Koenzim Q10 nədir? Necə işləyir, sağlamlığa təsirləri hansılardır?

Məlum adları

• Ubixinon
• Ubiquinol
• CoQ
• CoQ10
• UbiQgel™ (bazar adı)
• 2,3 dimethoxy-5 methyl-6-decaprenyl benzoquinone (elmi adı)

Koenzim Q10 nədir?

Ubixinon kimi də tanınan koenzim Q10 (CoQ10) bütün hüceyrələrimizdə istehsal olunan və onların əsas enerji vahidi ATP sintezi ilə əlaqəli vitaminəbənzər maddədir. Güclü antioksidantlardan biridir və adətən ürək-damar xəstəlikləri, Parkinson, sonsuzluq üçün sınanır və xərçəngdən qoruduğu iddia edilir.

Koenzimlər hüceyrənin oksigen və qidadan enerji istehsalı kimi mühüm bioloji çevrilmələrə kömək edən mürəkkəb üzvi molekullardır. Koenzim q10 isə izopren vahidi ehtiva edən lipid quruluşlu elektron nəqli zəncirinin komponentidir. Daxili mitoxondri membranında yerləşir. Kompleks 1 və kompleks 2-dən aldığı elektronları kompleks 3-ə ötürür.

Əlavə kimi qəbul edildikdə Koenzim Q10-un sağlamlığa təsirləri hansılardır?

Koenzim Q10-un xərçəngi müalicə etdiyi və ya ondan qoruduğu / qarşısını aldığı göstərilməmişdir.

Koenzim Q10 bədəndə hüceyrələr tərəfindən təbii istehsal edilir. Canlı hüceyrələrin yanacağı olan adenozin trifosfatın (ATP) istehsalı üçün lazımdır. İnfarkt kimi ürəyin qidalana bilmədiyi (işemiya) vəziyyətdə CoQ10-un ürək toxuması və ürək hüceyrəsinin mitoxondri (ATP istehsalı yeri) zədəsini azaltdığı görülmüşdür.

Antioksidant kimi hüceyrə və orqanoid membranlarını sabitləşdirdiyi / qoruduğu məlumdur. Heyvan tədqiqatlarında koenzim Q10 DNA və hüceyrələrə zərər verən sərbəst radikalları zərərsizləşdirə bilir. Lakin ağızdan alınan koenzim Q10 nisbətən böyük molekul olduğundan az sorulur. Oral formasının bioloji mənimsənilməsini artırmaq üçün alfa-lipoik turşu ilə birlikdə qəbuluna dair tədqiqatlar vardır.

Antioksidant aktivliyinə görə CoQ10 müəyyən kimyaterapiya dərmanlarının və şüa müalicəsinin təsirini azalda bilər.

Koenzim Q10-un sınandığı tibbi vəziyyətlər və nəticələr

Antioksidant kimi

Laboratoriya tədqiqatları CoQ10-un antioksidant təsirini göstərir.

Süd vəzi xərçəngi müalicəsində

90-cı illərdə yüksək dozalı CoQ10 ilə müalicə edilmiş bir neçə süd vəzi xərçəngi halı bildirilmişdir, lakin bu tədqiqatlar davam etməmiş və nəticələr daha geniş tədqiqatlarla təsdiqlənməmişdir.

Ürək-damar (kardiovaskulyar) xəstəliklərində

Bir neçə tədqiqat CoQ10-un sol mədəcik (ürəyin nasos) funksiyasını yaxşılaşdırdığını və hipertoniyanı azaltdığını göstərir. Digər tədqiqatlar mənfi nəticələr vermişdir.

Yüksək xolesterolu azaltmaq üçün

Klinik tədqiqatlar bu barədə uyğun olmayan nəticələr göstərir. Bəziləri Q10-un yaxşı xolesterol HDL-ni artırıb pis xolesterol LDL-ni azaltdığını söyləmiş, lakin əksini söyləyənlər daha çoxdur.

Antrasiklin mənşəli ürək toksikliyini önləmək üçün

Antrasiklinlər (məsələn, adriamisin və epirubisin kimyaterapiyaları) ürəyə yan təsiri bilinən dərman qrupudur. Bir klinik tədqiqat ürək toksikliyini azaltmaq üçün istifadəsini dəstəkləyir, lakin daha çox tədqiqat lazımdır.

İdmançı performansını artırmaq üçün

Klinik tədqiqatlar bu məqsədlə istifadəni dəstəkləmir.

Parkinson xəstəliyinin irəliləməsini önləmək üçün

Bir klinik tədqiqat yüksək dozalı koenzim Q10-un Parkinson xəstəliyini yavaşlatdığını göstərir, lakin bu istifadəni dəstəkləmək üçün daha geniş klinik sınaqlar lazımdır.

Huntington xəstəliyinin müalicəsində

Aparılmış tək klinik tədqiqat bu məqsədlə istifadəni dəstəkləmir.

Periodontal xəstəliklərin müalicəsində (ağız və diş xəstəlikləri)

Yalnız bir tədqiqat bu istifadəni dəstəkləyir, lakin daha çox klinik tədqiqat lazımdır.

Sonsuzluğun müalicəsində

Koenzim Q10 sperm hərəkətliliyini yaxşılaşdırmışdır, lakin sonsuzluqda müalicə məqsədilə istifadə edilə biləcəyi hələ bilinmir.

Bu hallarda istifadə etməyin

• Qan durulaşdırıcı warfarin (coumadin) istifadə edirsinizsə (CoQ10 təsirini dəyişə bilər)
• Kimyaterapiya alırsınızsa (nəzəri olaraq antioksidant olduğundan CoQ10 təsirini azalda bilər; tibbi onkoloqunuzla məsləhətləşməlisiniz)
• Teofilin istifadə edirsinizsə (CoQ10 teofilinin bədəndən təmizlənməsini gecikdirir, bu da şiddətli qusma, ürək ritm pozuntuları və inadlı epilepsiya tutmaları yarada bilər)

Yan təsirləri

• Ürəkbulanma
• İshal
• İştaha itkisi

Diqqət edilməlidir

Siçan tədqiqatında yüksək dozalı CoQ10 qəbulunun kiçik hüceyrəli olmayan ağciyər xərçənginin müalicəsi üçün alınan radioterapiyanın təsirini azaltdığı görülmüşdür. CoQ10 istifadə edən xəstələr mütləq mütəxəssis həkimləri ilə bunu danışmalıdırlar.

Nəticədə koenzim əlavəsinin antioksidant təsirlərinə görə yüksək təzyiq, ürək çatışmazlığı, xolesterol dərmanlarına bağlı ürək əzələsi zədəsi (miopatiya) və xərçəngdə kimyaterapiya prosesində faydalı ola biləcəyini düşündürən bəzi erkən tədqiqatlar olsa da, klinik tədqiqatlarda koenzim q10 əlavəsinin bu hallar üçün faydası aydın göstərilməmişdir. Həmçinin xərçəng müalicəsi zamanı istifadə edildikdə kimyaterapiya və radioterapiyanın təsirliliyini azaltma riski vardır.

- Əlaqəli mövzu: Antioksidantlar xərçəngi öldürmür, başladır