı bir başarısızlık göstergesi değildir. Nitekim 75 mg ve 50 mg dozlarında da etkinliğin korunduğu bildirilmiştir.
Doz azaltım ve yönetim şeması
| Basamak | Doz |
|---|---|
| Başlangıç | 100 mg günde 1 kez |
| 1. azaltım | 75 mg günde 1 kez |
| 2. azaltım | 50 mg günde 1 kez |
| 50 mg tolere edilemezse | Kalıcı olarak kesilir |
| Durum | Yapılacak |
|---|---|
| Merkezi sinir sistemi etkileri — derece 2 veya 3 | Tedaviye ara verilir; derece 1 ve altına gerileyince bir alt doz basamağından devam edilir |
| Merkezi sinir sistemi etkileri — derece 4 | Kalıcı olarak kesilir |
| Kan yağı yüksekliği — hafif/orta | Doz değiştirilmez; lipid düşürücü tedavi başlanır |
| Kan yağı yüksekliği — ağır | Doz değiştirilmez; lipid düşürücü tedavi yoğunlaştırılır |
| Kan yağı yüksekliği — hayatı tehdit eden | Ara verilir; hafif/orta düzeye inince aynı dozla devam edilir; tekrarlarsa bir alt basamağa inilir |
| PR uzaması / 1. derece AV blok, belirtisiz | Devam edilir, ara verilmez |
| 1. derece AV blok, belirti veren | Ara verilir; düzelince bir alt dozdan devam edilir |
| 2. derece AV blok, belirtisiz | Ara verilir; EKG normalleşince bir alt dozdan devam edilir |
| 2. derece AV blok, belirti veren | Ara verilir, kalp pili düşünülür; düzelirse daha düşük dozla devam edilir |
| Tam (3. derece) AV blok | Ara verilir. Kalp pili takılırsa tam dozla devam edilebilir; takılmazsa yalnız düzelme halinde azaltılmış dozla |
| Akciğer iltihabı — derece 1–2 | Ara verilir; başlangıç düzeyine dönünce azaltılmış dozla devam edilir; kortikosteroid düşünülür |
| Akciğer iltihabı — derece 3–4 | Kalıcı olarak kesilir |
| Durum | Doz |
|---|---|
| Hafif ve orta karaciğer yetmezliği | Değişiklik gerekmez |
| Ağır karaciğer yetmezliği | 50 mg günde 1 kez |
| Kreatinin klerensi ≥30 ml/dk | Değişiklik gerekmez |
| Kreatinin klerensi 15–30 ml/dk | 75 mg günde 1 kez |
| Güçlü CYP3A inhibitörü ya da flukonazol ile birlikte | Doz azaltılır |
Mutlak kontrendikasyon: güçlü CYP3A indükleyicileri. Rifampisin, karbamazepin, fenitoin, fenobarbital ve sarı kantaron (St. John's wort) gibi ilaçlar lorlatinibin kan düzeyini düşürmekle kalmaz, ciddi karaciğer hasarına da yol açar: sağlıklı gönüllülerde rifampisin ile birlikte kullanımda %83 oranında derece 3–4 karaciğer enzimi yüksekliği görülmüştür. Bu nedenle güçlü CYP3A indükleyicileri lorlatinib ile birlikte kullanılamaz. Bu, sıradan bir etkileşim uyarısı değil, kesin bir yasaktır.
İzlem programı
- Kan yağları (kolesterol, trigliserit): Başlangıçta, ilk iki ay içinde ve sonrasında düzenli olarak. Yükselme neredeyse kuraldır ve ortalama ilk iki hafta içinde başlar.
- EKG: Başlangıçta ve izlemde; PR aralığı özellikle takip edilir.
- Bilişsel ve duygudurum değerlendirmesi: Her kontrolde açıkça sorularak; mümkünse hasta yakınının gözlemi alınarak.
- Kilo ve ödem: Her kontrolde.
- Karaciğer testleri ve kan şekeri: Düzenli.
- Akciğer belirtileri: Yeni başlayan öksürük, nefes darlığı ve ateşte tedavi durdurulur ve akciğer değerlendirmesi yapılır.
- Gebelik ve korunma: Anne karnındaki bebeğe zarar verebilir; tedavi süresince ve sonrasında etkili korunma gerekir. Lorlatinib hormonal doğum kontrol haplarının etkinliğini azaltabilir; bu nedenle hormonal olmayan bir yöntem önerilir.
Farmakokinetik
| Parametre | Değer |
|---|---|
| Ağızdan emilim | %81; yemekten belirgin etkilenmez |
| En yüksek kan düzeyine ulaşma | 1,2–2 saat |
| Plazma proteinine bağlanma | Yaklaşık %66 |
| Kararlı düzeye ulaşma | Yaklaşık 15 gün |
| Yıkım yolu | CYP3A4 ve UGT1A4 |
| Atılım | Dışkı %41, idrar %48 |
| Yarı ömür | Yaklaşık 24 saat |
Yarı ömrün 24 saat olması günde tek doz kullanımı mümkün kılar. CYP3A4 üzerinden yıkılması, etkileşim tablosunun tamamının kaynağıdır: bu enzimi baskılayan ilaçlar (ketokonazol, itrakonazol, klaritromisin, greyfurt) lorlatinib düzeyini yükseltip toksisiteyi artırır; hızlandıran ilaçlar ise hem etkinliği düşürür hem de yukarıda anlatılan karaciğer hasarı riskini doğurur.
Türkiye'de ruhsat, geri ödeme ve fiyat
Ruhsat. LORVIQUA, T.C. Sağlık Bakanlığı tarafından ruhsatlandırılmıştır; ruhsat sahibi Pfizer PFE İlaçları Anonim Şirketi'dir. Türkiye'deki onaylı endikasyon şu şekildedir:
"LORVIQUA, monoterapi olarak daha önce bir ALK inhibitörü ile tedavi edilmemiş veya bir veya daha fazla ALK tirozin kinaz inhibitörü (TKI) ile tedavi edilmiş ALK pozitif metastatik KHDAK olan yetişkinlerin tedavisinde endikedir."
Yani Türkiye'de hem birinci basamak hem de sonraki basamak kullanımı endikasyon kapsamındadır.
Bir uyarı ve nedeni: Üçüncü taraf KÜB aynalarında hâlâ ilacın yalnızca daha önce ALK inhibitörü almış hastalara ait eski endikasyon metni dolaşmaktadır. Bu, CROWN öncesi döneme ait bir metindir. Güncel KÜB'ü doğrulamanın tek güvenilir yolu titck.gov.tr/kubkt adresinden etkin madde adıyla ("lorlatinib") sorgulamaktır; üçüncü taraf ilaç sitelerine ve ilaç rehberlerine güvenilmemelidir. Ruhsat tarihi ve ruhsat numarasını da bu nedenle yazmıyoruz — birincil kaynaktan doğrulayamadık.
SGK geri ödeme durumu
Lorlatinib SGK tarafından geri ödeme kapsamındadır. Geri ödeme koşulu şu şekilde tanımlanmıştır:
"ALK pozitifliği (FISH / RT-PCR / NGS ile rearanjman/füzyon veya İHK ile) saptanan; monoterapi olarak daha önce ALK inhibitörü ile tedavi edilmemiş veya daha önce krizotinib, alektinib, brigatinib veya seritinib etken maddelerinden en az biri ile tedavi edilmişken sırasında/sonrasında progresyon gelişmiş metastatik KHDAK hastalarında progresyona kadar kullanımı halinde bedeller Kurumca karşılanır."
Bu metnin üç pratik sonucu var:
- ALK pozitifliğinin belgelenmiş olması şarttır — FISH, RT-PCR, yeni nesil dizileme (NGS) ile rearanjman/füzyon gösterimi ya da immünohistokimya kabul edilmektedir.
- Birinci basamak kullanım kapsamdadır; daha önce hiç ALK inhibitörü almamış hastada doğrudan başlanabilir.
- Sonraki basamakta da kapsamdadır; krizotinib, alektinib, brigatinib ya da seritinibden en az biri kullanılmışken ilerleme geliştiyse karşılanır.
Geri ödeme kuralları sık değişir. Yukarıdaki metin bu yazının hazırlandığı tarihte geçerli olan koşulu yansıtır. Tedavi kararına esas alınacak her durumda güncel SUT metni ve eczane uygulaması ayrıca teyit edilmelidir. Bu yazı bir geri ödeme garantisi vermez.
Fiyat ve bir kürlük maliyet
| Ürün | Perakende satış fiyatı (KDV dahil) | Not |
|---|---|---|
| LORVIQUA 100 mg film kaplı tablet, 30 tablet | 134.349,11 ₺ KDV hariç 122.135,56 ₺ |
Barkod 8681308092045 |
| LORVIQUA 25 mg film kaplı tablet, 30 tablet | 40.840,37 ₺ | Tek kaynaktan doğrulandı; liste tarihi teyit edilemedi |
Fiyat güncellemesi: Mart 2026'da 100 mg kutunun fiyatı 124.014,68 ₺ idi; 31 Ağustos 2026 listesinde 134.349,11 ₺'ye çıkmıştır — yaklaşık %8,3'lük bir artış. İnternette hâlâ 80.967,86 ₺ gibi çok eski fiyatlar dolaşmaktadır; bunlar geçerli değildir. İlaç fiyatları Türkiye'de düzenli olarak güncellendiği için, aşağıdaki hesaplar yalnızca büyüklük fikri vermek içindir.
| Senaryo | Günlük doz | 28 gün için gereken | Kutu ihtiyacı | Yaklaşık maliyet |
|---|---|---|---|---|
| Standart kullanım birinci basamak veya sonraki basamak |
100 mg | 28 × 100 mg tablet | 1 kutu (100 mg, 30 tablet) | ≈ 134.349 ₺ |
| 1. doz azaltımı ör. sinir sistemi yan etkisi |
75 mg | 84 × 25 mg tablet (75 mg = 3 × 25 mg) |
3 kutu (25 mg, 30 tablet) | ≈ 122.521 ₺ |
| 2. doz azaltımı veya ağır karaciğer yetmezliği |
50 mg | 56 × 25 mg tablet (50 mg = 2 × 25 mg) |
2 kutu (25 mg, 30 tablet) | ≈ 81.681 ₺ |
Bu hesaplar bizim kendi hesaplarımızdır, resmî bir fiyatlandırma değildir. Gerçek maliyeti üç şey değiştirir: (1) Tablet sayısı kutu sayısına tam bölünmez — 100 mg kutuda 30 tablet vardır ama 28 günde 28 tablet kullanılır; artan tabletler bir sonraki döneme devreder, dolayısıyla aylık ortalama maliyet hesaplanandan bir miktar düşüktür. (2) 75 mg dozunda 100 mg ve 25 mg kutularının farklı kombinasyonları kullanılabilir; eczane uygulaması değişebilir. (3) SGK kapsamındaki bir hasta bu tutarları ödemez; burada verilen rakamlar ilacın listeye yansıyan bedelidir, hastanın cebinden çıkan tutar değildir.
Ayrıca dikkat: 75 mg dozu, 25 mg kutularıyla karşılandığında maliyet 100 mg dozundan yalnız bir miktar daha düşüktür. Yani doz azaltımı, maliyette doğru orantılı bir düşüş sağlamaz.
Direnç: lorlatinibden sonra ne olur?
Lorlatinib, önceki kuşakların direnç mutasyonlarını aşmak için tasarlandı ve bunu büyük ölçüde başardı. Ama hiçbir hedefli tedavi kalıcı değildir; zamanla bu ilaca da direnç gelişir.
| Mekanizma | Açıklama |
|---|---|
| Bileşik (çift) mutasyonlar | Lorlatinib direncinin karakteristik biçimi. Aynı gen kopyası üzerinde iki mutasyonun birlikte bulunması — tipik olarak G1202R artı ikinci bir mutasyon (örneğin G1202R/S1206Y). Tek mutasyonlar lorlatinibi durduramaz; iki tanesi birlikte durdurur |
| L1198F | Ders kitaplarına girmiş paradoksal mutasyon: lorlatinibe direnç yaratır ama krizotinibe duyarlılığı geri getirir. İlerleme sonrası yeniden biyopsi yapmanın neden önemli olduğunun en net örneğidir |
| Hedef dışı mekanizmalar | Epitelyal-mezenkimal geçiş (EMT) ve bazı mikroRNA'ların (miR-100-5p) ifadesinin artması bildirilmiştir |
L1198F neden bu kadar öğretici? Onkolojide direnç genellikle tek yönlü düşünülür: ilaç işe yaramaz hale gelir, bir sonrakine geçilir. L1198F bunun istisnasıdır — lorlatinibi etkisizleştiren aynı mutasyon, yıllar önce bırakılmış olan krizotinibi yeniden etkili hale getirir. Bu, ilerleme anında yeniden biyopsi veya sıvı biyopsi yapmanın sadece akademik bir merak olmadığını, tedavi kararını doğrudan değiştirebileceğini gösterir.
Bu alanda sıradaki ilaç: neladalkib
| Hasta grubu | Objektif yanıt oranı | Not |
|---|---|---|
| Daha önce TKİ almış tüm hastalar (n=253) | %31 (%95 GA 26–37) | Yanıt süresi: 12 ayda %64, 18 ayda %53 |
| TKİ almış ama lorlatinib almamış (n=63) | %46 | Yanıt süresi: 12 ayda %80, 18 ayda %60 |
| ALK G1202R pozitif (n=47) | %68 | Lorlatinib almamış G1202R alt grubunda (n=12): %83 |
Neladalkibin geliştirme mantığı doğrudan lorlatinibin zayıf noktasına dayanıyor: molekül TRK kinazını koruyacak şekilde tasarlanmıştır. Lorlatinibin bilişsel ve duygudurum yan etkilerinin, TRK inhibisyonundan kaynaklandığı düşünülmektedir; TRK'yı atlayan bir ilaç, teorik olarak bu yan etkiler olmadan aynı işi yapabilir. Bildirilen yan etkiler ağırlıklı olarak hafif: karaciğer enzimi yüksekliği %44–47, kabızlık %28, tat bozukluğu %23.
Düzenleyici durum: Neladalkib için FDA'ya ruhsat başvurusu yapılmış ve öncelikli değerlendirme verilmiştir; karar tarihi 27 Kasım 2026 olarak belirlenmiştir. Talep edilen endikasyon, daha önce TKİ almış ALK pozitif hastalıktır — yani lorlatinibin yerine değil, sonrasına konumlanmaktadır. Nitekim lorlatinib almamış hastalarda yanıt oranı (%46), lorlatinib almışlara göre belirgin daha yüksektir; bu da sıralama sorusunu gündeme getirecektir. Türkiye'de ruhsatlı değildir.
Kılavuzlarda yeri
| Kılavuz | Öneri |
|---|---|
| ASCO (güncel yaşayan kılavuz) | ALK rearanjmanında birinci basamak için alektinib, brigatinib veya lorlatinib — üçü eşit düzeyde tercih edilir. Seritinib ve krizotinib yalnız tercih edilen ajanlara ulaşılamadığında |
| NICE (İngiltere) | Yeni tanı ALK pozitif hastalıkta birinci basamak lorlatinibi önermiştir |
| NCCN, ESMO | Güncel sürümlerdeki kesin kategori ve ifadeyi doğrulayamadık; ikisinin de lorlatinibi tercih edilen birinci basamak seçenekleri arasında tuttuğu beklenmektedir ancak bu doğrulanmamıştır |
Pratikteki asıl soru: alektinib mi, lorlatinib mi? Kılavuzlar üç ilacı eşit sayıyor, ama profilleri farklı. Lorlatinibin beyin koruması belirgin daha güçlüdür (7 yılda hastaların %92'sinde beyinde ilerleme yok) ve progresyonsuz sağkalım rakamları daha uzundur. Buna karşılık alektinibin yan etki profili daha hafiftir ve bilişsel etkiler tablosu yoktur. Üstelik alektinib, ameliyat edilmiş erken evre hastalıkta (ALINA) adjuvan onayı olan ilaçtır; lorlatinibin bu alanda yeri yoktur. Karar; beyin metastazı varlığı, hastanın mesleği ve bilişsel yük toleransı, eşlik eden hastalıklar ve kan yağı durumu üzerinden verilir. Doğrudan karşılaştıran randomize bir çalışma yoktur.
Erken evre hastalık: Lorlatinib için ameliyat sonrası (adjuvan) faz 3 çalışma bulunmamaktadır. Ameliyat öncesi kullanımı iki çalışmada araştırılmaktadır — NEOLORA (evre IB–IIIB'de neoadjuvan) ve LORIN (lokal ileri hastalıkta indüksiyon); ikisinin de sonuçlarına erişemedik. Bu alandaki yerleşik ilaç alektinibtir (ALINA çalışması); ayrıca ameliyat edilmiş ALK pozitif hastalıkta adjuvan ensartinibin hastalıksız sağkalımı iyileştirdiği bildirilmiştir.
Sık sorulan sorular
- Bu ilacı ne kadar süre kullanacağım?
- Baştan belirlenmiş bir bitiş tarihi yoktur; hastalık ilerleyene ya da yan etkiler yönetilemez hale gelene kadar devam edilir. CROWN çalışmasında hastaların %44'ü yedi yıl sonunda hâlâ ilacı kullanıyordu. Yani "uzun süre" burada gerçekten uzun süre demektir.
- Yedi yıllık veri var ama yaşam süresini uzattığı gösterilmemiş. Bu kötü bir işaret mi?
- Hayır — tam tersi. Genel sağkalım analizi, yeterli sayıda hasta hayatını kaybettiğinde yapılabilir; CROWN'da bu sayıya yedi yılda bile ulaşılamamıştır. Yine de dürüst olmak gerekir: lorlatinibin yaşam süresini uzattığı randomize olarak kanıtlanmış değildir. Kanıtlanan şey, hastalığın ilerlemesini çok uzun süre engellediği ve beyne yayılımı büyük ölçüde önlediğidir. Ayrıca karşı koldaki hastalar ilerleme sonrası daha güçlü ALK ilaçlarına geçmiş olacağı için, sağkalım farkı zaten silinecektir.
- Beyin metastazım var. Bu ilaç beyne geçer mi?
- Evet, lorlatinib kan-beyin bariyerini aşacak şekilde tasarlanmıştır ve bu onun en güçlü yanıdır. CROWN'da beyin içi ilerleme için tehlike oranı 0,06'dır — yani risk yaklaşık on altıda bire inmektedir. Yedinci yılda hastaların %92'sinde beyinde ilerleme görülmemiştir (krizotinib kolunda %16). Ayrıca 30. aydan sonra hiç yeni beyin içi ilerleme olayı olmamıştır.
- Bilişsel yan etkiler beni korkutuyor. Ne kadar sık ve ne kadar ciddi?
- Hastaların yaklaşık %30'unda bir dereceye kadar bilişsel etki görülür, ama derece 3 ve üzeri olanların oranı %5'tir. Daha önemlisi: bu etkilerin %60'ı düzelir ve %58'i hiçbir tıbbi girişim olmadan yönetilebilir. Ortalama olarak tedavinin 3,8. ayında ortaya çıkarlar. Derece 2–3 olduğunda tedaviye ara verilip bir alt dozdan devam edilir, bu genellikle sorunu çözer. Bilişsel yan etki nedeniyle ilacı tamamen bırakma oranı çok düşüktür.
- Bu yan etkileri nasıl fark ederim?
- Çoğu zaman siz değil, yakınınız fark eder. Kelime bulmakta zorlanma, unutkanlık, olağandışı sinirlilik ya da neşe hali, uyku düzeninin bozulması. Kendi başınıza "yoruldum" ya da "yaşlanıyorum" diye geçiştirebilirsiniz. Bu yüzden tedavi başlarken bir yakınınızın da bilgilendirilmesi ve her kontrolde bu konunun açıkça sorulması önemlidir. Erken fark edilen bir etki doz azaltımıyla kolayca yönetilir.
- Kolesterolüm ve trigliseritim çok yükseldi. İlacı kesmem gerekir mi?
- Hayır, bu beklenen bir durumdur ve neredeyse kuraldır: hastaların %71–73'ünde görülür ve ortalama ilk iki hafta içinde başlar. Yönetimi doz azaltmak değil, lipid düşürücü ilaç eklemektir — nitekim olayların %71'i böyle yönetilmiş, ürün bilgisine göre hastaların %83'ü lipid düşürücü tedaviye ihtiyaç duymuştur. Yalnız hayatı tehdit eden düzeylerde tedaviye ara verilir.
- Doz düşürülürse ilaç daha az mı etki eder?
- Doz azaltımı bu ilaçta başarısızlık göstergesi değildir; hastaların yaklaşık üçte birinde uygulanmıştır ve azaltılmış dozlarda etkinliğin korunduğu bildirilmiştir. Doz basamakları 100 mg → 75 mg → 50 mg şeklindedir. Kritik olan, ilacı tamamen bırakmak yerine tolere edilebilir bir dozda tedavide kalabilmektir — nitekim yan etki nedeniyle tamamen bırakma oranı yalnız %5'tir.
- Greyfurt yiyebilir miyim?
- Hayır. Greyfurt ve greyfurt suyu, lorlatinibi yıkan CYP3A4 enzimini baskılar; ilacın kandaki düzeyi yükselir ve yan etkiler artar. Aynı yolağı hızlandıran ürünlerden ise kesinlikle kaçınmak gerekir — özellikle sarı kantaron (St. John's wort). Kullandığınız tüm bitkisel ürünleri hekiminize bildirin.
- Başka bir hekimden ilaç alırken neye dikkat etmeliyim?
- Lorlatinib kullandığınızı mutlaka söyleyin. En kritik grup, karaciğerde CYP3A enzimini güçlü şekilde hızlandıran ilaçlardır: rifampisin, karbamazepin, fenitoin, fenobarbital. Bunlar lorlatinible birlikte kullanılamaz — yalnız etkinliği düşürmekle kalmaz, ciddi karaciğer hasarına yol açabilirler. Ayrıca bazı antibiyotikler ve antifungaller (klaritromisin, ketokonazol, itrakonazol) ters yönde etki ederek toksisiteyi artırır.
- Doğum kontrol hapı kullanıyorum, yeterli mi?
- Hayır. Lorlatinib hormonal doğum kontrol yöntemlerinin etkinliğini azaltabilir. Anne karnındaki bebeğe zarar verme potansiyeli olduğundan, tedavi süresince ve sonrasında hormonal olmayan etkili bir korunma yöntemi kullanılmalıdır. Süreyi hekiminize danışın.
- Türkiye'de SGK karşılıyor mu?
- Evet. ALK pozitifliği FISH, RT-PCR, NGS ya da immünohistokimya ile belgelenmiş metastatik hastalarda — hem daha önce hiç ALK inhibitörü almamış olanlarda hem de krizotinib, alektinib, brigatinib veya seritinibden en az biri kullanılmışken ilerleme gelişenlerde — ilerlemeye kadar kullanım geri ödeme kapsamındadır. Geri ödeme kuralları değişebildiği için güncel durumu tedavi ekibinizden ve eczanenizden teyit ettirin.
- İlacın fiyatı ne kadar?
- 31 Ağustos 2026 tarihli resmî fiyat listesine göre LORVIQUA 100 mg 30 tablet 134.349,11 ₺'dir (Mart 2026'da 124.014,68 ₺ idi). Bu, ilacın listeye yansıyan bedelidir; SGK kapsamındaki bir hasta bu tutarı ödemez. İnternette çok daha eski ve düşük fiyatlar dolaşmaktadır, bunlara güvenmeyin.
- Alektinib mi lorlatinib mi daha iyi?
- Kılavuzlar ikisini (ve brigatinibi) birinci basamakta eşit düzeyde tercih edilir sayıyor ve doğrudan karşılaştıran randomize bir çalışma yok. Lorlatinibin beyin koruması daha güçlü ve progresyonsuz sağkalım rakamları daha uzun; alektinibin yan etki profili daha hafif ve bilişsel etkiler tablosu yok. Ayrıca ameliyat edilmiş erken evre hastalıkta adjuvan onayı olan ilaç alektinibtir, lorlatinib değil. Karar; beyin metastazı olup olmadığına, mesleğinize ve bilişsel yük toleransınıza, kan yağı durumunuza ve eşlik eden hastalıklarınıza göre birlikte verilir.
- Bu ilaç etkisini kaybederse ne olur?
- İlerleme anında yeniden biyopsi ya da sıvı biyopsi yapılması önemlidir, çünkü direncin nedenine göre seçenek değişir. Örneğin L1198F adlı mutasyon lorlatinibe direnç yaratırken krizotinibe duyarlılığı geri getirir. Ayrıca yeni bir ilaç yolda: neladalkib, daha önce TKİ almış ALK pozitif hastalarda FDA'ya başvurulmuş durumdadır ve karar tarihi 27 Kasım 2026'dır. Türkiye'de ruhsatlı değildir.
Terimler sözlüğü
- ALK (anaplastik lenfoma kinaz)
- Hücre büyümesini yöneten bir enzim. Akciğer kanserlerinin küçük bir bölümünde bu gen başka bir genle birleşir (füzyon) ve sürekli açık kalan bir büyüme sinyali üretir.
- Füzyon / rearanjman
- İki genin kromozom kırılması sonucu birleşmesi. ALK pozitif akciğer kanserinde en sık ortağı EML4 genidir.
- Tirozin kinaz inhibitörü (TKİ)
- Bir enzimin sinyal üretmesini engelleyen, genellikle ağızdan alınan hedefe yönelik ilaç. Lorlatinib bir ALK TKİ'sidir.
- Üçüncü kuşak
- Önceki kuşakların direnç mutasyonlarını aşmak üzere tasarlanmış ilaç. Lorlatinib bu tanıma girer; makrosiklik yapısı sayesinde mutasyona uğramış ALK enziminin cebine oturabilir.
- G1202R
- ALK geninin "çözücü cephe" bölgesinde oluşan ve ikinci kuşak ALK inhibitörlerine direncin en sık nedeni olan mutasyon. Lorlatinibin en belirgin üstünlük alanı burasıdır.
- Bileşik (çift) mutasyon
- Aynı gen kopyası üzerinde iki mutasyonun birlikte bulunması. Lorlatinib direncinin karakteristik biçimidir; tek mutasyonlar bu ilacı durduramaz, ikisi birlikte durdurur.
- L1198F
- Lorlatinibe direnç yaratırken krizotinibe duyarlılığı geri getiren paradoksal mutasyon. İlerleme anında yeniden biyopsinin neden önemli olduğunun ders kitabı örneğidir.
- Progresyonsuz sağkalım (PFS)
- Tedavi başladıktan sonra tümörün görüntülemede büyümeye başlamasına kadar geçen süre.
- Genel sağkalım (OS)
- Hastanın toplam yaşam süresi. CROWN'da yedi yıllık takipte bile olgunlaşmamıştır — yani yeterli sayıda olay birikmemiştir.
- Tehlike oranı (HR)
- İki grubu karşılaştıran sayı. 1,00 "fark yok" demektir; 0,19 riskin yaklaşık beşte bire, 0,06 ise on altıda bire indiğini gösterir.
- Beyin içi (intrakraniyal) ilerleme
- Hastalığın beyinde büyümeye başlaması. ALK pozitif akciğer kanserinde çok sık görülür ve tedavinin başarısını belirleyen ana etkenlerden biridir.
- Kan-beyin bariyeri
- Beyni kandaki maddelerden koruyan yapı. Birçok ilacın beyne geçmesini engeller; lorlatinib bu bariyeri aşacak şekilde tasarlanmıştır.
- CYP3A4
- Karaciğerde ilaçların büyük bölümünü yıkan enzim. Lorlatinib bu yolaktan yıkılır; bu nedenle enzimi baskılayan ya da hızlandıran ilaçlarla etkileşir.
- PR uzaması / AV blok
- Kalpteki elektriksel iletinin yavaşlaması. EKG ile izlenir; ileri derecede olduğunda kalp pili gerekebilir.
- İnterstisyel akciğer hastalığı (İAH) / pnömonit
- Akciğer dokusunun ilaca bağlı iltihaplanması. Seyrektir ama ciddi olabilir; yeni başlayan öksürük ve nefes darlığı ihmal edilmemelidir.
- KÜB (Kısa Ürün Bilgisi)
- Bir ilacın Türkiye'deki resmî bilgi metni. Türkiye'deki ruhsat durumunun tek güvenilir kaynağıdır; titck.gov.tr/kubkt adresinden etkin madde adıyla sorgulanır.
DROZDOGAN Akademi Yorumu
Lorlatinib, hedefe yönelik tedavinin metastatik akciğer kanserinde neyi mümkün kıldığının en net örneğidir. Yedi yıllık CROWN verisi bunu bir kez daha gösterdi. Ama iyi bir ilacı doğru anlatmak, onu abartmadan anlatmayı gerektirir.
⚡ Bu ilaç neden önemli
Metastatik akciğer kanserinde hastaların %55'inin yedi yıl boyunca hastalığının ilerlememesi — karşı kolda bu oran %3 — on yıl önce konuşulamayacak bir cümleydi. Buna bir de beyin koruması ekleniyor: yedinci yılda hastaların %92'sinde beyinde ilerleme yok ve 30. aydan sonra hiç yeni beyin olayı olmamış. ALK pozitif akciğer kanseri beyne çok sık yayılan bir hastalık olduğu için bu, sayısal bir üstünlükten fazlasıdır.
✅ Güçlü olan taraf
Tehlike oranı 0,19 ve yedi yıllık takipte hâlâ 0,19 — yani etki zamanla erimiyor. Beyin içi ilerleme için 0,06. Hastaların %44'ü yedi yıl sonunda hâlâ ilaçta. Toksisite nedeniyle bırakma yalnız %5 ve bırakanların tamamı ilk 26 ay içinde; yani bu ilaç birikerek ağırlaşan bir yük getirmiyor. Ve belki en pratik bulgu: 24. ayı ilerlemesiz geçiren bir hastanın yedinci yılda da ilerlemesiz olma olasılığı %79.
⚠️ Sınırlar ve dikkat edilmesi gerekenler
Yedi yılda bile genel sağkalım verisi yok; lorlatinibin yaşam süresini uzattığı randomize olarak gösterilmiş değildir ve muhtemelen hiç gösterilemeyecektir, çünkü karşı koldaki hastalar zaten daha güçlü ilaçlara geçmektedir. Derece 3 ve üzeri yan etki oranı %77 gibi yüksek bir sayıdır — bunun büyük bölümü kan yağı yüksekliği olsa da ihmal edilecek bir rakam değildir. Bilişsel ve duygudurum yan etkileri gerçektir ve hastayı değil çoğu zaman yakınını rahatsız eder. Türkiye'de üçüncü taraf ilaç sitelerinde hâlâ eski, yalnız ikinci basamak içeren endikasyon metni dolaşmaktadır; KÜB mutlaka TİTCK'den doğrulanmalıdır.
🩺 Pratikte ne yapılmalı
1. Tedaviye başlarken hasta yakınını da bilgilendirin — bilişsel yan etkileri genellikle onlar fark eder.
2. Kan yağı yüksekliğini doz azaltarak değil, lipid düşürücü ilaç ekleyerek yönetin; hastaların %83'ü buna ihtiyaç duyar.
3. Doz azaltımını başarısızlık saymayın: 100 → 75 → 50 mg basamakları vardır ve azaltılmış dozda etkinlik korunur.
4. Güçlü CYP3A indükleyicileri mutlak yasaktır — rifampisin, karbamazepin, fenitoin, sarı kantaron. Bu bir uyarı değil, kesin bir kısıttır.
5. Hormonal doğum kontrol yöntemi yeterli değildir; hormonal olmayan korunma önerilir.
6. İlerleme anında yeniden biyopsi ya da sıvı biyopsi yapın; L1198F gibi bir mutasyon tedavi seçimini tamamen değiştirebilir.
7. Türkiye'deki ruhsat ve endikasyon için tek güvenilir kaynak titck.gov.tr/kubkt'dir.
❓ Henüz cevabı olmayan sorular
Birinci basamakta alektinib mi lorlatinib mi — doğrudan karşılaştıran randomize bir çalışma yok ve muhtemelen hiç olmayacak. Lorlatinibi birinci basamakta kullanmak, en güçlü ilacı en başta harcamak anlamına mı geliyor, yoksa doğru sıralama bu mu? Neladalkib onaylanırsa bu soru daha da keskinleşecek, çünkü lorlatinib almamış hastalarda yanıt oranı belirgin daha yüksek (%46'ya karşı %31). Ameliyat edilmiş erken evre hastalıkta lorlatinibin yeri olacak mı — NEOLORA ve LORIN çalışmaları sürüyor. Ve en insani soru: yedi yıl boyunca hafif bilişsel yan etkiyle yaşamanın bedeli, ölçtüğümüz sonlanım noktalarının hiçbirinde görünmüyor.
Kısa hükmümüz: ALK pozitif metastatik akciğer kanserinde lorlatinib, hastalığı en uzun süre durduran ve beyni en iyi koruyan ilaçtır; yedi yıllık veri bunu pekiştirmiştir. Karşılığında kan yağlarını yükseltir ve hastaların bir bölümünde bilişsel etkiler yapar — ikisi de büyük ölçüde yönetilebilir. Seçim, ilacın gücü ile hastanın günlük hayatı arasında kurulacak dengede yatıyor ve bu denge her hastada aynı yerde kurulmuyor.
Şeffaflık notu. CROWN'un 7 yıllık verileri ASCO 2026 sunumu ve Annals of Oncology 2026 yayınına dayanmaktadır; yayının tam metnine erişemedik, sayılar yayın özeti ve birbirini doğrulayan iki bağımsız kongre kaynağından alınmıştır. Genel sağkalım için hiçbir veri kesitinde tehlike oranı bildirilmemiştir; olgunlaşmamıştır. Yan etki tablosundaki sütunlar farklı veri kesitlerinden gelmektedir: herhangi-derece oranlar 7 yıllık analizden, derece 3–4 oranlarının çoğu 5 yıllık analizden, akciğer iltihabı ve AV blok oranları ise ürün bilgisinin havuzlanmış güvenlilik popülasyonundan (yalnız CROWN'dan değil) alınmıştır; 7 yıllık analiz için yan etki bazında derece 3–4 dökümü yayımlanmamıştır. CROWN'da lorlatinib kolu için ayrı bir karaciğer enzimi yükselme oranı bulunamamıştır — metinde geçen %83'lük oran, rifampisin etkileşim çalışmasına aittir ve bir CROWN yan etki oranı değildir. "Tedaviyi sürdüren hasta" oranı için kaynaklar arasında küçük bir uyumsuzluk vardır (7 yılda %44'e karşı 5 yılda %50 bildirimi); iki farklı zaman noktası olabilir, uzlaştıramadık.
Türkiye bilgileri: titck.gov.tr adresine bu yazının hazırlanması sırasında erişilemedi (robots.txt engeli). Endikasyon ve geri ödeme metinleri elimizdeki kaynaklardan alınmıştır; ruhsat tarihi ve numarası doğrulanamadığı için yazılmamıştır. Üçüncü taraf KÜB aynalarında hâlâ eski, yalnız ikinci basamak içeren endikasyon metni dolaşmaktadır — bu, metinde ayrıca uyarı olarak verilmiştir. Fiyatlar 31 Ağustos 2026 tarihli resmî fiyat listesine dayanmaktadır; 25 mg kutu fiyatı tek kaynaktan alınmış ve liste tarihi teyit edilememiştir. Kür maliyeti hesapları bizim kendi hesaplarımızdır, resmî bir fiyatlandırma değildir ve kutu artıkları, eczane uygulaması ve geri ödeme nedeniyle gerçek tutardan sapabilir. Kılavuz bölümünde NCCN ve ESMO'nun güncel sürümlerindeki kesin ifadeler doğrulanamamıştır. NEOLORA ve LORIN çalışmalarının sonuçlarına erişilememiştir. Bu metin bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi kararı yerine geçmez.
Kaynaklar
- CROWN çalışması 7 yıllık güncellemesi: first-line lorlatinib versus crizotinib in advanced ALK-positive NSCLC. Ann Oncol. 2026; ASCO 2026 bildiri 8502. NCT03052608.
- Solomon BJ, ve ark. Lorlatinib versus crizotinib in patients with advanced ALK-positive NSCLC: 5-year outcomes from the phase III CROWN study. J Clin Oncol. 2024;42:3400-3409.
- Kinetics and management of adverse events after 5 years of lorlatinib in the CROWN study. The Oncologist. 2025.
- LORBRENA (lorlatinib) ABD ürün bilgisi, Pfizer.
- LORVIQUA (lorlatinib) Avrupa ürün bilgisi (SmPC), Avrupa İlaç Ajansı (EMA). İlk onay 6 Mayıs 2019.
- T.C. Sağlık Bakanlığı, Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu — Kısa Ürün Bilgisi ve Kullanma Talimatı veri tabanı. titck.gov.tr/kubkt
- T.C. Sağlık Bakanlığı ilaç fiyat listesi, 31 Ağustos 2026.
- Sosyal Güvenlik Kurumu Sağlık Uygulama Tebliği — bedeli ödenecek ilaçlar listesi ve kullanım ilkeleri.
- ASCO yaşayan kılavuzu — sürücü değişikliği olan metastatik küçük hücreli dışı akciğer kanserinde sistemik tedavi.
- ALKOVE-1 çalışması: neladalkib (NVL-655) in TKI-pretreated ALK-positive NSCLC.
- Shaw AT, ve ark. Resensitization to crizotinib by the lorlatinib ALK resistance mutation L1198F. N Engl J Med. 2016.
- Compound ALK resistance mutations after lorlatinib: G1202R-based double mutations in cis.
- NEOLORA (neoadjuvan lorlatinib, evre IB–IIIB) ve LORIN (lokal ileri hastalıkta indüksiyon lorlatinib) — devam eden çalışmalar.
Chu, Edward; DeVita Jr., Vincent T.. Physicians' Cancer Chemotherapy Drug Manual 2024.
