Xərçəngdə daha bir ilk: Yaddaş xərçəng vaksini

İmmun sistemi xərçəngə qarşı aktivləşdirmək üçün hazırlanıb xərçəng immunoterapiyaları adlanan müalicələrə maraq artır, yeni yanaşmalar sınanır. Şəkildə göründüyü kimi 5 əsas növ var. Yeni hədəf onları birləşdirmək, yaddaş immun hüceyrələrini aktivləşdirib uzunmüddətli müalicə cavabı almaqdır.

2011-dən tətbiq olunub təxminən 15 əsas xərçəngdə FDA təsdiqli immun nəzarət nöqtəsi inhibitoru immunoterapiyaları praktikanı dəyişib, ona görə 2018 Nobel Tibb Mükafatıaldı. Lakin immun nəzarət nöqtəsi müalicələri yalnız bəzi xərçənglərdə effektivdir; o zaman da təkrar və ya müqavimət riski qalır. CAR-T formasında hüceyrəvi immunoterapiya solid orqan şişlərində effektivlik baxımından çox az sübut göstərib və yalnız leykoz və limfomalarda təsdiqlidir.

Kimyaterapiyadan fərqli olaraq immun nəzarət nöqtəsi müalicələri effektiv olduqları xəstələrdə uzun cavab verir. Əsl həyəcan xəstənin şişinə xüsusi adoptiv hüceyrə müalicəsini immun nəzarət nöqtəsi müalicələrinə əlavə etməkdir. Adoptiv immunoterapiyanın bir növü də dəyişdirilmiş təbii öldürücü (natural killer) hüceyrə müalicəsidir.

NK hüceyrələrimiz əsas təbii xərçəngəleyhinə mexanizm sayılır

7 noyabr 2018-də NantKwest şirkəti, təbii öldürücü və yaddaş xərçəng vaksini immunoterapiyasısınanan insan tədqiqatının ümidverici nəticələrini açıqladı.

Avqust 2017-dən oktyabr 2018-ə qədər işin xüsusiyyətləri:

• Əvvəl çox müalicə almış, davamlı metastatik müxtəlif xərçəngli 30 xəstə alındı.
• 30 xəstəyə 300 doza vaksin verildi.
• Hüceyrəvi müalicənin ciddi təsiri sitokin ifrazı sindromu heç birində olmadı.
• Əvvəl ən azı 4 xətt almış metastatik və üçlü mənfi süd vəzi xərçəngli xəstədə % 80 xəstəlik nəzarəti,
• Əvvəl ən azı 3 xətt almış pankreasda % 80 nəzarət və median 9.5 ay sağqalım oldu. Standart 1 xətt alan irəli pankreasda 8.7 ay məlumdur.
• Metastatik baş-boyun xərçəngi olan, ən azı 4 xətt almışda % 67 nəzarət, 1-də tam cavab oldu.
• Davamlı erkən in situ sidik kisəsində NK aktivləşdirən IL-15 füzyon zülalı tək % 86 tam cavab verdi.

Nəticə

IL-15 kimi aktivatorla öz NK və T-ni tətikləməklə yanaşı laboratoriyada gen mühəndisliyi ilə yaradılan yaddaş NK-nın vaksin verilməsi irəli solid şişdə effektiv ola bilər.