Dünyanın ən yaxşı pəhriz-qidalanma proqramları siyahısı açıqlandı 2022

Ən yaxşı pəhriz hansıdır?

Dünyada yaşayan bütün insanların ağlındakı ortaq sualların çoxu qidalanma formaları barədədir. Bu suallara cavab vermək üçün hər il iyirmidən çox səhiyyə mütəxəssisi minlərlə elmi məqaləni araşdırıb ƏN YAXŞI PƏHRİZLƏR siyahısını hazırlayır. Bu siyahı U.S. News tərəfindən müntəzəm yenilənir və BEST DIETS OVERALL adı ilə dərc edilir. 40 pəhrizin olduğu siyahıda pəhrizlər təhlükəsizlik, təsir, tətbiq edilə bilmə, arıqlama və xəstəliklərdən qorunma kimi xüsusiyyətlərə görə təsnif edilir.

2022-nin "Ən yaxşı pəhrizlər" siyahısına görə Aralıq dənizi pəhrizi, artıq ən sağlam pəhrizdir! Bunun əsas səbəbi yeni elmi sübutların bu pəhrizin bir çox xroniki xəstəlikdən qorumaqla yanaşı "uzun yaşamağa" da töhfə verdiyini göstərməsidir. (Qeyd: Siyahının davamını yazının sonunda tapa bilərsiniz)

• Əlaqəli mövzu: Aralıq dənizi pəhrizi nədir, necə tətbiq edilir?

Proqnozumuz doğru çıxdı, Aralıq dənizi mətbəximiz layiq olduğu yerə gəldi!

İllərdir saytımızda Aralıq dənizi pəhrizinin sağlamlıq faydalarını göstərən elmi tədqiqat nəticələrini paylaşırıq. Məqsəd şəxslərin sağlam çəkisinin qorunması və yarana biləcək diabet, yüksək təzyiq kimi xroniki xəstəliklərin, xərçəng riskinin azaldılmasıdır. Araşdırmalarda Aralıq dənizi pəhrizini tətbiq edən Aralıq dənizi ölkələrində ömür müddətlərinin daha uzun olduğu və insanların daha sağlam yaşadığı görülüb.

Pəhrizin "ən yaxşı" olduğuna necə qərar verilir?

"US News" bu mövzuda dünyanın aparıcı qurumudur. "Ən yaxşı pəhrizlər siyahısı" hazırlayıb hər il yeniləyir. US News saytının redaktorları tibbi elmi nəşrləri, rəsmi hesabatları və digər mənbələri aylarla araşdıraraq hər pəhriz üçün profil hazırlayır. Burada pəhrizin necə tətbiq edildiyi, məqsədi və sağlamlıq riskləri olur. Sonra beynəlxalq elmdə tanınmış həkim, qidalanma mütəxəssisi və tədqiqatçılardan ibarət 22 nəfərlik komanda hər pəhrizi öz fikirlərini qataraq 7 kateqoriyada qiymətləndirir.

Bu kateqoriyalar;

• Nə qədər asan tətbiq edilir?
• Qısa müddətdə arıqlatma təsiri
• Uzun müddətdə arıqlatma təsiri
• Qidalanma baxımından tamlığı (gündəlik qida ehtiyacını qarşılaması)
• Sağlamlıq baxımından təhlükəsizliyi
• Diabetdən (şəkərli diabet) qorunma və onun idarə edilməsindəki təsiri
• Ürək xəstəliklərindən qorunma və onların idarə edilməsindəki təsiri qiymətləndirilərək yaradılır.

Redaktorlar mütəxəssis qiymətləndirmələrini 1-dən (ən aşağı) 5-ə (ən yüksək) qədər bal sisteminə çeviriblər. Beləliklə, təxminən 40 pəhrizdən ibarət sıralama yaranır.

Dünyanın bəzi bölgələrində ömür müddətləri nəzərəçarpacaq uzundur

Blue Zones nədir?

Dünyada ən uzun ömür müddətlərinin olduğu bəzi bölgələr müəyyən edilib. Bu bölgələrə Blue Zones deyilir. Buradakı insanların adətən 100 yaşadək sağlam yaşadığı müşahidə edilib. Dünyada müəyyən edilmiş 9 bölgədə istehlak edilən qidalar araşdırılıb və insanların Aralıq dənizi pəhrizinə ciddi əməl etdiyi görülür.

Blue Zones seçilmiş bölgələrdə insanların ortaq xüsusiyyətlərini sıraladıq:

• Mövsümə uyğun bol tərəvəz və meyvə istehlak edilir,
• Tam taxıllı qidalar istehlak edilir,
• Balığa tez-tez üstünlük verilir,
• Keçi südü və pendiri istehlak edilən qidalardandır,
• Bölgəyə xas otlar çay və yeməklərdə istifadə edilir (kasnı, razyana və s.)
• Sarıkök, şirin kartof və yosun seçilən qidalardandır,
• Ət əvəzinə tofu istehlak edən bölgələr var; qəhvəyi düyü, yaşıl çay və bəzi göbələklər istehlak edilən qidalardandır,
• Quru paxlalıların çox istehlakı bitki zülalı dəstəyi ilə yanaşı bədənin lif ehtiyacını da qarşılayır.
• Bu bölgələrin ən mühüm məqamlarından biri isə insanlar arasında yardımlaşma və bir məqsəd üçün yaşadıqlarını bilmələridir,
• Yenə Blue ZoneS bölgələrində yaşayanların ortaq xüsusiyyəti daim hərəkətli həyatlarının olmasıdır. Bu, həmin insanların ömrünü uzadan ən mühüm səbəb sayılır,
• Ailənin çox mühüm yer tutması və birlikdə yardımlaşaraq yaşamaq bu bölgələrdə yaşayanların ortaq cəhətlərindəndir,
• Günorta qısa mürgüləmələr də həyat tərzlərinin bir hissəsidir,
• Ara öyünlərə çox tez-tez üstünlük verilmir, lakin adətən günortadan əvvəl və çərəz istehlakı seçilərək edilir,
• Qırmızı ət ayda az miqdarda və ən çox 4-5 dəfə seçilir,
• Su istehlakının gündə ən azı 5-6 stəkan olduğu məlumdur.

Aşağıda yenilənmiş "Ən yaxşı pəhrizlər siyahısı"nı tapa bilərsiniz

Xarici məzmunu görmək üçün seçimləri tənzimləyin

*

Akdeniz Universiteti Gerontologiya bölməsinin rəhbəri İsmail Tufan və komandası tərəfindən 15 ildir davam etdirilən, nəticələri 2016-cı ildə açıqlanmış tədqiqatda isə Türkiyədə ən uzunömürlü insanların yaşadığı yer Ordunun Gölköy rayonu müəyyən edilib.