رابطه مصرف ماهی و خطر سرطان
مصرف ماهی در میان پژوهش‌های مربوط به کاهش خطر سرطان و زندگی سالم در طول درمان و پس از آن، جایگاه مهمی پیدا کرده است. رژیم مدیترانه‌ای ماهی را محبوب‌ترین محصول حیوانی خود می‌داند؛ بیایید با هم بررسی کنیم مصرف ماهی با کاهش خطر کدام سرطان‌ها مرتبط دانسته شده است.
مصرف منظم و زیاد ماهی خطر برخی سرطان‌های دستگاه گوارش را کاهش می‌دهد
برای ارزیابی تأثیر مصرف منظم ماهی بر خطر سرطان‌های دستگاه گوارش، یک فراتحلیل شامل مجموعاً 42 مطالعه با 232.000 نفر انجام شد.
فراتحلیل چیست؟
فراتحلیل‌ها جامع‌ترین پژوهش‌هایی هستند که نتایج چندین مطالعه مستقل درباره موضوعی مشخص را ترکیب کرده و یافته‌های حاصل را از نظر آماری تحلیل می‌کنند. نتایج فراتحلیل از نظر علمی قوی‌ترین شواهد هستند.
بر اساس این مطالعه جامع، خطر سرطان مری، کولون-رکتوم و کبد در افرادی که منظم ماهی مصرف می‌کردند، به‌طور معناداری کمتر از کسانی بود که به‌ندرت یا هرگز ماهی نمی‌خوردند. در فراتحلیل دیگری شامل 20 مطالعه و 3990 بیمار مبتلا به سرطان مری، مشاهده شد مصرف‌کنندگان زیاد ماهی نسبت به مصرف‌کنندگان بسیار کم، خطر کمتری برای سرطان سلول سنگفرشی (اسکواموس) مری داشتند. با این حال، کاهش خطر آدنوکارسینوم مری یافت نشد. در فراتحلیل دیگری شامل 7 مطالعه کوهورت و 28 مطالعه مورد-شاهدی، ارتباطی میان مصرف ماهی و خطر سرطان مری یافت نشد.
فراتحلیل 17 پژوهش هیچ ارتباطی میان مصرف ماهی و سرطان معده نیافت. اما در مطالعه جدیدتری در ایتالیا، با مقایسه 223 فرد مبتلا به سرطان معده و 223 فرد سالم، اثر محافظتی معنادار مصرف زیاد ماهی در برابر سرطان کولورکتال (روده بزرگ) نسبت به مصرف کم نشان داده شد. با این حال، در پژوهشی در جامعه ژاپن ارتباطی میان مصرف ماهی و کاهش خطر سرطان کولورکتال یافت نشد؛ علت ممکن است عادت جامعه ژاپن به مصرف ماهی نمک‌سود/دودی، یعنی به شکلی ناسالم، باشد.
مصرف ماهی همچنین ممکن است اثر محافظتی در برابر سرطان کبد داشته باشد. بر اساس نتیجه فراتحلیلی شامل 11 مطالعه، مصرف زیاد ماهی در مقایسه با مصرف کم، خطر سرطان کبد را % 35 کاهش می‌دهد. اما در مطالعات انجام‌شده برای سرطان پانکراس، چنین کاهش خطری مشاهده نشد.
زندگی سالم و بدون سرطان، به چیزی بیشتر از یک اقدام نیاز دارد
رابطه مصرف ماهی و خطر سرطان ریه روشن نیست
رابطه خطر سرطان ریه با مصرف ماهی تا حدی نامشخص است. فراتحلیلی شامل 20 پژوهش، با 8799 مورد سرطان ریه و 17072 فرد سالم به‌عنوان شاهد، نشان داد مصرف زیاد ماهی خطر سرطان ریه را به‌طور چشمگیری کاهش می‌دهد؛ اما این اثر بیشتر در مطالعات مورد-شاهدی دیده شد و در مطالعات کوهورت مشاهده نشد. در فراتحلیل دیگری درباره مصرف ماهی و خطر سرطان ریه، ارتباط آشکاری میان این دو یافت نشد.
مطالعه مورد-شاهدی معمولاً (اما نه همیشه) به‌صورت گذشته‌نگر انجام می‌شود. ابتدا یک پیامد (مثلاً بیماری) تعیین می‌گردد و سپس مواجهه‌هایی که ممکن است به این بیماری منجر شده باشند، در گذشته پرسیده یا بررسی می‌شوند. به این گروه، گروه مورد گفته می‌شود. چون مطالعات گذشته‌نگر هستند، ارزش شواهد آن‌ها ضعیف است.
در مطالعات کوهورت (جمعیتی) ، رابطه علّی میان عامل و بیماری به‌صورت آینده‌نگر (پروسپکتیو) بررسی می‌شود.
سرطان‌های دستگاه تناسلی زنان
در بسیاری از فراتحلیل‌ها هیچ ارتباطی میان مصرف ماهی و خطر سرطان پستان یافت نشد. همچنین ارتباطی میان مصرف ماهی و خطر سرطان رحم یا تخمدان زنان پیدا نشد. با این حال، مشخص شد مصرف یک وعده اضافی ماهی در هفته، خطر سرطان رحم را در مصرف‌کنندگان سیگار اندکی کاهش می‌دهد.
ممکن است برایتان جالب باشد:
سرطان‌های مجاری ادراری (ادراری-تناسلی)
فراتحلیل‌ها هیچ ارتباطی میان خطر سرطان مثانه، کلیه یا پروستات و مصرف ماهی نیافتند. اما در فراتحلیل انجام‌شده برای سرطان پروستات، مشخص شد مصرف ماهی خطر سرطان پروستات را %63 کاهش می‌دهد. در مطالعه مورد-شاهدی جدیدتری، یافت شد که با مصرف ماهی می‌توان خطر سرطان تهاجمی پروستات را کاهش داد.
سرطان تیروئید
فراتحلیل 19 پژوهش نشان داد افرادی که ماهی زیادی مصرف می‌کردند، نسبت به پایین‌ترین سطح مصرف، خطر کمتری برای سرطان تیروئید داشتند. در یک مطالعه کوهورت جدیدتر که در این فراتحلیل نبود، ارتباطی میان مصرف ماهی و خطر هیچ نوع سرطان تیروئید یافت نشد.
سرطان‌های خون و مغز استخوان (هماتولوژیک)
چند فراتحلیل نشان می‌دهند مصرف ماهی ممکن است بر برخی سرطان‌های هماتولوژیک اثر محافظتی داشته باشد. برای مثال، فراتحلیل 33 پژوهش نشان داد مصرف ماهی و غذاهای دریایی خطر میلوم متعدد را کاهش می‌دهد. اما بر خطر لنفوم غیرهوچکین، لنفوم منتشر سلول بزرگ B، لوسمی لنفوسیتی مزمن / لنفوم لنفوسیتی کوچک یا لنفوم فولیکولار تأثیری نداشت. فراتحلیل دیگری شامل 5 مطالعه مورد-شاهدی تأیید کرد مصرف ماهی ممکن است در برابر خطر میلوم متعدد اثر محافظتی داشته باشد.
فراتحلیل 18 پژوهش، زمان مصرف ماهی و خطر لوسمی را ارزیابی کرد. نشان داده شد محصولات ماهی مصرف‌شده در اوایل کودکی (سنین 0-4 سال) خطر لوسمی کودکی را به‌طور معناداری کاهش می‌دهند، اما ارتباطی میان مصرف ماهی در بارداری و لوسمی کودکی وجود نداشت.
نتیجه
پژوهش‌های فراوان نشان دادند مصرف ماهی خطر هیچ سرطانی را افزایش نمی‌دهد و حتی مصرف زیاد ممکن است در برابر سرطان‌های دستگاه گوارش، سرطان تیروئید، میلوم متعدد و لوسمی کودکی اثر محافظتی داشته باشد. با این حال، زندگی سالم و بدون سرطان، به چیزی بیشتر از یک اقدام نیاز دارد.
ممکن است برایتان جالب باشد:
منابع
2. Jiang G, Li B, Liao X, Zhong C. Poultry and fish intake and risk of esophageal cancer: A metaanalysis of observational studies. Asia Pac J Clin Oncol. 2016
3. Zhu HC, Yang X, Xu LP, et al. Meat consumption is associated with esophageal cancer risk in a meat- and cancer-histological-type dependent manner. Dig Dis Sci. 2014
4. Han YJ, Li J, Huang W, Fang Y, Xiao LN, Liao ZE. Fish consumption and risk of esophageal cancer and its subtypes: a systematic review and meta-analysis of observational studies. Eur J Clin Nutr. 2013
5. Salehi M, Moradi-Lakeh M, Salehi MH, Nojomi M, Kolahdooz F. Meat, fish, and esophageal cancer risk: a systematic review and dose-response meta-analysis. Nutr Rev. 2013
6. Wu S, Liang J, Zhang L, Zhu X, Liu X, Miao D. Fish consumption and the risk of gastric cancer: systematic review and meta-analysis. BMC Cancer. 2011
7. Stojanovic J, Giraldi L, Arzani D, et al. Adherence to Mediterranean diet and risk of gastric cancer: results of a case-control study in Italy. Eur J Cancer Prev. 2017
8. Geelen A, Schouten JM, Kamphuis C, et al. Fish consumption, n-3 fatty acids, and colorectal cancer: a meta-analysis of prospective cohort studies. Am J Epidemiol. 2007
9. Wu S, Feng B, Li K, et al. Fish consumption and colorectal cancer risk in humans: a systematic review and meta-analysis. Am J Med. 2012
10. Pham NM, Mizoue T, Tanaka K, et al. Fish consumption and colorectal cancer risk: an evaluation based on a systematic review of epidemiologic evidence among the Japanese population. Jpn J Clin Oncol. 2013
11. Gao M, Sun K, Guo M, et al. Fish consumption and n-3 polyunsaturated fatty acids, and risk of hepatocellular carcinoma: systematic review and meta-analysis. Cancer Causes Control. 2015
12. Luo J, Yang Y, Liu J, et al. Systematic review with meta-analysis: meat consumption and the risk of hepatocellular carcinoma. Aliment Pharmacol Ther. 2014
13. Qin B, Xun P, He K. Fish or long-chain (n-3) PUFA intake is not associated with pancreatic cancer risk in a meta-analysis and systematic review. J Nutr. 2012
14. McCullough ML, Jacobs EJ, Shah R, et al. Meat consumption and pancreatic cancer risk among men and women in the Cancer Prevention Study-II Nutrition Cohort. Cancer Causes Control. 2018
15. Song J, Su H, Wang BL, Zhou YY, Guo LL. Fish consumption and lung cancer risk: systematic review and meta-analysis. Nutr Cancer. 2014
16. Yang WS, Wong MY, Vogtmann E, et al. Meat consumption and risk of lung cancer: evidence from observational studies. Ann Oncol. 2012
17. Zhihui W, Weihua Y, Zupei W, Jinlin H. Fish consumption and risk of breast cancer: meta-analysis of 27 observational studies. Nutr Hosp. 2016
18. Zheng JS, Hu XJ, Zhao YM, Yang J, Li D. Intake of fish and marine n-3 polyunsaturated fatty acids and risk of breast cancer: meta-analysis of data from 21 independent prospective cohort studies. BMJ. 2013
19. Haraldsdottir A, Steingrimsdottir L, Valdimarsdottir UA, et al. Early life residence, fish consumption and risk of breast cancer. Cancer Epidemiol Biomarkers Prev. 2017
20. Hou R, Yao SS, Liu J, Wang LL, Wu L, Jiang L. Dietary n-3 polyunsaturated fatty acids, fish consumption, and endometrial cancer risk: a meta-analysis of epidemiological studies. Oncotarget. 2017
21. Bandera EV, Kushi LH, Moore DF, Gifkins DM, McCullough ML. Consumption of animal foods and endometrial cancer risk: a systematic literature review and meta-analysis. Cancer Causes Control. 2007
22. Jiang PY, Jiang ZB, Shen KX, Yue Y. Fish intake and ovarian cancer risk: a meta-analysis of 15 case-control and cohort studies. PLoS ONE. 2014
23. Kolahdooz F, van der Pols JC, Bain CJ, et al. Meat, fish, and ovarian cancer risk: results from 2 Australian case-control studies, a systematic review, and meta-analysis. Am J Clin Nutr. 2010
24. Li Z, Yu J, Miao Q, et al. The association of fish consumption with bladder cancer risk: A meta-analysis. World J Surg Oncol. 2011
25. Bai HW, Qian YY, Shi BY, et al. The association between fish consumption and risk of renal cancer: a meta-analysis of observational studies. PLoS ONE. 2013
26. Outzen M, Tjønneland A, Christensen J, Olsen A. Fish consumption and prostate cancer risk and mortality in a Danish cohort study. Eur J Cancer Prev. 2016
27. Szymanski KM, Wheeler DC, Mucci LA. Fish consumption and prostate cancer risk: a review and meta-analysis. Am J Clin Nutr. 2010
28. Pascual-Geler M, Urquiza-Salvat N, Cozar JM, et al. The influence of nutritional factors on prostate cancer incidence and aggressiveness. Aging Male. 2017
29. Liu ZT, Lin AH. Dietary factors and thyroid cancer risk: a meta-analysis of observational studies. Nutr Cancer. 2014
30. Zamora-Ros R, Castaneda J, Rinaldi S, et al. Consumption of fish is not associated with risk of differentiated thyroid carcinoma in the European Prospective Investigation into Cancer and Nutrition (EPIC) Study. J Nutr. 2017
31. Caini S, Masala G, Gnagnarella P, et al. Food of animal origin and risk of non-Hodgkin lymphoma and multiple myeloma: a review of the literature and meta-analysis. Crit Rev Oncol Hematol. 2016
32. Wang YZ, Wu QJ, Zhu J, Wu L. Fish consumption and risk of myeloma: a meta-analysis of epidemiological studies. Cancer Causes Control. 2015
33. Dessypris N, Karalexi MA, Ntouvelis E, et al. Association of maternal and index child's diet with subsequent leukemia risk: a systematic review and meta-analysis. Cancer Epidemiol. 2017
آیا این مقاله برای شما مفید بود؟
بازخورد شما به بهبود محتوای ما کمک می‌کند.
نظرهای خوانندگان
نظر خود را بنویسید
نام و دیدگاه شما فقط پس از تأیید مدیر منتشر می‌شود. نشانی ایمیل شما هرگز به بازدیدکنندگان نمایش داده نمی‌شود.
اولین نظر را شما بنویسید.