Fasiləsiz radioterapiya üçlü neqativ süd vəzi xərçəngi xəstələrinin ömrünü uzadır

Süd vəzi xərçəngi əməliyyatından sonra adyuvant (qoruyucu) radioterapiya zamanı müalicə fasilələrinin üçlü neqativ süd vəzi xərçəngi (TNBC= triple negative breast cancer) olan xəstələrdə daha pis ümumi sağqalımla əlaqəli olduğu yeni tədqiqatda göstərildi. Bu araşdırma The Journal of the National Cancer Institute jurnalında 3 iyul 2023-cü ildə dərc edildi.

Üçlü neqativ süd vəzi xərçəngi və radioterapiya

Üçlü neqativ süd vəzi xərçəngi (TNBC) süd vəzi xərçəngi növləri arasında aqressiv biologiyaya malikdir və adətən gənc qadınlarda daha çox rast gəlinir. TNBC olan xəstələr üçün radioterapiya əməliyyatdan sonra qala biləcək xərçəng hüceyrələrini məhv etmək və xəstəliyin təkrarlanma riskini azaltmaq üçün tez-tez istifadə olunan müalicə üsuludur. Lakin bu müalicə prosesindəki fasilələrin xəstələrin ümumi sağqalımına necə təsir etdiyi məsələsi bu araşdırmanın əsas mövzusudur.

Müalicə fasilələri və ümumi sağqalım

Tədqiqatçılar müalicə prosesindəki fasilələrin, hətta cəmi 2 günlük fasilələrin belə, ümumi sağqalıma əhəmiyyətli təsir göstərdiyini müəyyənləşdiriblər. Bu araşdırmada 2010-2014-cü illərdə TNBC üçün müalicə alan 35845 xəstənin ABŞ Milli Xərçəng Verilənlər Bazasındakı məlumatları təhlil edildi.

Müalicə müddəti və fasilələrin təsiri

Müalicə müddətinin uzanmasına səbəb olan daha çox müalicə fasiləsi daha pis ümumi sağqalımla əlaqələndirildi.

Araşdırmanın nəticələrinə görə;

• 0-1 gün fasiləsi olan xəstələrlə müqayisədə 2-5 gün fasiləsi olan xəstələrin ölüm riski 6,9% artdı (hazard nisbəti [HR], 1,069; 95% CI, 1,002-1,140).
• 6-10 gün və 11-15 gün fasiləsi olan xəstələrdə də ölüm riski artdı.

Şərh

Tədqiqatçılar bu araşdırmanın metastaz verməmiş, yəni 4-cü mərhələdə olmayan üçlü neqativ süd vəzi xərçəngi xəstələrində radioterapiya zamanı müalicə fasilələri ilə ümumi sağqalım arasındakı əlaqəni bildirən ilk tədqiqat olduğunu qeyd ediblər. Onlar xəstələrin dərisinin sağalmasına imkan vermək üçün müalicəyə fasilə verilməsinin təşviq edilməməli olduğunu da vurğulayıblar.

Müalicə prosesindəki fasilələrin minimuma endirilməsi müalicə nəticələrini yaxşılaşdırmaq üçün ən mühüm addımlardandır. Şüa müalicəsi nəticəsində yarana bilən dəri iltihabının (radiasiya dermatiti) qarşısını almaq üçün dərini qoruyan tədbirlər davamlı tətbiq edilməlidir. Bundan əlavə, şüa müalicəsinin mümkün yan təsirlərini azaltmaq üçün alternativ müalicə üsullarının araşdırılması da əhəmiyyətlidir.

Son illərdə daha qısamüddətli şüa müalicəsi seanslarına (hipofraksiyalaşdırma) maraq artıb. Hətta bəzi hallarda çox qısamüddətli (ultrahipofraksiyalaşdırılmış) müalicə seansları da tətbiq olunur. Bu cür qısamüddətli seanslar xəstələrin müalicə prosesində daha az fasilə yaşamasını təmin edə və bununla prosesi daha səmərəli edə bilər.