پولیپ سسیل یا بدون پایه چیست؟ آنچه باید بدانید
در این مقاله
پولیپ‌ها گروه‌هایی از سلول‌ها هستند که در بافت اندام‌های گوناگون، از بینی تا کولون، ایجاد می‌شوند. آن‌ها ممکن است پایه‌دار یا بدون پایه باشند. نوع پایه‌دار روی پایه رشد می‌کند، اما نوع بدون پایه به‌شکل گنبدی و تخت گسترده می‌شود.
پولیپ رشد غیرعادی‌ای است که از مخاط، یعنی پوشش بافتی سطح بسیاری از اندام‌های داخلی، بیرون می‌آید. پولیپ اغلب در مثانه، معده، بینی، کیسهٔ صفرا و دهانهٔ رحم ایجاد می‌شود، اما شایع‌ترین محل آن کولون است.
%20 – 30 بزرگسالان پولیپ کولون پیدا می‌کنند. پولیپ‌ها معمولاً خوش‌خیم‌اند، اما گاهی سرطانی می‌شوند. بنابراین پایش آن‌ها مهم است و در برخی موارد برداشتن کامل، بهترین راه خواهد بود.
- موضوع مرتبط: پولیپ چیست و پولیپ رودهٔ بزرگ چگونه درمان می‌شود؟
پولیپ سسیل یا بدون پایه چیست؟
پولیپ بدون پایه، توده‌ای تخت در لایهٔ مخاطی یک اندام توخالی است. روی بافت پوشانندهٔ اندام، تخت رشد می‌کند و ممکن است به‌آرامی با آن درآمیزد. این پنهان‌ماندن، یافتن و درمانش را دشوار می‌کند.
پولیپ‌های بدون پایه معمولاً پیش‌سرطانی‌اند ؛ یعنی سرطانی نیستند، اما امکان تبدیل‌شدن به سرطان را دارند. بنابراین سرطان ممکن است در آن‌ها شکل بگیرد. بااین‌حال، می‌توانند خوش‌خیم یا سرطانی باشند. کولونوسکوپی می‌تواند آن‌ها را پیدا کند و معمولاً برای پیشگیری از خطر سرطان، می‌توان آن‌ها را برداشت.
- موضوع مرتبط: آنچه پیش از کولونوسکوپی باید دانست – آماده‌سازی
پولیپ‌ها ممکن است پایه‌دار هم باشند. برخلاف شکل گنبدی و تختِ نوع بدون پایه، این پولیپ‌ها روی پایه قرار می‌گیرند و ظاهری قارچ‌مانند پیدا می‌کنند.
انواع پولیپ بدون پایه
انواع رایج پولیپ بدون پایه عبارت‌اند از:
- هیپرپلاستیک
- دندانه‌دارِ سسیل
- توبولار یا لوله‌ای
- توبولوویلوس
هریک از این چهار گروه امکان تبدیل به سرطان کولورکتال را دارند، اما بیشترین قابلیت مربوط به پولیپ دندانه‌دار سسیل است.
نوع دندانه‌دار سسیل یکی از سه گروه پولیپ دندانه‌دار است. شناسایی و برداشتن آن از همه دشوارتر و احتمال تبدیل‌شدنش به سرطان نیز بیشتر است. پولیپ‌های دندانه‌دار سسیل شایع‌ترین نوع‌اند و تا زمانی که تغییرات سلولی بزرگ نداشته باشند، معمولاً کمترین خطر سرطانی‌شدن را دارند. اما با نشانه‌های دیسپلازی، قابلیت سرطانی قابل‌توجهی خواهند داشت.
علت‌ها و عوامل خطر
دربارهٔ علت ایجاد پولیپ سسیل، نظریه‌های گوناگونی وجود دارد.
پژوهش‌ها نشان می‌دهد پولیپ دندانه‌دار سسیل از ترکیب جهش ژنی به نام BRAF و فرایندی به نام هایپرمتیلاسیونِ تقویت‌کننده ایجاد می‌شود. به زبان ساده، ژن جهش‌یافته موجب تقسیم سلول می‌شود و بدن نمی‌تواند جلوی آن را بگیرد.
برخی عوامل خطر، احتمال پولیپ کولون را افزایش می‌دهند. این عوامل میان انواع پولیپ سسیل کمی متفاوت‌اند. برای مثال، افراد با عوامل زیر بیشتر در معرض پولیپ دندانه‌دار سسیل هستند:
- سن 50 سال یا بیشتر
- مردان
- آمریکایی‌های آفریقایی‌تبار
- سابقهٔ بیماری التهابی روده مانند کولیت اولسراتیو یا بیماری Crohn’s
- نداشتن ورزش منظم
- چاقی
- مصرف زیاد گوشت قرمز
- رژیم بدون فیبر
- مصرف دخانیات
بسیاری از علت‌ها و عوامل خطر در گروه‌های مختلف پولیپ مشترک‌اند، اما قدرت اثر متفاوتی دارند. عوامل ژنتیکی نیز نقش دارند.
- موضوع مرتبط: ارتباط چاقی و سرطان
علائم پولیپ سسیل
در بیشتر موارد، پولیپ سسیل علامتی ندارد. متأسفانه در این شرایط پزشک تنها هنگام معاینه یا کولونوسکوپی متوجه آن می‌شود. بااین‌حال، گاهی پولیپ کولون ممکن است علائم زیر را ایجاد کند:
- درد شکم
- تغییر در اجابت مزاج
- مدفوع خونی
تشخیص پولیپ سسیل
برای یافتن پولیپ کولون می‌توان کولونوسکوپی انجام داد. در این روش، متخصص با کولونوسکوپ رودهٔ بزرگ و بخشی از رودهٔ باریک را بررسی می‌کند.
ابزاری با دوربین مؤثر روی یک لوله برای دیدن دیوارهٔ کولون، یعنی کولونوسکوپ، به متخصص امکان تأیید وجود پولیپ را می‌دهد. هرچه پولیپ سسیل تخت‌تر باشد، شناسایی آن دشوارتر است.
همچنین برای تعیین نوع پولیپ و احتمال سرطانی‌شدن، می‌توان بیوپسی انجام داد که شامل برداشتن نمونهٔ بافت است.
درمان پولیپ سسیل
پولیپ سسیل ممکن است همیشه به درمان نیاز نداشته باشد. اگر زیان‌آور بودنش مشخص شود، ممکن است برداشته نشود، اما باید مرتب پایش شود.
افراد دارای سابقهٔ پولیپ، در آینده بیشتر در معرض پولیپ جدید و حتی سرطانی‌شدن آن هستند. بنابراین به آن‌ها بررسی‌های عمومی سلامت با فاصلهٔ کمتر را توصیه می‌کنیم.
اگر پولیپ سرطانی باشد یا امکان سرطانی‌شدن داشته باشد، برداشتن آن را توصیه می‌کنیم. در صورت دسترس‌پذیربودن، می‌توان با روشی به نام پولیپکتومی در جریان کولونوسکوپی آن را برداشت.
برای برداشتن پولیپ در پولیپکتومی کولون، روش‌های جراحی گوناگونی به کار می‌رود. برخی گزینه‌ها شامل پولیپکتومی با فورسپس سرد، پولیپکتومی با فورسپس گرم و اسنر پولیپکتومی هستند.
- موضوع مرتبط: پایش سرطان رودهٔ بزرگ با کولونوسکوپی پس از پولیپکتومی، هر چند وقت لازم است؟
اگر هنگام تشخیص، پولیپ سرطانی باشد و سرطان گسترش یافته باشد، فرد ممکن است به پرتودرمانی یا شیمی‌درمانی نیاز داشته باشد.
خطر سرطان در پولیپ سسیل
پولیپ‌ها به گروه‌های نئوپلاستیک یا غیرنئوپلاستیک، یعنی غیرنئوپلاستیک، تقسیم می‌شوند. نوع غیرنئوپلاستیک معمولاً نگرانی کمتری دارد، زیرا امکان سرطانی‌شدن ندارد. در مقابل، شناسایی انواع نئوپلاستیک مهم است، چون ممکن است به سرطان کولورکتال منجر شوند.
پولیپ دندانه‌دار سسیل نمونه‌ای از نوع نئوپلاستیک است. از نگران‌کننده‌ترین انواع است، زیرا فرد ممکن است سال‌ها بدون اطلاع از وجود آن زندگی کند و در این مدت، پولیپِ پایش‌نشده به سرطان تبدیل شود.
چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟
چون پولیپ‌ها معمولاً علامتی ندارند، بررسی منظم سلامت مهم است. برای بررسی وجود پولیپ و تعیین احتمال سرطانی‌شدن آن، متخصص ممکن است بیوپسی بگیرد.
خلاصه
پولیپ سسیل، توده‌ای تخت یا گنبدی است که از لایهٔ مخاطی اندام توخالی بیرون می‌آید. این پولیپ‌ها ممکن است نئوپلاستیک یا غیرنئوپلاستیک باشند. چون نوع نئوپلاستیک امکان سرطانی‌شدن دارد، تشخیص پزشک و در صورت لزوم برداشتن آن مهم است.
پولیپ در بخش‌های گوناگون بدن ایجاد می‌شود، اما بیشتر در کولون رخ می‌دهد و به‌ویژه در سن 50 سال یا بیشتر شایع است. چون معمولاً علامتی ندارد، بررسی منظم سلامت برای تشخیص زودهنگام و افزایش شانس نتیجهٔ خوب اهمیت دارد.
- موضوع مرتبط: علائم، مراحل و درمان سرطان کولون و رکتوم
منابع
آیا این مقاله برای شما مفید بود؟
بازخورد شما به بهبود محتوای ما کمک می‌کند.
نظرهای خوانندگان
نظر خود را بنویسید
نام و دیدگاه شما فقط پس از تأیید مدیر منتشر می‌شود. نشانی ایمیل شما هرگز به بازدیدکنندگان نمایش داده نمی‌شود.
اولین نظر را شما بنویسید.