آیا رژیم گرسنگی دوره‌ای شبیه روزه می‌تواند کلید زندگی سالم‌تر و طولانی‌تر باشد؟

طبق مطالعه‌ای در مجلهٔ Cell Metabolism، محدودیت کالری شبیه روزه برای 3 ماه و هر ماه 5 روز، با کاهش مجموعه‌ای از عوامل خطر سرطان، دیابت و بیماری‌های قلبی‌عروقی نوید طول عمر بیشتر و زندگی سالم‌تر می‌دهد (1).

گروه پژوهشی متشکل از دانشمندان ایتالیایی و آمریکایی، رژیم مورد مطالعه را با نام رژیم تقلیدکنندهٔ روزه (fasting-mimicking diet) معرفی کرده‌اند. این رویکرد در متون علمی با نام روزه‌داری متناوب نیز شناخته می‌شود. به ادعای این گروه، پژوهش روشی ضدپیری و برای زندگی سالم نشان می‌دهد که پزشکان می‌توانند به بیمارانشان توصیه کنند.

در سال‌های اخیر تعداد مطالعات گرسنگی دوره‌ای پیوسته افزایش یافته است. در پژوهشی که سال گذشته انجام شد و خبر آن را در سایت نیز منتشر کردیم، در یک مطالعهنشان داده شد گرسنگی طولانی 2-4 روزه که طی آن فقط آب نوشیده می‌شود، می‌تواند دستگاه ایمنی ما را دوباره راه‌اندازی کند (reboot the immune system)» ؛ این موضوع نشان داده شد (2).

در مطالعهٔ دیگری که نتایجش نیز سال گذشته اعلام شد، مشخص شد گرسنگی دوره‌ای در افراد پرخطر در برابر دیابت محافظت ایجاد می‌کند ؛ این یافته گزارش شد (3).

بااین‌حال گروه‌های پژوهشی تأکید کرده‌اند گرسنگی شدید، به‌ویژه در سالمندان، می‌تواند زیان‌هایی داشته باشد.

گروه پژوهشی ابتدا پژوهش گرسنگی را روی موش‌ها انجام داد. برای موش‌ها ماهی 2 بار و هر بار 4 روز، رژیمی تقلیدکنندهٔ روزه اجرا شد و با موش‌های دارای تغذیهٔ معمول مقایسه شدند.

در موش‌های دریافت‌کنندهٔ رژیم تقلیدکنندهٔ روزه، تعداد بیشتری سلول بنیادی و مجموعه‌ای از بازسازی‌ها در برخی انواع سلول مشاهده شد. اینها سلول‌های استخوان، عضله، کبد، مغز و دستگاه ایمنی بودند.

مشاهده شد موش‌های دارای رژیم تقلیدکنندهٔ روزه، طولانی‌تر و سالم‌تر زندگی می‌کنند. افزون بر مهارت بهتر یادگیری و حافظه، در این موش‌ها سرطان و بیماری‌های التهابی نسبت به موش‌های دارای تغذیهٔ معمول کمتر دیده شد.

در گام بعد، گروه پژوهشی رژیم گرسنگی را در افراد 18-70 ساله، شامل 19 فرد سالم، آزمایش کرد. این شرکت‌کنندگان برای 3 ماه، هر ماه 5 روز رژیم گرسنگی با کالری معادل %34-54 کالری معمول روزانهٔ خود گرفتند.

در مقایسه با گروه رژیم استاندارد، در گروه رژیم گرسنگی، قند خون و التهاب ، میزان نشانگرهای آنها کمتر بود ؛ این یافته مشاهده شد.

گروه پژوهشی می‌گوید این رژیم گرسنگی برای کاربرد بالینی پس از بررسی دقیق سازمان غذا و داروی آمریکا (FDA) تأیید اولیه گرفته و اکنون مطالعه‌ای با 60-70 شرکت‌کننده آغاز کرده‌اند.

در نتیجه، دوره‌های گرسنگی شبیه روزه‌داری با اثرات مثبت بر سرطان، دیابت و بیماری‌های عروقی، ایمن به نظر رسیدن و قابلیت اجرا، روشی ضدپیری و برای زندگی سالم به نظر می‌رسند که پزشکان می‌توانند به بیماران توصیه کنند. اما این نتایج بالینی باید در مطالعات گسترده‌تر تأیید شوند. همچنین گرسنه نگه داشتن طولانی‌مدت بیماران حتماً باید زیر نظارت پزشکی انجام شود.