Seritinib (Zykadia) Nedir? FDA Onayı, Türkiye Ruhsatı ve Geri Ödeme Durumu
ALK-Pozitif Akciğer Kanserinde Güçlü Blokaj: Seritinib
ALK-pozitif metastatik küçük hücreli dışı akciğer kanseri (KHDAK) tedavisinde çığır açan ajanlardan biri olan Seritinib (Zykadia®), hem birinci basamakta hem de krizotinib sonrası direnç gelişen durumlarda tümör büyümesini durduran yüksek etkili bir tirozin kinaz inhibitörüdür.
İlaç Künyesi
- Ticari Adı: Zykadia®
- Etken Madde: Seritinib
- Sınıfı: Sinyal Transdüksiyon İnhibitörü, Tirozin Kinaz İnhibitörü (TKI)
- Uygulama Şekli: Oral (Kapsül)
- Üretici: Novartis
- Ruhsat: Türkiye’de ruhsatlıdır.
- Ödeme: SGK geri ödeme listesinde yer almaktadır.
-
Terapötik endikasyonlar ;
• Anaplastik lenfoma kinaz (ALK) pozitifliğinin akredite bir laboratuvarda değerlendirilmesi koşulu ile, ileri evre küçük hücreli dışı akciğer kanserli erişkin hastalarda monoterapi olarak birinci basamak tedavide progresyona kadar kullanımı endikedir.
• ALK pozitif olup daha önce krizotinib ile tedavi edilmiş olan ve tedavi sonunda progresyon gelişen ileri evre küçük hücreli dışı akciğer kanserli erişkin hastaların tedavisinde monoterapi olarak progresyona kadar kullanımı endikedir.
Seritinib, krizotinib dışı diğer ALK inhibitör tedavileri sonrası progresyonda kullanılmaz.
Tedavi süresi: Zykadia (seritinib) için tedavi süresi, hastanın tedaviye yanıtına ve toleransına bağlı olarak değişiklik gösterebilir. Genel olarak, tedavi süresi, hastalığın ilerlemesi durana veya kabul edilemez yan etkiler oluşana kadar devam eder.
- Mart 2026 Fiyat: 150 mg kapsül eczane satış fiyatı 137.085,38 TL'dir.
Onaylı Olduğu Endikasyonlar
- Metastatik KHDAK (ALK+): Yeni tanı almış (birinci basamak) veya krizotinib tedavisi sonrası ilerleme göstermiş metastatik ALK-pozitif KHDAK hastaları.
FDA Onay Tarihçesi
Zykadia, başlangıçta krizotinibe dirençli veya tolerans göstermeyen ALK-pozitif KHDAK hastaları için onay aldı.
Klinik çalışmaların başarısı üzerine kullanım alanı genişletilerek yeni tanı almış metastatik hastalar için ilk seçenek tedavi olarak onaylandı.
Seritinib Nedir ve Moleküler Etki Mekanizması
Seritinib, anormal ALK proteininin sinyal iletimini hedefleyen seçici bir tirozin kinaz inhibitörüdür. Kanser hücresinin büyüme komutlarını kaynağında keser.
🔬 Moleküler Düzeyde Çalışma Prensibi
- 1. ALK ve ROS1 İnhibisyonu:
Anaplastik lenfoma kinaz (ALK) dışında ROS1, IGF-1R ve insülin reseptörlerini de inhibe ederek çok yönlü bir antitümöral etki sağlar. - 2. Dirençli Mutasyonlara Karşı Etki:
Krizotinib kullanımına bağlı gelişen L1196M, G1269A gibi spesifik direnç mutasyonlarına sahip tümörlerde etkisini koruyabilir. - 3. Metastaz Engelleme:
Tümör anjiyogenezini (damarlanma) ve metastaz süreçlerini tetikleyen sinyal yollarını bloke ederek hastalığın yayılmasını yavaşlatır.
Kullanım Şekli ve Dozaj
- Standart Doz: Önerilen doz günde bir kez 750 mg'dır (Genellikle 150 mg'lık 5 kapsül).
- Açlık Kuralı: Seritinib mutlaka aç karnına alınmalıdır. Yemeklerden en az 2 saat önce veya 2 saat sonra alınması emilim için kritiktir.
- Besin Etkileşimi: Yağlı gıdalar ilaç seviyesini kontrolsüz artırabileceği için diyet kuralına tam uyulmalıdır.
Direnç Mekanizmaları
| Mekanizma | Açıklama |
|---|---|
| Genetik Mutasyonlar | G1202R veya F1174C gibi yeni ALK mutasyonları direnç geliştirebilir. |
| EMT Dönüşümü | Hücrelerin yapı değiştirerek (mezenkimal geçiş) tedaviye duyarsızlaşması. |
| Alternatif Yolaklar | MEK ve SRC sinyal yollarının devreye girmesiyle ilacın baypas edilmesi. |
Yan Etkiler ve Yönetimi
- Gastrointestinal Sistem: Bulantı, kusma, ishal ve karın ağrısı çok yaygındır. Ayrıca pankreatit riski nedeniyle amilaz/lipaz takibi yapılmalıdır.
- Karaciğer Toksisitesi: ALT/AST enzimlerinde yükselme görülebilir. Düzenli kan tahlili şarttır.
- Pulmoner Etkiler: Öksürük ve nefes darlığı ile seyreden akciğer toksisitesi (ILD) açısından dikkatli olunmalıdır.
- Metabolik Değişimler: Kan şekeri yükselmesi (hiperglisemi) görülebilir.
- Kardiyak Durum: QT uzaması ve nabız yavaşlaması (bradikardi) riski nedeniyle EKG takibi önerilir.
Özel Durumlar ve Uyarılar
- Asit Baskılayıcılarla Etkileşim: PPI, H2 blokörleri ve antasitler ilacın emilimini bozabilir. Birlikte kullanılmamalıdır.
- Yasaklı Gıdalar: Greyfurt, pomelo, yıldız meyvesi ve Seville portakalından kaçınılmalıdır.
- Gebelik ve Emzirme: Fetüse zarar verir. Tedavi sırasında ve son dozdan sonraki 2 hafta boyunca emzirme yapılmamalıdır.
- İlaç Etkileşimleri: Ketokonazol (inhibitör) veya Rifampin (indükleyici) gibi CYP3A4 üzerinden etki eden ilaçlar doz seviyesini tehlikeli şekilde değiştirebilir.
Farmakokinetik Özet
- Pik Seviye: Oral alımdan 4-6 saat sonra.
- Yarı Ömür: Yaklaşık 40 saattir.
- Atılım: %92 oranında dışkı (feçes) yoluyla, sadece %1.3 oranında idrarla atılır.
Chu, Edward; DeVita Jr., Vincent T.. Physicians' Cancer Chemotherapy Drug Manual 2024.
