BRCA mutant yumurtalıq xərçəngində olaparib ilə saxlayıcı müalicə – SOLO1 tədqiqatı

Yeni diaqnoz qoyulmuş yumurtalıq xərçəngində standart yanaşma cərrahiyyə (sitoreduktiv cərrahiyyə) və sonrakı kimyaterapiyadır. Ancaq xəstələrin %70-80-ində 2 il ərzində xərçəng təkrarlanır. Sonrakı müalicələrdən fayda görsələr də, hər təkrarda növbəti böyüməyə qədər müddət getdikcə qısalır. Müalicədən faydalananlarda yenidən çoxalmaya qədər müddəti (xəstəliksiz sağqalımı) uzatmaq üçün illərlə çox dərman sınanıb. Tədqiqatlar son illərdə bəhrə verib. Artıq təkrarlanma riski yüksək yumurtalıq xərçəngində xəstəliksiz müddəti uzatmaq üçün faydası sübut edilmiş dərmanlar var. Bunlar olaparib, niraparib, rucaparib və veliparib tərkibli PARP inhibitorlarıdır. PARP inhibitorları həm müalicə, həm saxlayıcı müalicədə (sağalma müddətini uzatmaq üçün verilən müalicə) FDA tərəfindən təsdiqlənib.

Əvvəlki yazılarımızda bu mövzuya toxunmuşduq. Tədqiqat və nəticələrinin xülasəsi aşağıdakı cədvəl və qrafiklərdədir. Burada olaparib tərkibli PARP inhibitorunun avqust 2020-də yenilənmiş məqaləsinə toxunmaq istədik.

FDA-nın yumurtalıq xərçəngində təsdiqlədiyi ilk PARP inhibitoru: Olaparib

Olaparib ilk təsdiqini 2014-də çoxsaylı müalicə almış yumurtalıq xərçənginin müalicəsində aldı. Sonra avqust 2017-də ikinci xətt kimyaterapiyadan sonra saxlayıcı, dekabr 2018-də birinci xətt kimyaterapiyadan sonra saxlayıcı müalicədə təsdiqləndi. Olaparib birinci xətt kimyaterapiyadan sonra ilk təsdiqlənən PARP inhibitorudur. FDA təsdiqini SOLO1 tədqiqatı ilə alıb.

SOLO1-də yeni diaqnozlu BRCA mutant, təkrarlanma riski yüksək yerli irəliləmiş və ya irəliləmiş mərhələ yumurtalıq xərçəngində standart kimyaterapiyadan sonra davam müalicəsində olaparib verildikdə proqressiya riskinin %69 azaldığı görüldü.

Tədqiqata BRCA1, BRCA2 mutasiyalı, yeni diaqnozlu 391 yumurtalıq xərçəngli qadın daxil edildi. Platin əsaslı kimyaterapiya sonrası tam və ya qismən cavab alınanların bir qrupuna plasebo, digərinə olaparib verildi. Nəticədə olaparib qrupunda təkrarlanma riski %69 azaldı.

Plasebo qrupunda 15.3 aydan sonra təkrarlanma görüldüyü halda, olaparib qrupunda hələ çox az xəstədə təkrar olduğundan median xəstəliksiz sağqalım müddətinə çatılmadı.

Yeni məqalədə SOLO1-in alt qrup analizləri dərc edildi; bütün alt qruplarda olaparib ilə saxlayıcı müalicə alanlarda təkrara qədər müddət çox daha yaxşı idi:

Kimyaterapiyaya cavaba görə median proqressiyasız (irəliləməsiz) sağqalım müddəti (PFS)

• Kimyaterapiyadan sonra tam cavab varsa davam (saxlayıcı) müalicəsində olaparib qolunda çox az təkrar olduğundan median proqressiyasız sağqalım müddətinə (PFS) hələ çatılmadı.
• Əgər qismən cavab görülübsə, olaparib qrupunda 30.9 ay, plasebo qrupunda 8.4 ay tapıldı.

Əməliyyatın başlanğıcda (upfront cərrahiyyə), yoxsa kimyaterapiyadan sonra (interval cərrahiyyə) olmasına görə təkrara qədər müddətə baxanda:

• Xəstə başlanğıcda əməliyyat şansı qazanıbsa (zəif deyilkən, qarında çox yayılmış xəstəlik və assit yoxkən) olaparib qolunda median proqressiyasız sağqalım müddətinə çatılmayıb. İnterval əməliyyat olubsa, olaparib qolunda 33.6 ay, plasebo qolunda 9.8ay tapılıb.
• Ən çox faydalanan qrup başlanğıcda əməliyyat şansı olan, qalıq xəstəliyi olmayanlardır. Bu qrupda hətta plasebo qolunda 21.9 aylıq xəstəliksiz sağqalım görüldü.

Birinci xətt saxlayıcı (davam) müalicədə PARP inhibitorları ilə SOLO1-dən başqa tədqiqatlara (POLA1, VELIA, PRIMA) həm BRCA mutant, həm BRCA xarici homoloji rekombinasiya çatışmazlığı olan, həm də mutasiyasız xəstələr daxil edilib. Nəticələrdə yalnız BRCA mutant və ya homoloji rekombinasiya çatışmazlığı olanlarda deyil, heç mutasiyası olmayanlarda da çox əhəmiyyətli risk azalması göstərilib. Ən çox fayda BRCA müsbət və ya homoloji rekombinasiya çatışmazlığı olanlardadır. Buna görə yumurtalıq xərçəngli qadınlarda, xüsusilə yüksək riskli xüsusiyyətlər varsa, BRCA və digər genetik araşdırmalar tövsiyə edilir. Ölkəmizdə hələ SGK ödənişi olmayan dərmanları istifadə edə bilməsək də, praktikanı dəyişəcək qədər təsirli nəticələrinə görə tezliklə ödənişə daxil olacağına ümid edirik.

Xarici məzmunu görmək üçün seçimləri tənzimləyin

Xarici məzmunu görmək üçün seçimləri tənzimləyin