Ağciyər xərçəngində mikrodalğa müalicəsi ilə daha yaxşı ömür müddətləri

Mikrodalğa ablasiyası və kimyaterapiya ilə müalicə olunan irəli mərhələ, kiçik hüceyrəli olmayan ağciyər xərçəngli xəstələrin yalnız kimyaterapiya alanlardan daha yaxşı ömür müddətinə malik olduğu 4 fevral 2020 tarixində, European Radiology jurnalında Zhigang Wei və həmkarları tərəfindən təqdim edildi.

Mikrodalğa ablasiyası nədir?

Mikrodalğa ablasiyası adlı müdaxilə radiologiyası üsulunda yüksək tezlikli elektromaqnit dalğaları ilə toxumadakı su molekulları hərəkətə gətirilir, istilik yaradılıb şiş məhv edilir. Qaraciyər və yumşaq toxuma kimi keçirici, ağciyər və sümük kimi nisbətən keçirici toxumalarda şişlər bu yolla məhv edilə bilər.

Mikrodalğa ablasiyasının inkişafı gündəlik mətbəxdə istifadə etdiyimiz, mikrodalğa qızdırıcıları ilə paralel olub. İynələr (antenalar) vasitəsilə yaranan dalğalar su molekullarını dalğavari hərəkət etdirir (ossilyasiya), sürtünmədən şişdə 80-100 dərəcə istilik yaranır. Bu istilik iynənin ətrafında təxminən 3-4 cm diametrli sahədə xərçəng toxumasını öldürür. Sahə ablasiyanın müddətinə, iynə növünə və sayına görə bir qədər artıb-azala bilər. Toxumaya elektrik deyil, elektromaqnit dalğaları göndərilir.

Ağciyər xərçəngində mikrodalğa ablasiyasını sınayan faza-III klinik tədqiqat

Hazırda irəli (4-cü mərhələ, metastatik, əməliyyat edilə bilməyən) ağciyər xərçənglərinin müalicəsi belə ümumiləşdirilə bilər: platin əsaslı ikili kimyaterapiya, həssaslaşdırıcı mutasiyalara yönəlmiş ağıllı dərmanlar və ya yeni nəsil immunoterapiyalar. Lakin yalnız kimyaterapiyaya uyğun xəstələr üçün ömrü əhəmiyyətli yaxşılaşdıran yanaşmalar lazımdır.

Tədqiqatın dizaynı

• Çoxmərkəzli, randomizə edilmiş, nəzarətli, açıq etiketli, faza 3 klinik tədqiqat.
• Tədqiqata metastatik (4-cü mərhələ) və ya əməliyyat edilə bilməyən (mərhələ 3B) kiçik hüceyrəli olmayan ağciyər xərçəngli xəstələr alındı.
• İki qrup yaradıldı; təcrübə qoluna mikrodalğa ablasiyası və sonra kimyaterapiya (148 xəstə), nəzarət qoluna yalnız kimyaterapiya (145 xəstə) verildi.
• Mikrodalğa tətbiq edilən şişlərin median diametri 3.6 cm idi (aralıq 1 cm ilə 13 cm).
• Tədqiqatı Çin Xalq Respublikasının Milli Səhiyyə və Ailə Planlaşdırılması Komissiyası maliyyələşdirdi.

Əsas nəticələr

• Median proqressiyasız (irəliləməsiz) sağqalım mikrodalğa qrupunda xeyli yaxşı idi: 10.3-ə qarşı 4.9 ay. İrəliləmə riski %56 azaldı.
• Median ümumi sağqalım mikrodalğa qolunda əhəmiyyətli yaxşı idi: nəzarət qolunda 12.4 aya qarşı mikrodalğa qolunda yarısından çoxu sağ olduğundan median ümumi sağqalım hələ əldə edilmədi. Ölüm riski %62 azaldı.
• Obyektiv cavab nisbəti qruplarda oxşar idi.
• Mikrodalğa qrupunun % 89-da şiş tam ablasiya (məhv) edildi. 27 xəstədə lokal irəliləyiş vardı.
• Ümumi yan təsir tezliyi qruplarda oxşar idi.
• Mikrodalğa qrupunun % 76-sı ablasiya ilə bağlı yan təsir bildirdi, % 20-si ağır idi. Hər iki qrupda müalicəyə bağlı ölüm olmadı.

Nəticə

İrəli mərhələ kiçik hüceyrəli olmayan ağciyər xərçəngində mikrodalğa ablasiyası və kimyaterapiya kombinasiyası yalnız kimyaterapiyadan üstün ömür müddəti verdi. Ablasiya yan təsir tezliyini də artırmadı. Buna görə irəli ağciyər xərçəngində əhəmiyyətli və faydalı müalicə seçimi sayılır.