Aralıq dənizi pəhrizində hansı qidaların bağırsaq poliplərini azaltdığı müəyyən edildi

28 iyun - 1 iyul tarixlərində Barselonada keçirilən Dünya 19. Mədə-bağırsaq Xərçəngi Konqresində təqdim olunan bir tədqiqata görə Aralıq dənizi pəhrizinin üç xüsusiyyətinin kolon və düz bağırsaq poliplərini əhəmiyyətli dərəcədə azaltdığı müəyyən edildi: bol balıq və meyvə istehlakı, azaldılmış sərinləşdirici içki (çox vaxt qazlı olan şəkərli və ya şirinləşdirilmiş içki) istehlakı.

Bağırsaq polipi nədir?

Rastgəlmə tezliyi yaşla birlikdə artan yoğun bağırsaq (kolon və düz bağırsaq) polipləri bağırsağın ən daxili qatından inkişaf edən, yavaş böyüyən və xərçəngə çevrilmə riski olan törəmələrdir. Poliplərin xərçəngə çevrilmə riski olduqca aşağıdır, təxminən %1 qədərdir; lakin kolon və düz bağırsaq poliplərinə tez-tez rast gəlindiyi üçün tibbi əhəmiyyət daşıyır. Kolonoskopiya kimi xərçəngin erkən diaqnostikası üçün skrininq üsulları sayəsində poliplər erkən dövrdə aşkarlana və kolorektal xərçənglərin rastgəlmə tezliyi azaldıla bilir.

Kolorektal xərçənglər bağırsaq poliplərindən inkişaf edir və az lifli qidalanma, bol qırmızı və ya emal olunmuş ət istehlakı, alkoqol və yüksək kalorili qida qəbulu polipin inkişaf riskini artırır.

Aralıq dənizi pəhrizinin kolorektal (kolon və düz bağırsaq) polipləri azaltdığını göstərən tədqiqatın təfərrüatları

Aralıq dənizi pəhrizinin kolon və düz bağırsaq xərçənglərinin inkişaf ehtimalını azaltdığı bilinirdi, lakin Aralıq dənizi pəhrizində hansı qidaların bu risk azalmasını təmin etdiyi haqqında indiyə qədər aydın bir tədqiqat yox idi.

Fliss Isakov və komandası tərəfindən aparılan tədqiqatda kolonoskopiya skrininqi ilə izlənilən 808 nəfərin qidalanma tərzini sorğulayan anket keçirildi. Bütün iştirakçılar 40 - 70 yaş arasında və kolorektal xərçəng üçün yüksək risk daşımayan şəxslərdən ibarət idi.

Aralıq dənizi pəhrizinə uyğunluq bu şərtlərlə ölçülüb: meyvə, tərəvəz və paxlalılar, yerfındığı və toxumlar, tam taxıllar, balıq və quş ətinin bol istehlakı; doymuş yağlardan daha çox təkli doymamış yağların (zeytun yağı) istehlakı; qırmızı ət, alkoqol və sərinləşdirici içkilərin az istehlakı.

Nəticə

Tədqiqatın nəticəsində gözlənildiyi kimi, bağırsağında daha tez-tez polip olan şəxslərin Aralıq dənizi pəhrizinə daha az əməl etdikləri müəyyənləşib. Tədqiqatın diqqətçəkən nəticəsi isə digər pəhriz komponentləri daxil olmaqla bütün kolorektal xərçəng risk amilləri nəzərə alındıqdan sonra, çox balıq və meyvə istehlakı ilə az sərinləşdirici içki istehlakının kolorektal polip ehtimalını azaltmaq üçün ən yaxşı birləşmə olması idi.

Bu seçimlərin hər biri Aralıq dənizi pəhrizinə heç əməl etməyənlərlə müqayisədə bağırsaq polipinin inkişaf riskini %30 azaldır. Üç sağlam seçimi birlikdə edən şəxslərdə isə polipin inkişaf riskinin %86 azaldığı müəyyən edildi.

Tədqiqatçılar növbəti hədəflərinin kolorektal xərçəngin inkişafı baxımından yüksək riskli şəxslərdə Aralıq dənizi mətbəxinə uyğun qidalanma tərzinin təsirini ölçmək olduğunu bildirdilər.