گیرندهٔ آندروژن چیست؟ مولکول بنیادی در ایجاد سرطان پروستات
در این مقاله
آندروژن و گیرندهٔ آن،مولکولی است که مهم‌ترین نقش را در شکل‌گیری سرطان پروستات دارد. سرطان پروستات در تحلیل‌های ژنتیکی و پروتئومیک سلول‌های سرطانی گرفته‌شده از بیماران مبتلا به آن، فعالیت گیرندهٔ آندروژنبسیار بالا مشاهده شده است. بیایید گیرندهٔ آندروژن را بشناسیم که در سرطان‌های پروستات اهمیتی حیاتی دارد و هدف داروهای مورد استفادهٔ بالینی علیه سرطان پروستات است.
گیرندهٔ آندروژن در شرایط عادی مسئول رشد و حفظ پروستات است. این گیرنده آغاز مسیر پیام‌رسانی آندروژن را ممکن می‌کند. شکل زیر سازوکار فعالیت مسیر پیام‌رسانی آندروژن را توضیح می‌دهد.
T: تستوسترون؛ DHEA: دهیدرواپی‌آندروسترون؛ DHT: دی‌هیدروتستوسترون؛ AR: گیرندهٔ آندروژن؛ hsp: heat shock protein (پروتئین شوک حرارتی)
آندروژن‌ها (هورمون‌های مردانه)در هر دو جنس وجود دارند، اما در مردان بسیار بیشترند و در غدد فوق‌کلیوی و بیضه‌ها تولید می‌شوند. گیرنده‌های آندروژن برخلاف بسیاری از گیرنده‌های دیگر، روی غشای سلول نیستند، بلکه درون سلول (در سیتوپلاسم) قرار دارند. مولکول‌هایی که گیرندهٔ آندروژن را فعال می‌کنند، آندروژن نام دارند. فراوان‌ترین آندروژن در گردش خون، تستوستروناست. بخش عمدهٔ تستوسترون در بیضه‌ها و مقدار کمی از آن در غدد فوق‌کلیوی تولید می‌شود. تستوسترون و مولکول پیش‌ساز دیگر، دهیدرواپی‌آندروسترون (DHEA) پس از ورود به سلول، توسط آنزیم 5 آلفا ردوکتاز به دی‌هیدروتستوسترون (DHT) تبدیل می‌شوند. گیرندهٔ آندروژن در حالت غیرفعال به پروتئین‌های شوک حرارتی متصل است. DHTپس از اتصال به گیرندهٔ آندروژن، باعث جدا شدن پروتئین‌های شوک حرارتی از این گیرنده می‌شود. گیرنده‌های فعال‌شدهٔ آندروژن به هستهٔ سلول می‌روند و به نواحی مرتبط با گیرندهٔ آندروژن در DNAمتصل می‌شوند. در نتیجه، ژن‌های مسئول تکثیر سلول (مانندژن PSA ) فعال می‌شوند. حفظ غدهٔ پروستات از طریق مسیر پیام‌رسانی آندروژن تأمین می‌شود.
فعال شدن بیش از حد گیرندهٔ آندروژن به تکثیر مهارنشدهٔ سلول منجر می‌شود. گیرندهٔ آندروژن در آغاز سرطان‌های پروستات اهمیت بنیادی دارد.
چرا گیرندهٔ آندروژن برای سرطان پروستات مهم است؟
- امروزه در بالین، داروهای سرطان پروستات از نوع مهارکنندهٔ هورمون ساخت آندروژن و گیرندهٔ آندروژن را هدف می‌گیرند. این داروها بخشی از درمان‌های محروم‌سازی از آندروژن هستند.
- گیرنده‌های آندروژن در سرطان پروستات بسیار فعال‌اند. پس از درمان‌های محروم‌سازی (کاهش) آندروژن، یعنی داروهای ضدآندروژن و اخته‌سازی، میزان آندروژن خون و فعالیت گیرندهٔ آندروژن کاهش می‌یابد.
- حدود 20 درصد بیماران سرطان پروستات در مرحلهٔ پیشرفته تشخیص داده می‌شوند. در این بیماران، طی 2 سال پس از درمان مهار هورمون، بیماری عود می‌کند و به داروها مقاوم می‌شود. این وضعیت، سرطان پروستات مقاوم به اخته‌سازی نام دارد. در سرطان پروستات مقاوم به اخته‌سازی، حتی اگر تستوسترون بیرونی برای تحریک گیرندهٔ آندروژن کافی نباشد، مسیر پیام‌رسانی آندروژن درون سلول فعال است. عواملی مانند جهش‌های گیرندهٔ آندروژن، واریانت‌ها (گونه‌ها)ی ژن گیرندهٔ آندروژن و حساسیت به مقادیر کم تستوسترون در فعال بودن این مسیر نقش دارند. اخیراً مشخص شده است که واریانت‌های گیرندهٔ AR موجب ایجاد مقاومت به داروهای سرطان پروستات می‌شوند.
در نوشتهٔ بعدی ما دربارهٔ این موضوع، می‌توانید تغییرات ژنتیکی موجب فعال شدن گیرندهٔ آندروژن در سرطان پروستاترا بیابید.
موضوعات مرتبط:
منابع
Cellular Origin of Androgen Receptor Pathway-Independent Prostate Cancer and Implications for Therapy.
Cancer Cell, October 2017
آیا این مقاله برای شما مفید بود؟
بازخورد شما به بهبود محتوای ما کمک می‌کند.
نظرهای خوانندگان
نظر خود را بنویسید
نام و دیدگاه شما فقط پس از تأیید مدیر منتشر می‌شود. نشانی ایمیل شما هرگز به بازدیدکنندگان نمایش داده نمی‌شود.
اولین نظر را شما بنویسید.