Siqareti dayandırdıqdan sonra ağciyərlər necə sağalır?

Siqareti dayandırdıqdan sonra ağciyərin təmizlənmə prosesi

Siqaret və tütün məhsulları bütün bədənə zərər verir, ən çox tənəffüs yolları və ağciyərlər təsirlənir. Maraqlı suallardan biri siqareti dayandırmağın ağciyərə nə qədər fayda verməsidir. Live Science jurnalında İyun 2017-də dərc edilmiş araşdırma siqareti dayandırdıqdan sonra ağciyərlərin necə sağaldığını izah edir.

Tək bir siqareti belə çəkən kimi ağciyərlər içindəki kimyəvi maddələrdən zədələnməyə başlayır. Gözləri xarici amillərdən qoruyan kirpiklər kimi ağciyərlərdə də mühüm vəzifəli siliya adlı mikroskopik tükcüklər (lung cilia) vardır. Fırçalama və süpürmə kimi tənəffüs zamanı ağciyəri qoruyub təmizləyirlər. Siqaret kimyəviləri hərəkətlərini yavaşladır, funksiyanı azaldır, hətta tütün tüstüsü siliyaları iflic edir. Buna görə ağciyərlər havadakı zərərli molekul, toz və kimyəvilərə müdafiəsiz qalmağa başlayır. Ardınca çox bəlğəm yaranır. Tükcüklər zədələndiyi üçün xaric edilməyən bəlğəm ağciyər iltihabına və infeksiyaya səbəb ola bilər.

Yuxarıdakı şəkil: Ağciyər siliyaları, rənglənmiş elektron mikroskop görünüşü.

Siqareti dayandırdıqdan sonra bədəndə hansı dəyişikliklər olur?

Siqareti dayandırdıqdan sonra ağciyər və tənəffüs yolları artıq zərərli kimyəvilərlə qarşılaşmadığı üçün yeni tükcüklər çıxıb böyüyür, bəlğəm və infeksiyanı azaldır. Nəfəs alıb-vermədə də yaxşılaşma hiss edilir. Siqaret çəkənlər xüsusilə idmanda, hətta sürətli yeriyərkən təngnəfəsliyi bilirlər. Buna səbəb olan karbonmonoksid səviyyəsi siqareti dayandırmaqla azalır, qırmızı qan hüceyrələri, yəni eritrositlər oksigen daşıma işini daha sağlam davam etdirə bilir.

Tütün istehlakı bitdikdən ilk bir neçə həftə öskürək davam edə bilər. Bu əslində ağciyərin bərpa və təmizlənməyə başladığının əlamətidir. Qoruyucu tükcüklərin yenilənib uzandığını və təmizləmə işinə başladığını göstərir.

Bununla belə, uzunmüddətli siqaretlə ağciyərin ən kiçik hava vahidləri olan alveollar zədələnib elastikliyini itirə bilər. Nəticədə tənəffüs yolu xəstəliyi kimi tanınan emfizema yarana bilər. Bu, nəfəs almağı çox çətinləşdirir. Ağciyərdəki bu dəyişiklik qalıcıdır və geriyə dönməsi çətindir.

Bədən yenilənməyə və sağalmağa meylli işləyir. Xüsusilə sağlam həyat vərdişləri artırıldıqda ömür və həyat keyfiyyəti artır. 10 ildən sonra keçmiş siqaret çəkənlərin başda ağciyər xərçəngi olmaqla digər tütünlə əlaqəli xərçəng riskləri heç çəkməyənlərlə eyni olmasa da, əhəmiyyətli azalır. Siqareti indi dayandırıb həm özünüz, həm sevdikləriniz üçün sağlam həyata ən mühüm addımı ata bilərsiniz.

Əlaqəli mövzular

Ağciyər xərçənginin səbəbləri, əlamətləri və müalicəsi

Siqareti necə dayandıra bilərəm?

Ağciyər xərçəngi barədə 10 yanlış fikir və doğruları

Qəlyan bir siqaretdən 125 dəfə çox tütün tüstüsü verir!