دارویی تازه و مؤثر برای سرطان پستان هورمون‌مثبت — کاپیواسرتیب

سرطان پستان به شایع‌ترین سرطان جهان تبدیل شده و سرطان پستان با گیرنده هورمونی مثبت (HR+) که به درمان هورمونی پاسخ می‌دهد، بیشتر موارد را تشکیل می‌دهد. اما مقاومت درمانی در این نوع نیز مشکلی مهم است. در سال‌های اخیر مهارکننده‌های کیناز وابسته به سیکلین 4 و 6 (CDK4/6) در درمان سرطان پستان پیشرفته HR+ به کار گرفته شده‌اند. این داروها با مهار رشد و تکثیر سلول‌های سرطانی می‌توانند به افزایش طول عمر بیماران کمک کنند.

اما همانند درمان‌های هورمونی، ممکن است با گذر زمان به مهارکننده‌های CDK4/6 نیز مقاومت ایجاد شود. در این وضعیت داروها بر سلول‌های سرطانی بی‌اثر می‌شوند و بیماری پیشرفت می‌کند. ایجاد مقاومت، گزینه‌های درمانی را محدود می‌کند و بر کیفیت زندگی بیمار اثر منفی می‌گذارد.

بنابراین توسعه راهبردها و داروهای تازه در درمان سرطان پستان پیشرفته HR+ حیاتی است. تصور می‌شود فعال شدن مسیر AKT با مقاومت به درمان هورمونی ارتباط دارد. در این زمینه، نتایج مطالعه اثربخشی و ایمنی کاپیواسرتیب، مهارکننده AKT، که در 1 ژوئن 2023 در مجله پیشرو پزشکی NEJM با نام CAPItello-291 منتشر شد، پیشرفتی مهم در این حوزه است.

اثر کاپیواسرتیب بر سرطان پستان پیشرفته با گیرنده هورمونی مثبت

در CAPItello-291، مطالعه‌ای فاز 3، تصادفی‌شده و دوسوکور، زنان پیش از یائسگی، پیرامون یائسگی و پس از یائسگی و مردان مبتلا به سرطان پستان پیشرفته با گیرنده هورمونی مثبت و گیرنده 2 فاکتور رشد اپیدرمی انسانی منفی شرکت کردند که بیماری آنها هنگام یا پس از درمان مهارکننده آروماتاز، با یا بدون درمان پیشین مهارکننده کیناز وابسته به سیکلین 4 و 6 (CDK4/6)، عود یا پیشرفت کرده بود.

بیماران با نسبت 1:1 به‌طور تصادفی برای دریافت کاپیواسرتیب همراه با فولوسترانت یا دارونما همراه با فولوسترانت تخصیص یافتند.

کاپیواسرتیب دارویی با ساختار مولکولی کوچک است که AstraZeneca توسعه داده و مسیر پیام‌رسانی AKT را مهار می‌کند که رشد و تقسیم سلول‌ها را کنترل می‌کند. این مسیر در برخی سرطان‌ها بیش‌فعال می‌شود و ممکن است سبب رشد مهارنشده سلول و پیشرفت سرطان شود. کاپیواسرتیب با مهار آن، رشد سلول‌های سرطانی را کند و به جلوگیری از پیشرفت سرطان کمک می‌کند.

در مطالعه دو پیامد اصلی تعیین شد: بقای بدون پیشرفت ارزیابی‌شده توسط پژوهشگر، هم در کل گروه بیماران و هم در تومورهای دارای تغییر مسیر AKT (PIK3CA، AKT1 یا PTEN).

نتایج

در مجموع 708 بیمار وارد مطالعه شدند؛ 289 نفر (40.8%) تغییراتی در مسیر AKT داشتند و 489 نفر (69.1%) پیش‌تر برای سرطان پستان پیشرفته مهارکننده CDK4/6 گرفته بودند.

• در همه بیماران، میانه بقای بدون پیشرفت در گروه کاپیواسرتیب–فولوسترانت 7,2 ماه و در گروه دارونما–فولوسترانت 3,6 ماه بود (نسبت خطر پیشرفت یا مرگ، 0,60؛ فاصله اطمینان 95% [CI]، 0,51 تا 0,71؛ P<0,001).
• در بیماران دارای تغییر مسیر AKT، میانه بقای بدون پیشرفت در گروه کاپیواسرتیب–فولوسترانت 7,3 ماه و در گروه دارونما–فولوسترانت 3,1 ماه بود (نسبت خطر، 0,50؛ فاصله اطمینان 95%، 0,38 تا 0,65؛ P<0,001).

در دریافت‌کنندگان کاپیواسرتیب–فولوسترانت، شایع‌ترین عوارض درجه 3 یا بالاتر، بثورات پوستی (12.1% در برابر 0.3%) و اسهال (9.3% در برابر 0.3%) بودند. میزان قطع درمان به دلیل عوارض در بازوی کاپیواسرتیب 13% و در بازوی دارونما 2.3% بود.

دیدگاه

مطالعه CAPItello-291 گامی مهم در نشان دادن ظرفیت کاپیواسرتیب برای درمان سرطان پستان پیشرفته HR+ است. نتایج نشان دادند این مهارکننده AKT، هنگامی که همراه با فولوسترانت در بیماران بدون پاسخ به مهارکننده آروماتاز یا مهارکننده CDK4/6 استفاده شود، می‌تواند بقای بدون پیشرفت را به‌طور معناداری افزایش دهد. 

کاپیواسرتیب ممکن است در آینده نزدیک با گرفتن تأیید FDA (سازمان غذا و داروی آمریکا)، گزینه درمانی تازه‌ای برای این بیماران سرطان پستان پیشرفته شود و مسیری امیدبخش برای بیماران مقاوم به درمان فراهم کند. البته به اطلاعات بیشتری درباره اثرات بلندمدت و تأثیر آن بر بقای کلی نیاز است و این موضوع محور پژوهش‌های آینده خواهد بود.

در نتیجه، این مطالعه درباره مقاومت در سرطان پستان، رویکردی تازه برای درمان سرطان پستان پیشرفته HR+ است و ظرفیت تسریع پیشرفت این حوزه را دارد. ادامه چنین مطالعاتی می‌تواند گزینه‌ها و امید بیشتری برای بیماران سرطان پستان مقاوم به درمان فراهم کند. دیدن تلاش بی‌وقفه پژوهش پزشکی و علم برای یافتن راه‌حل‌های نجات‌بخش و بهبوددهنده کیفیت زندگی، همواره هیجان‌انگیز است.

*

*

محتوای افزوده: پوستر اینفوگرافیکی که برای درک بهتر درمان‌های سرطان پستان آماده کرده‌ایم