خبر خوش برای بیماران سرطان پروستات کم‌خطر با مطالعه‌ای که نگاه به تستوسترون را تغییر می‌دهد

دیدگاه سنتی نزدیک به 80 ساله که تستوسترون را مهم‌ترین محرک سلول‌های سرطان پروستات می‌داند، با مطالعه‌ای که نشان می‌دهد درمان جایگزینی تستوسترون (TRT) نتایج را برای برخی مردان تحت پروستاتکتومی رادیکال با کمک ربات به‌طور قابل توجهی بهبود می‌دهد، با چالشی جدی روبه‌رو شد.

این اطلاعات از مطالعه‌ای به دست آمده است که در آن، به‌عنوان درمان اصلی سرطان پروستات، پروستاتکتومی رادیکال روی 824 بیمار انجام شده بود. پیش از جراحی، تستوسترون آزاد در گروهی شامل 152 بیمار پایین بود و به این گروه برای بهبود عملکرد جنسی پس از جراحی، درمان جایگزینی تستوسترون (TRT) داده شد.

پژوهشگران با شگفتی دریافتند که در این گروه از بیماران، طی 1 سال پس از جراحی، عود بیوشیمیایی بیماری (افزایشPSA ) کمتر مشاهده شده است. افزون بر این، مصرف تستوسترون در مقایسه با درمان استاندارد، عود سرطان و پیشرفت آن (بدتر شدن) را به تأخیر می‌انداخت.

این یافته‌ها مستقیماً با باوری جزمی که ریشه در دهه 1940 دارد در تضادند: «به مردان مبتلا به سرطان پروستات تستوسترون نمی‌دهید!»

نگرانی این بوده است که تستوسترون رشد سلول‌های سرطان پروستات را تسریع کند؛ در واقع، درمان استاندارد سرطان پروستات با سرکوب آندروژن‌ها و «اخته‌سازی شیمیایی» کاهش سطح تستوسترون را هدف قرار می‌دهد.

پژوهشگر مطالعه، مکسول تو، «باید شواهد رو به افزایش مبنی بر ایمن و احتمالاً سودمند بودن جایگزینی تستوسترون در بیمارانی با سطح پایین تستوسترون پیش از جراحی را گسترش دهیم.» گفت.

روشن است که برای ایده درمان جایگزینی تستوسترون، انتخاب بیماران مناسب اهمیت حیاتی دارد؛ اما در صورت تأیید، این کار می‌تواند فواید چشمگیری برای کیفیت زندگی داشته باشد. احتمال کاهش مرگ‌ومیر، مزیتی اضافی و غیرمنتظره خواهد بود.

این مطالعه در کنگره 2019 انجمن اورولوژی اروپا (EAU) ارائه شد.

در مصاحبه‌ای پیش از نشست، پروفسور دکتر توماس آلرینگ دلیل انجام مطالعه را توضیح داد:

«همه‌چیز در واقع از زمانی شروع شد که متوجه شدیم زندگی جنسی بیمارانی که می‌بینم بسیار نامطلوب است. شروع به بررسی علت آن کردم و از سال 2009 اندازه‌گیری تستوسترون کل و آزاد همه را آغاز کردم.» او گفت.

آلرینگ توضیح داد که شکل زیست‌فعال این هورمون، تستوسترون آزاد است. او و همکارانش همچنین نشان دادند که پایین بودن تستوسترون آزاد یک عامل خطر مستقل برای سرطان پروستات با درجه بالا است.

کاهش تستوسترون یا حفظ آن در سطح طبیعی؟

دادن تستوسترون به مردان مبتلا به سرطان پروستات، به گفته دکتر هاگینز، پیشگام هورمون‌درمانی سرطان پروستات و برنده جایزه نوبل فیزیولوژی یا پزشکی 1975، مانند ریختن بنزین روی آتش بود.

بااین‌حال، در سال‌های اخیر آلرینگ و گروهش و دیگر پژوهشگران شواهدی یافته‌اند که نشان می‌دهد درمان جایگزینی تستوسترون برای برخی مردان، به‌ویژه کسانی که هنگام جراحی هیپوگنادیسم و بیماری کم‌خطر دارند، ممکن است ایمن باشد. حتی به گفته طرفداران این روش، فراتر از ایمنی سودمند نیز هست، زیرا توده عضلانی را افزایش می‌دهد، نمایه چربی خون را بهبود می‌بخشد و میل و عملکرد جنسی را افزایش می‌دهد. آلرینگ، «به نظر می‌رسد وضعیتی برد-برد باشد.» گفت. 

• موضوع مرتبط: 5 نکته درباره مسائل جنسی که بیمار مبتلا به سرطان و همسرش باید بدانند

جزئیات مطالعه

پژوهشگران 824 بیمار را که به‌عنوان درمان اصلی سرطان پروستات تحت پروستاتکتومی رادیکال رباتیک قرار گرفته بودند، پیگیری کردند. برای همه بیماران، سطح تستوسترون و گلوبولین متصل‌شونده به هورمون‌های جنسی پیش از جراحی تعیین شد؛ سطح تستوسترون آزاد به‌صورت آینده‌نگر پیگیری شد.

حدود یک‌پنجم این مردان (152 بیمار، 18%) پیش از جراحی سطح تستوسترون آزاد پایینی داشتند و برای بهبود عملکرد جنسی پس از جراحی به آن‌ها تستوسترون داده شد. بیماران در مدت پیگیری یا تا زمان عود بیوشیمیایی (افزایش PSA) در گروه دریافت‌کننده درمان جایگزینی تستوسترون باقی ماندند.

پس از میانه پیگیری 3.1 سال، به گفته پژوهشگران نتیجه‌ای بسیار غافلگیرکننده به دست آمد: خطر نسبی عود بیوشیمیایی در دریافت‌کنندگان تستوسترون 53% کمتر بود.

افزون بر این، در تحلیل ثانویه زمان تا عود بیوشیمیایی، درمان با تستوسترون زمان بازگشت سرطان را به‌طور میانه 1.5 سال طولانی‌تر کرد.

تو در توضیح خود، «امیدواریم این موضوع را به یک کارآزمایی بالینیتصادفی‌شده ببریم تا بتوانیم فرضیه کمک درمان جایگزینی تستوسترون به مردان مبتلا به سرطان پروستات را به‌طور مؤثر آزمایش کنیم.» گفت.

یک جراح اورولوژی که در مطالعه شرکت نداشت گفت این یافته‌ها بازتاب چیزی است که در بیماران خود می‌بیند: «دیده‌ایم بیماران دارای هیپوگنادیسم (سطح پایین تستوسترون)، پیش‌آگهی سرطان (روند بیماری) بدتری دارند، زیرا سرطان‌هایشان درجه بالا است و در پیگیری، بیماران با پیش‌آگهی نامطلوب عود بیوشیمیایی بیشتری تجربه می‌کنند.» او گفت.

• موضوع مرتبط: نشانه‌های کمبود تستوسترون، درمان آن، آندروپوز و سرطان پروستات

دیدگاه

در نتیجه، در بیماری‌ای مانند سرطان پروستات که امروزه بیشتر بیماران در مرحله زودرس تشخیص داده می‌شوند و میزان بقای 5 ساله آن به حدود 95% می‌رسد، نمی‌توان کیفیت زندگی و عملکرد جنسی را نادیده گرفت. هرچند هورمون تستوسترون مانند یک عامل رشد برای سلول‌های سرطان پروستات عمل می‌کند و درمان‌های سرکوب‌کننده هورمون مردانه جایگاه مهمی در درمان سرطان پروستات دارند، بیمارانی که هنگام تشخیص سطح تستوسترون پایینی دارند ممکن است برای افزایش کیفیت زندگی پس از درمان اصلی، نامزد مناسبی برای درمان جایگزینی تستوسترون باشند.