رژیم جدیدی برای دیابت که مؤثرتر و با ساعت زیستی سازگار است

پزشکان و متخصصان تغذیه معمولاً به بیماران دیابت نوع-2 توصیه می‌کنند 3 وعده اصلی و 3 میان‌وعده و در مجموع 6 بار غذا بخورند. اما آیا این رویکرد چرخه معیوبی ایجاد می‌کند که افراد به درمان‌های فشرده‌تر نیاز پیدا کنند؟

آیا رویکردی متفاوت به رژیم غذایی می‌تواند مناسب‌تر باشد؟

در سراسر جهان بیش از 400 میلیون نفر با دیابت زندگی می‌کنند. پزشکان معمولاً برای کمک به کنترل سطح قند خون افراد دیابتی دارو تجویز می‌کنند. بسیاری از متخصصان سلامت معتقدند بهترین رویکرد، خوردن مکرر وعده‌های کوچک‌تر است.

اما این نوع برنامه غذایی ممکن است به چرخه معیوب نیاز به درمان فشرده‌تر منجر شود. برای متعادل کردن مقاومت به انسولین ممکن است انواعی از دیابت ایجاد شوند که نیاز به انسولین با دوز بالا دارند، یا مصرف دوز بالای انسولین به دلیل نوسان قند خون می‌تواند باعث افزایش وزن و خطر بیشتر بیماری قلبی‌عروقی شود.

تیم پژوهشی دانشگاه تل‌آویو اسرائیل دریافت غذا خوردن براساس «ساعت طبیعی بدن» فرد (معمولاً سه وعده در روز) فرایندهای فیزیولوژیک را بهتر هماهنگ می‌کند و می‌تواند به کاهش مقدار انسولین کمک کند.

پژوهشگران بیان می‌کنند چون تغذیه سنتی با 6 وعده کوچک به‌تنهایی برای تعادل قند خون کافی نیست، به حمایت دارویی نیاز است و تزریق انسولین با افزایش سطح قند خون موجب افزایش وزن می‌شود.

تیم مطالعه، ریتم شبانه‌روزی متناسب با آن، بررسی کرد که در روز 3 وعده تغذیه برای بیماران دیابت نوع 2 سودمندتر است و مطالعه‌ای تأییدکننده انجام داد.

پژوهشگران پیشنهاد می‌کنند غذاهای پرکالریِ غنی از نشاسته ، یعنی منابع سالم کالری، به ساعات اولیه روز منتقل شوند. این کار در بیماران دیابت نوع 2 کنترل گلیسمی را بهبود می‌دهد و تعادل قند خون فراهم می‌کند.

در جزئیات پژوهش، از افراد دارای دیابت نوع 2 تعداد 28 نفر انتخاب شدند. از نیمی خواسته شد روش سنتی 6 وعده‌ای و از نیم دیگر تغذیه با 3 وعده اصلی متناسب با ریتم شبانه‌روزی را دنبال کنند.

شرکت‌کنندگان رویکرد 3 وعده در روز، صبح‌ها بیشتر، با کاهش به‌سوی عصر و بدون تغذیه شبانه غذا خوردند و برنامه‌ای سازگارتر با گرایش‌های طبیعی انسان دنبال کردند. این رژیم شامل مصرف میوه، نان و غذاهای نشاسته‌ای در صبح زود، ناهار مناسب و شام کوچک بدون غذاهای نشاسته‌ای، شیرینی یا میوه است.

تیم وزن بدن، کنترل قند خون، اشتها و بیان ژن ساعت شبانه‌روزی (ساعت بدن) را در ابتدا و نیز 2 هفته و 12 هفته پس از شروع کارآزمایی ارزیابی کرد.

تیم مشاهده کرد شرکت‌کنندگان دیابتی پیرو رژیم معمول شش‌وعده‌ای هیچ وزنی کم نکردند و کنترل قند خون بهتری پیدا نکردند. اما در افراد سه‌وعده‌ای اثر معکوس دید: وزن کم کرده و سطح قند خون بهتری داشتند. به‌ویژه دوز انسولین و نیاز به داروی دیابت به‌طور چشمگیری کاهش یافت. برخی حتی توانستند مصرف انسولین را کنار بگذارند.

علاوه بر این، رژیم 3 وعده‌ای بیان ژن ساعت زیستی را بهتر کرد. این نشان می‌دهد رژیم ممکن است نه‌فقط دیابت را کنترل کند، بلکه از بسیاری عوارض تنظیم‌شونده توسط ژن‌های ساعت زیستی، مانند بیماری قلبی‌عروقی، سالمندی و سرطان پیشگیری کند.

نقطه ضعف مطالعه آزمایش شدن آن روی 28 نفر است، اما رویکرد رژیم متناسب با ریتم شبانه‌روزی مطالعه را تقویت می‌کند. به نظر می‌رسد این پژوهش پیشگام مطالعات بعدی مبتنی بر رویکرد 3 وعده‌ای باشد. علم همواره پیشرفت و نوسازی می‌شود و پژوهش‌های جدید برای بهبود دانش امروز هستند. هنگام آزمودن چنین رژیم‌هایی حتماً باید از متخصص سلامت کمک گرفت.