Xərçəngin immun sistemindən yayınmasını təmin edən yeni zülal kəşf edildi

Xərçəng hüceyrələrinin 10 əsas xüsusiyyəti-ndən biri də immun sisteminə qarşı görünməz olmağı öyrənməsidir. İmmun sistemi nəzarət nöqtəsi zülalları-nın kəşfi ilə xərçəngdə inqilab yaradan yeni nəsil immunoterapiyalar hazırlanmışdır. İyul 2019-cu ildə Nature jurnalında dərc olunan tədqiqatda xərçəng hüceyrələrinin immun sistemi hüceyrələrinə görünməz olmasını təmin edən CD24 adlı zülal kəşf edildi. Bu irəliləyiş yumurtalıq (qadın yumurtalığı) və süd vəzi xərçənginə qarşı effektiv müalicələrə yol aça bilər.
Makrofaqlar, xərçəng hüceyrələrini aşkarlayıb məhv etmək qabiliyyətinə malik immun sistemi hüceyrələridir. Lakin xərçəng hüceyrələri, makrofaqlardan gizlənmək üçün bir sıra strategiyalar inkişaf etdirmişdir. Bu strategiyalardan biri xərçəng hüceyrələrinin normal hüceyrələrdə olan zülalları immun sisteminə qarşı istifadə etməsidir. Bu tip siqnal zülallarından ikisi PD-1 və CTLA-4 əvvəllər kəşf edilmişdir. Bu kəşflər xərçəngdə inqilab yaradan immun sistemi nəzarət nöqtəsi inhibitorları-nın hazırlanmasına imkan vermişdir. Keçən il bu zülalları kəşf edən iki alim Nobel Tibb Mükafatını qazanmışdır. PD-L1, CD47 və Beta-2 mikroqlobulin zülallarının xərçəng hüceyrələri tərəfindən immun sisteminə qarşı istifadə edildiyi əvvəlki tədqiqatlarda göstərilmişdir. CD47-ni bloklayan anticisimlər hazırda klinik tədqiqatlarda sınaqdan keçirilir. PD-L1 və ya PD-1 reseptorunu hədəfləyən dərmanlar isə müxtəlif xərçənglərin müalicəsində fəal istifadə edilir.
Klinik tədqiqatlarda anti-CD47 anticisim müalicəsinə xərçəng xəstələrinin bir qisminin cavab vermədiyi görülmüşdür. Tədqiqatçılar müalicəyə cavab verməyən xəstələrdə alternativ siqnal yollarının olub-olmadığını araşdırmışdır. İlk olaraq xərçəng hüceyrələrində çox miqdarda istehsal edilən zülallara baxılmışdır.
Təhlil nəticələrinə görə;
- CD24 zülalının, xərçəng hüceyrələrində daha çox olduğu görülmüşdür.
- Şiş bölgəsinə çatan makrofaq hüceyrələrinin CD24 siqnalını SIGLEC-10 adlı reseptor ilə aldığı müşahidə edilmişdir (aşağıdakı şəklə baxın). Beləliklə makrofaqlar xərçəng hüceyrələrini dost kimi görür. İnsan makrofaq hüceyrələri və xərçəng hüceyrələri ilə aparılan təhlillərdə CD24 siqnal yolu laboratoriyada hazırlanmış anticisimlərlə bloklandıqdan sonra makrofaqların xərçəng hüceyrələrinə hücum etdiyi görülmüşdür.
- Süd vəzi xərçəngi siçan modellərində CD24 siqnal yolu bloklandıqda makrofaqların xərçəng hüceyrəsinə effektiv şəkildə hücum etdiyi görülmüşdür.
- Eyni zamanda CD24 siqnal yolunun CD47 siqnal yolu ilə birlikdə işlədiyi kəşf edilmişdir. Yumurtalıq və süd vəzi xərçənglərinin anti-CD27 anticisimlərinə qarşı daha həssas olduğu görülmüşdür.

Bəs bu tədqiqat bizə nə deyir?
- Xərçəng hüceyrələrinin immun sisteminə görünməz olmasını təmin edən ikinci əsas siqnal yolu kəşf edildi. CD27 və CD24 zülallarının kəşfi yeni nəsil effektiv xərçəng müalicələrinə yol aça bilər.
- Xüsusi vurğulamaq lazımdır ki, bu tədqiqat hələ preklinik dərman hazırlanması mərhələsindədir. Əlavə təhlillər və klinik tədqiqatlar tələb olunur.
- Xüsusilə süd vəzi və yumurtalıq xərçənginə qarşı effektiv immunoterapiyalar hazırlana bilər.
Mənbələr
CD24 signalling through macrophage Siglec-10 is a target for cancer immunotherapy.
Nature, 31 July 2019.
Bu məqalə sizə faydalı oldu?
Rəyiniz məzmunumuzu yaxşılaşdırmağa kömək edir.





Oxucu şərhləri
Şərhinizi paylaşın
Adınız və şərhiniz yalnız administrator təsdiqindən sonra dərc olunur. E-poçt ünvanınız ziyarətçilərə heç vaxt göstərilmir.
İlk şərhi siz yazın.