دوره‌ای تازه در سرطان ریه: هدف‌گیری شکل پروتئین، نه خود جهش EGFR
در این مقاله
پاسخی که به مغز هم می‌رسد: firmonertinib برای بیماران دارای جهش‌های نادر PACC چه نویدی دارد؟
جهش‌های EGFR در سرطان ریه سال‌ها با این پرسش طبقه‌بندی می‌شدند که «در کدام اگزون؟». اما جهش‌هایی که یک ژن واحد را درگیر می‌کنند، می‌توانند شکل سه‌بعدی پروتئین را به شیوه‌های بسیار متفاوتی تغییر دهند و همین تغییر، پاسخ به دارو را تعیین می‌کند. پیش‌تر توضیح داده بودیم که چرا محل جهش و اثر آن بر پروتئین اهمیت دارد. اکنون نمونه‌ای عینی از کاربرد بالینی این رویکرد در 16 اکتبر 2026 در مجله‌ی Cancer Cell منتشر شد: در مطالعه‌ی FURTHER، firmonertinib در جهش‌های نادری از EGFR که «PACC» نامیده می‌شوند، از جمله در بیمارانی که بیماری‌شان به مغز گسترش یافته بود، پاسخ‌های امیدوارکننده‌ای به دست داد.
- یافته‌ی اصلی: در مطالعه‌ای روی 60 بیمار مبتلا به سرطان ریه‌ی سلول غیرکوچک پیشرفته با جهش PACC، در خط اول درمان با firmonertinib به میزان 240 mg در روز، میزان پاسخ 68% و میانه‌ی بقای بدون پیشرفت 16.0 ماه بود. با دوز 160 mg در روز، این ارقام به ترتیب 43% و 11.1 ماه بود.
- متاستاز مغزی: از 17 بیماری که در آغاز متاستاز مغزی داشتند، تومورهای مغزی در 47% کوچک شد و در 41% به‌طور کامل از بین رفت.
- احتیاط: این یک مطالعه‌ی کوچک فاز 1b بدون گروه کنترل است. همین دارو در اکتبر 2026 در مطالعه‌ی فاز 3 FURVENT، در بیماران دارای درج اگزون 20 در EGFR، به هدف اولیه‌ی خود نرسید. firmonertinib در آمریکا و ترکیه مجوز ندارد.
- در عمل: گزینه‌های رایج امروز برای بیماران دارای جهش PACC، afatinib و osimertinib هستند. تا زمان اعلام نتایج مطالعه‌ی فاز 3 ALPACCA، که firmonertinib را با این دو دارو مقایسه می‌کند، استفاده از آن باید تنها در چارچوب کارآزمایی بالینی در نظر گرفته شود.
چرا این موضوع اهمیت دارد؟
جهش‌های EGFR از مهم‌ترین اهداف درمانی در سرطان ریه‌ی سلول غیرکوچک هستند. این جهش‌ها در کشورهای غربی در حدود 15% و در آسیا در 30–40% بیماران دیده می‌شوند و به‌ویژه در بیمارانی که هرگز سیگار نکشیده‌اند شایع‌ترند. بخش مهمی از مجوزهایی که در سال‌های اخیر درمان سرطان ریه را دگرگون کرده‌اند در همین حوزه بوده است. بیشتر این بیماران یکی از دو جهش موسوم به «کلاسیک» (حذف اگزون 19 و L858R) را دارند و داروهایی که برای این جهش‌ها ساخته شده‌اند، بقای بیماران را به‌طور چشمگیری افزایش داده‌اند.
با این حال، در حدود یک‌سوم بیماران دارای جهش EGFR، جهش‌های دیگری موسوم به «آتیپیک» یا «نادر» وجود دارد و این بیماران به همان اندازه از داروهای کلاسیک سود نمی‌برند. مشکل این است که این جهش‌های نادر یک گروه واحد نیستند: هر کدام پروتئین را به شکلی متفاوت تحت تأثیر قرار می‌دهد. مطالعه‌ای که در سال 2021 در مجله‌ی Nature منتشر شد، جهش‌های EGFR را نه بر اساس محل‌شان، بلکه بر پایه‌ی اثرشان بر ساختار پروتئین به چهار گروه تقسیم کرد و نشان داد که این طبقه‌بندی، حساسیت به دارو را بهتر از طبقه‌بندی بر اساس اگزون پیش‌بینی می‌کند. PACC یکی از این گروه‌هاست و حدود 12% سرطان‌های ریه‌ی دارای جهش EGFR را تشکیل می‌دهد. برای شناسایی این جهش‌ها به آزمون جامع توالی‌یابی نسل جدید (NGS) نیاز است؛ آزمون‌هایی که فقط جهش‌های کلاسیک را بررسی می‌کنند، ممکن است آن‌ها را از قلم بیندازند.
خیر. اما یکی از نخستین مطالعات بزرگی است که به‌طور ویژه برای گروه PACC طراحی شده است:
- afatinib (2018): در آمریکا، دامنه‌ی مجوز آن برای استفاده در جهش‌های نادر EGFR مانند G719X، S768I و L861Q گسترش یافت. این مجوز بر داده‌های تجمیعی چند مطالعه استوار بود.
- osimertinib: در جهش‌های نادر، شواهد آن از مطالعات کوچک و تک‌بازوی فاز 2 می‌آید و به دلیل نفوذ خوب به مغز، اغلب ترجیح داده می‌شود.
- firmonertinib (2026): یک مطالعه‌ی فاز 1b که مستقیماً گروه PACC را هدف گرفته و دو دوز را مقایسه کرده است، و اکنون مطالعه‌ی فاز 3 ALPACCA که آن را با afatinib یا osimertinib مقایسه می‌کند. این دارو هنوز در هیچ کشوری برای این اندیکاسیون مجوز ندارد. به همین ترتیب، در سرطان ریه‌ی دارای جهش نادر HER2 نیز گزینه‌های درمان هدفمند به‌سرعت در حال افزایش است.
جهش EGFR PACC چیست؟
PACC گروهی از جهش‌های نادر است که با فشرده‌کردن نواحی موسوم به «حلقه‌ی P» و «مارپیچ αC» در پروتئین EGFR، شکل پروتئین را تغییر می‌دهد. شایع‌ترین نمونه‌های آن G719X، S768I و E709X هستند. این گروه حدود 12% سرطان‌های ریه‌ی دارای جهش EGFR را تشکیل می‌دهد، تمایل زیادی به گسترش به مغز دارد و به داروهای کلاسیک EGFR پاسخ کمتری می‌دهد.
چهار گروه EGFR بر پایه‌ی ساختار
| گروه | نمونه‌ها | اثر بر پروتئین | داروهایی که در آزمایشگاه بیشترین حساسیت را به آن‌ها دارد |
|---|---|---|---|
| شبه‌کلاسیک | حذف اگزون 19، L858R | جیبی را که دارو به آن متصل می‌شود، اندکی تغییر می‌دهد | همه‌ی داروهای EGFR، به‌ویژه نسل سوم (osimertinib) |
| شبه T790M | جهش‌های دارای T790M | تغییر در جیب اتصال دارو | داروهای نسل سوم (برخی از آن‌ها) |
| درج اگزون 20 | توالی‌های کوتاهی که به اگزون 20 افزوده می‌شوند | حلقه‌ی پس از مارپیچ αC را طولانی‌تر می‌کند | متغیر؛ داروهای ویژه‌ای مانند amivantamab |
| PACC | G719X، S768I، E709X، G724S | حلقه‌ی P و مارپیچ αC را فشرده می‌کند | داروهای نسل دوم (afatinib)؛ firmonertinib در دست بررسی |
این جدول چارچوبی کلی است که بر داده‌های آزمایشگاهی و داده‌های گذشته‌نگر بیماران استوار است. یک بیمار ممکن است بیش از یک جهش داشته باشد؛ در مطالعه‌ی FURTHER، در حدود نیمی از بیماران گروه PACC، جهش PACC همراه با جهش دیگری از EGFR (جهش مرکب) وجود داشت.
مطالعه‌ی FURTHER چه یافت؟
| ویژگی | جزئیات |
|---|---|
| طراحی | مطالعه‌ی بین‌المللی، برچسب‌باز، فاز 1b (FURMO-002)؛ 40 مرکز در 10 کشور. در کوهورت PACC، بیماران به نسبت 1:1 به‌طور تصادفی به یکی از دو دوز اختصاص یافتند. |
| بیماران | 60 بیمار مبتلا به سرطان ریه‌ی سلول غیرکوچک پیشرفته با جهش PACC که پیش‌تر داروی EGFR دریافت نکرده بودند (31 بیمار با 160 mg و 29 بیمار با 240 mg)؛ حدود سه‌چهارم آن‌ها برای بیماری پیشرفته هیچ درمانی نگرفته بودند |
| دارو | firmonertinib، خوراکی، یک بار در روز، 160 mg یا 240 mg |
| ارزیابی | پاسخ‌ها با ارزیابی مستقل مرکزی؛ میانه‌ی پیگیری 16.5 ماه |
| انتشار | Le X و همکاران، Cancer Cell، 16 اکتبر 2026؛ هزینه‌ی مطالعه را شرکت ArriVent، سازنده‌ی دارو، تأمین کرده است |
در بیمارانی که پیش‌تر برای بیماری پیشرفته درمانی نگرفته بودند، دوز 240 mg به‌طور آشکاری مؤثرتر بود: میزان پاسخ 68% در برابر 43%، میانه‌ی مدت پاسخ 14.6 ماه، و میانه‌ی بقای بدون پیشرفت 16.0 ماه در برابر 11.1 ماه. میانگین بیشترین کوچک‌شدن تومور با 240 mg برابر 55% و با 160 mg برابر 38% بود. به همین دلیل، دوز 240 mg برای مطالعه‌ی فاز 3 انتخاب شد. با این حال، مطالعه توان آماری لازم برای مقایسه‌ی دو دوز را نداشت.
میزان پاسخ در درمان خط اول جهش‌های نادر EGFR
درصد. میله‌های رنگی: firmonertinib (FURTHER، PACC)؛ میله‌های خاکستری: گروه‌های گسترده‌تر جهش‌های نادر در مطالعات دیگر.
داده‌های afatinib از تحلیل تجمیعی مطالعات LUX-Lung 2، 3 و 6 (38 بیمار) و داده‌های osimertinib از مطالعه‌ی فاز 2 KCSG-LU15-09 (36 بیمار) گرفته شده است؛ این گروه‌ها جهش‌های غیر PACC را نیز در بر می‌گیرند. مقایسه میان مطالعات مختلف غیرمستقیم است؛ جمعیت بیماران، درمان‌های پیشین و مدت پیگیری متفاوت‌اند.
میانه‌ی بقای بدون پیشرفت در جهش‌های نادر EGFR
ماه. میله‌های رنگی: firmonertinib (FURTHER، PACC)؛ میله‌های خاکستری: مطالعات دیگر.
در مطالعه‌ی FURTHER، میانه‌ی مدت پاسخ با 240 mg برابر 14.6 ماه بود. داده‌ی بقای کلی هنوز در دست نیست. مقایسه میان مطالعات مختلف غیرمستقیم است؛ جمعیت بیماران، درمان‌های پیشین و مدت پیگیری متفاوت‌اند.
پاسخ در متاستاز مغزی
در سرطان ریه‌ی دارای جهش PACC، متاستاز مغزی شایع است و از مشکلاتی است که بیشترین اثر را بر کیفیت زندگی دارد. firmonertinib می‌تواند از سد خونی-مغزی عبور کند. از 17 بیماری که در آغاز متاستاز مغزی داشتند، تومورهای مغزی در 8 نفر (47%) کوچک شد و در 7 نفر (41%) به‌طور کامل از بین رفت (پاسخ داخل‌جمجمه‌ای). در این گروه، میانه‌ی بقای بدون پیشرفت در خط اول با 240 mg برابر 14.2 ماه و با 160 mg برابر 8.4 ماه بود. با در نظر گرفتن مشکلاتی مانند ادم مغزی و گسترش به پرده‌های مغز، این یافته‌ی مهمی است. هرچند تعداد بیماران اندک است، دارویی که بتواند نیاز به پرتودرمانی یا کورتون را به دلیل متاستاز مغزی کاهش دهد، برای این بیماران اهمیت زیادی دارد.
DNA توموری در خون: نشانه‌ای که پاسخ را زودهنگام نشان می‌دهد
از 25 بیماری که در آغاز جهش PACC در خونشان شناسایی شده بود و در هفته‌ی ششم دوباره قابل اندازه‌گیری بودند، در 80% جهش به‌طور کامل از خون ناپدید شد. میزان پاسخ و مدت پاسخ در این بیماران به‌طور آشکاری بهتر بود. پایش DNA توموری در گردش خون (ctDNA) ممکن است در آینده برای ارزیابی زودهنگام پاسخ به درمان و در صورت لزوم تغییر درمان به کار رود؛ اما این کاربرد هنوز در مرحله‌ی پژوهش است. کاربرد بیوپسی مایع در سرطان‌های دیگر نیز در مسیر مشابهی پیش می‌رود.
ناپدید شدن DNA توموری از خون در هفته‌ی 6، پاسخ را پیش‌بینی می‌کند
درصد، میزان پاسخ تأییدشده. 25 بیماری که در آغاز جهش PACC در خونشان شناسایی شده بود و در هفته‌ی 6 قابل اندازه‌گیری بودند.
میانه‌ی بقای بدون پیشرفت، از هفته‌ی 6 به بعد، در بیمارانی که جهش‌شان ناپدید شد 15.1 ماه و در دیگران 3.0 ماه بود. تعداد بیماران اندک است و این یافته جنبه‌ی اکتشافی دارد.
عوارض جانبی
| عارضه در کوهورت PACC | 160 mg | 240 mg |
|---|---|---|
| عارضه‌ی مرتبط با دارو با هر درجهای | 90% | 97% |
| عارضه‌ی مرتبط با دارو با درجه‌ی 3 و بالاتر | 26% | 21% |
| اسهال (هر درجه / درجه‌ی 3 و بالاتر) | 42% / 6% | 72% / 10% |
| افزایش آنزیم‌های کبدی | 29% | 52% |
| کاهش دوز | 19% | 24% |
| قطع دارو به دلیل عوارض | 3% | 0% |
شایع‌ترین عوارض جانبی اسهال، افزایش آنزیم‌های کبدی، بثورات پوستی، زخم‌های دهان و خشکی پوست بود. این عوارض از نوع مورد انتظار در داروهای EGFR بودند؛ بیشتر آن‌ها خفیف بودند و با تنظیم دوز کنترل شدند. در کوهورت PACC، التهاب ریه (پنومونیت) دیده نشد. از آنجا که اسهال با دوز 240 mg شایع است، مهم است که در آغاز درمان داروی ضداسهال در دسترس باشد و به مصرف کافی مایعات توجه شود.
firmonertinib در بیماران دارای درج اگزون 20 در EGFR نیز در مطالعات فاز 1b نتایج امیدوارکننده‌ای نشان داده بود. اما بر پایه‌ی نتایجی که در اکتبر 2026 اعلام شد، در مطالعه‌ی فاز 3 FURVENT با 398 بیمار که در این گروه آن را با شیمی‌درمانی مقایسه می‌کرد، هدف اولیه، یعنی بقای بدون پیشرفت با ارزیابی مستقل، به‌طور معناداری افزایش نیافت (با 240 mg، 11.0 ماه در برابر 9.5 ماه؛ HR 0.75، p=0.065). این یادآوری می‌کند که میزان پاسخ‌های چشمگیر در مطالعات مراحل اولیه، همیشه در فاز 3 به سود روشن تبدیل نمی‌شود. نتیجه‌ی گروه PACC نیز باید با مطالعه‌ی ALPACCA تأیید شود. این نمونه به‌خوبی نشان می‌دهد که چرا فرایند صدور مجوز یک دارو این‌قدر طولانی و مرحله‌به‌مرحله است.
امروزه درمان سرطان ریه‌ی دارای جهش EGFR چگونه انتخاب می‌شود؟
شکل 1 · درمان خط اول سرطان ریه‌ی پیشرفته‌ی دارای جهش EGFR بر اساس نوع جهش
ساده‌شده؛ تا اکتبر 2026. چهار کادر نشان‌دهنده‌ی گروه‌های جداگانه‌ی جهش هستند، نه مراحل پی‌درپی درمان.
نتایج را چگونه باید تفسیر کرد؟
نقاط قوت
- یکی از نخستین مطالعات آینده‌نگر بزرگ که بر پایه‌ی طبقه‌بندی ساختاری و به‌طور ویژه برای گروه PACC طراحی شده است.
- دو دوز به‌صورت تصادفی اختصاص یافتند و پاسخ‌ها با ارزیابی مستقل مرکزی سنجیده شدند.
- پاسخ‌های بالا و پایدار با دوز 240 mg؛ پاسخ معنادار در متاستازهای مغزی.
- ارتباط قوی ناپدید شدن زودهنگام DNA توموری از خون با پاسخ به درمان، برای شخصی‌سازی درمان در آینده امیدوارکننده است.
نکاتی که باید در نظر داشت
- نبود گروه کنترل: مطالعه‌ی فاز 1b است؛ مقایسه‌ی مستقیم با afatinib یا osimertinib انجام نشده است. مقایسه‌های نمودارها غیرمستقیم‌اند و به گروه‌های متفاوتی از بیماران تعلق دارند.
- تعداد اندک: در هر گروه دوز حدود 30 بیمار، و تنها 17 بیمار با متاستاز مغزی.
- نبود داده‌ی بقای کلی: میزان پاسخ و بقای بدون پیشرفت به این معنا نیست که بقای کلی افزایش یافته است.
- تأمین مالی شرکت: هزینه‌ی مطالعه را شرکت سازنده‌ی دارو تأمین کرده است.
- بار عوارض جانبی: با دوز 240 mg، اسهال و افزایش آنزیم‌های کبدی بسیار شایع است.
اطلاعات کاربردی برای بیماران و پزشکان
- آزمون جامع ضروری است: در سرطان ریه‌ی سلول غیرکوچک پیشرفته، به جای آزمون‌هایی که فقط جهش‌های کلاسیک EGFR را بررسی می‌کنند، در صورت امکان باید پنل جامع NGS روی بافت یا خون انجام شود. اینکه نام جهش در گزارش (برای نمونه G719A، S768I، E709K) در کدام گروه ساختاری قرار می‌گیرد، باید همراه با انکولوژیست بررسی شود؛ در صورت لزوم می‌توان از یک مرکز باتجربه نظر دوم گرفت.
- گزینه‌های امروز: در جهش‌های PACC از afatinib و osimertinib استفاده می‌شود. در بیماران دارای متاستاز مغزی، انتخاب دارویی که به‌خوبی به مغز نفوذ می‌کند اهمیت ویژه‌ای دارد. شیمی‌درمانی و گزینه‌های دیگر بسته به سیر بیماری مطرح می‌شوند.
- کارآزمایی بالینی: firmonertinib امروز تنها در کارآزمایی‌های بالینی در دسترس است. مطالعه‌ی ALPACCA با حدود 480 بیمار، firmonertinib را با afatinib یا osimertinib مقایسه می‌کند.
- به علائم توجه کنید: با داروهای EGFR، اسهال، بثورات پوستی و زخم‌های دهان شایع است؛ اما تنگی نفس یا سرفه‌ای که تازه آغاز شده باشد، می‌تواند نشانه‌ی التهاب ریه باشد و باید بی‌درنگ به تیم انکولوژی اطلاع داده شود.
firmonertinib در ترکیه مجوز ندارد و در آمریکا نیز تأییدیه‌ی FDA ندارد. این دارو در چین برای سرطان ریه‌ی دارای جهش کلاسیک EGFR تأیید شده است، اما برای جهش‌های PACC در هیچ کشوری مجوز ندارد. از این رو، استفاده از آن در ترکیه برای این اندیکاسیون از راه تأمین دارو از خارج کشور (مسیر واردات دارو برای بیمار مشخص از طریق TEB) نیز در حال حاضر واقع‌بینانه به نظر نمی‌رسد؛ مناسب‌ترین راه، شرکت در یک کارآزمایی بالینی مناسب است. به اطلاعات تأییدشده‌ای درباره‌ی اینکه مطالعه‌ی ALPACCA در ترکیه مرکزی دارد یا نه، دست نیافتیم. afatinib و osimertinib در ترکیه مجوز دارند؛ شرایط بازپرداخت در جهش‌های نادر باید بر اساس مقررات جاری SUT همراه با انکولوژیست بررسی شود. دیگر تحولات تازه‌ی سرطان ریه را می‌توانید در خلاصه‌ی ما از WCLC 2026 بخوانید. وضعیت دسترسی به داروهای جدید در ترکیه را نیز می‌توانید در نقشه‌ی دسترسی ما دنبال کنید.
پرسش‌های پرتکرار
- جهش EGFR PACC چیست؟
- PACC گروهی از جهش‌های نادر است که با فشرده‌کردن نواحی حلقه‌ی P و مارپیچ αC در پروتئین EGFR، شکل پروتئین را تغییر می‌دهد. G719X، S768I و E709X شایع‌ترین نمونه‌های آن هستند. این گروه حدود 12% سرطان‌های ریه‌ی دارای جهش EGFR را تشکیل می‌دهد و به داروهای کلاسیک EGFR پاسخ کمتری می‌دهد.
- firmonertinib در جهش PACC چقدر مؤثر است؟
- در مطالعه‌ی فاز 1b FURTHER، در خط اول درمان با 240 mg firmonertinib در روز، میزان پاسخ 68% و میانه‌ی بقای بدون پیشرفت 16 ماه بود. از 17 بیمار دارای متاستاز مغزی، تومورهای مغزی در 47% کوچک شد. اما گروه کنترل وجود نداشت و نتایج باید با مطالعه‌ی فاز 3 تأیید شود.
- آیا firmonertinib در ترکیه در دسترس است؟
- خیر. firmonertinib در ترکیه مجوز ندارد و در آمریکا نیز تأییدیه‌ی FDA ندارد. برای بیماران دارای جهش PACC، مناسب‌ترین راه دسترسی در حال حاضر، شرکت در کارآزمایی بالینی‌ای مانند ALPACCA است که این دارو را با afatinib یا osimertinib مقایسه می‌کند.
- امروزه در جهش PACC از چه داروهایی استفاده می‌شود؟
- امروزه afatinib و osimertinib بیشترین کاربرد را دارند. afatinib در آمریکا برای جهش‌های نادری مانند G719X و S768I مجوز دارد. در بیماران دارای متاستاز مغزی، داروهایی که به‌خوبی به مغز نفوذ می‌کنند می‌توانند ترجیح داده شوند. انتخاب دارو باید بر اساس نوع جهش و وضعیت بیمار، همراه با انکولوژیست انجام شود.
واژه‌نامه
- EGFR
- پروتئینی در سطح سلول که پیام‌های رشد را منتقل می‌کند؛ هنگامی که دچار جهش شود، می‌تواند به رشد مهارنشده‌ی سلول سرطانی بینجامد.
- مهارکننده‌ی تیروزین‌کیناز (TKI)
- گروهی از داروهای هدفمند خوراکی که انتقال پیام پروتئین‌هایی مانند EGFR را مهار می‌کنند.
- جهش PACC
- گروهی از جهش‌های نادر EGFR که نواحی حلقه‌ی P و مارپیچ αC را فشرده می‌کنند و شکل پروتئین را تغییر می‌دهند.
- جهش مرکب (compound)
- وجود هم‌زمان بیش از یک جهش EGFR در یک تومور.
- پاسخ داخل‌جمجمه‌ای
- کوچک شدن یا از بین رفتن متاستازهای مغزی در اثر درمان.
- ctDNA
- قطعات DNA که از سلول‌های توموری وارد خون می‌شوند و جهش‌های تومور را با خود دارند.
دیدگاه آکادمی DROZDOGAN
FURTHER نشان می‌دهد که انکولوژی دقیق یک گام جلوتر رفته است: اکنون نه تنها پرسش «کدام ژن، کدام اگزون؟»، بلکه پرسش «جهش چگونه پروتئین را تغییر می‌دهد؟» نیز می‌تواند درمان را تعیین کند.
⚡ چرا مهم است
بیماران دارای جهش‌های نادر EGFR، در مقایسه با بیماران دارای جهش‌های کلاسیک، گزینه‌های کم‌اثرتری در اختیار دارند و خطر متاستاز مغزی در آن‌ها بالاست. مطالعه‌ای که بر پایه‌ی طبقه‌بندی ساختاری و به‌طور ویژه برای این گروه طراحی شده، برای این بیماران هم از نظر علمی و هم از نظر عملی گامی رو به جلو است.
✅ نقاط قوت
دو دوز با تخصیص تصادفی، ارزیابی مستقل مرکزی، پاسخ‌های بالا و پایدار، پاسخ معنادار در متاستازهای مغزی و نشانگر زودهنگام پاسخ با ctDNA. این مطالعه در مجله‌ای داوری‌شده منتشر شده و مستقیماً به یک مطالعه‌ی فاز 3 انجامیده است.
⚠️ محدودیت‌ها
مطالعه‌ی کوچک فاز 1b بدون گروه کنترل؛ بدون داده‌ی بقای کلی؛ با تأمین مالی شرکت. ناکامی مطالعه‌ی فاز 3 همین دارو در درج اگزون 20 در رسیدن به هدف اولیه، ایجاب می‌کند که به نتایج مراحل اولیه با احتیاط نگریسته شود. میزان پاسخ afatinib در داده‌های تجمیعی نیز به firmonertinib نزدیک است.
🩺 در عمل
برای هر بیمار مبتلا به سرطان ریه‌ی سلول غیرکوچک پیشرفته باید آزمون مولکولی جامع انجام شود و جهش‌های نادر EGFR همراه با گروه ساختاری‌شان گزارش شوند. در بیماران دارای جهش PACC، امروز می‌توان درمان را با afatinib یا osimertinib آغاز کرد؛ بیماران مناسب باید به کارآزمایی‌های بالینی ارجاع داده شوند. همچون همه‌ی تصمیم‌های درمانی در سرطان ریه، وجود متاستاز مغزی مستقیماً بر انتخاب درمان اثر می‌گذارد. در طول درمان، ورزش و توان‌بخشی نیز به کیفیت زندگی کمک می‌کند.
❓ پرسش‌های باز
آیا firmonertinib در مقایسه با afatinib و osimertinib واقعاً بقای بدون پیشرفت و بقای کلی را افزایش می‌دهد؟ کدام زیرگروه‌های PACC و کدام جهش‌های مرکب بیشترین سود را می‌برند؟ آیا می‌توان بر اساس ناپدید شدن زودهنگام ctDNA، درمان را تشدید یا تغییر داد؟
نتیجه: firmonertinib در سرطان ریه‌ی دارای جهش PACC، از جمله در متاستازهای مغزی، نامزد امیدوارکننده‌ای است. ایده‌ی انتخاب درمان بر پایه‌ی ساختار پروتئین ایده‌ای قوی است؛ اما برای آنکه این دارو استانداردهای کنونی را تغییر دهد، باید منتظر نتایج مطالعه‌ی فاز 3 ALPACCA ماند.
- این نوشته در اکتبر 2026 تهیه شده است.
- داده‌های مطالعه‌ی FURTHER از چکیده‌ی مقاله در مجله‌ی Cancer Cell و از خبرهای MD Anderson و رسانه‌های انکولوژی گرفته شده است؛ به متن کامل مقاله دسترسی نداشتیم. میزان‌های عوارض جانبی مربوط به کوهورت PACC است.
- داده‌های afatinib و osimertinib به گروه‌های متفاوت و گسترده‌تری از «جهش‌های نادر» تعلق دارند و با گروه PACC به‌طور کامل منطبق نیستند. نتایج FURVENT بر بیانیه‌ی شرکت و گزارش‌های رسانه‌ای استوار است.
- مقایسه‌ی داروها در نمودارها غیرمستقیم است. شکل از متن استخراج شده و داده‌ی تازه‌ای ندارد. دیدگاه آکادمی از آنِ ماست.
منابع
- Le X, et al. Firmonertinib in advanced non-small cell lung cancer with epidermal growth factor receptor P-loop and αC-helix compressing mutations. Cancer Cell 2026. doi:10.1016/j.ccell.2026.09.011
- MD Anderson Cancer Center. Structurally guided therapy shows promise for patients with specific EGFR-mutated lung cancer in Phase 1b trial (16 اکتبر 2026). mdanderson.org
- OncoDaily. FURTHER: firmonertinib shows promising activity in EGFR PACC-mutant advanced NSCLC (17 اکتبر 2026). oncodaily.com
- OncLive. Firmonertinib demonstrates antitumor activity, CNS responses in EGFR PACC–mutated NSCLC. onclive.com
- CancerNetwork. Firmonertinib misses PFS end point in first-line EGFR exon 20 NSCLC (FURVENT، 6 اکتبر 2026). cancernetwork.com
- Robichaux JP, et al. Structure-based classification predicts drug response in EGFR-mutant NSCLC. Nature 2021;597:732–737. doi:10.1038/s41586-021-03898-1
- Yang JC, et al. Clinical activity of afatinib in patients with advanced non-small-cell lung cancer harbouring uncommon EGFR mutations: a combined post-hoc analysis of LUX-Lung 2, 3, and 6. Lancet Oncol 2015;16:830–838. PubMed
- Cho JH, et al. Osimertinib for patients with non-small-cell lung cancer harboring uncommon EGFR mutations: a multicenter, open-label, phase II trial (KCSG-LU15-09). J Clin Oncol 2020;38:488–495. PubMed
- ALPACCA (NCT07185997): مطالعه‌ی فاز 3 مقایسه‌ی firmonertinib با afatinib یا osimertinib. clinicaltrials.gov
آیا این مقاله برای شما مفید بود؟
بازخورد شما به بهبود محتوای ما کمک می‌کند.
