سارکوم بافت نرم چیست و چه تفاوتی با دیگر سرطان‌ها دارد؟
در این مقاله
سارکوم چیست؟
سارکوم‌ها سرطان‌هایی نادرند که از سلول‌های بافت همبندِ سازنده چارچوب بافت‌هایی مانند استخوان و عضله پدید می‌آیند. این تومورها به رشد سریع و متاستاز (گسترش) در مراحل اولیه گرایش دارند.
تفاوت کارسینوم و سارکوم چیست؟
کارسینوم‌ها و سارکوم‌ها دو نوع اصلی سرطان‌اند. کارسینوم‌ها سرطان‌هایی‌اند که در سلول‌های پوششیِ پوشاننده اندام‌های داخلی و سطح بیرونی بدن ایجاد می‌شوند (مانند سرطان ریه، پستان، کولون و پروستات). سارکوم‌ها سرطان‌هایی‌اند که در سلول‌های مزانشیمیِ سازنده استخوان و نیز بافت‌های نرم مانند عضلات، تاندون‌ها و رگ‌های خونی ایجاد می‌شوند. سلول‌های مزانشیمی ساختارهایی را می‌سازند که بافت همبند یا پشتیبان می‌نامیم.
سرطان زمانی پدید می‌آید که بر اثر آسیب‌های ژنتیکی انباشته‌شده در سطح سلولی، سلول‌ها به تقسیم مهارناپذیر و گسترش به بافت‌های دیگر آغاز می‌کنند (نگاه کنید به سرطان چیست). این وضعیت توده‌هایی به نام تومور ایجاد می‌کند. تومورهای سرطانی را بدخیم می‌نامند. بیشتر موارد سرطان شامل کارسینوم یا سارکوم است. دیگر انواع اصلی سرطان عبارت‌اند از:
- لنفوم‌ها: سلول‌های گره‌های لنفاوی را درگیر می‌کنند.
- میلوم‌ها: سلول‌های پلاسما در مغز استخوان را درگیر می‌کنند.
- لوسمی‌ها: سلول‌های مغز استخوان را درگیر می‌کنند.
کارسینوم‌ها و سارکوم‌ها کدام بخش‌های بدن را درگیر می‌کنند؟
تفاوت اصلی کارسینوم‌ها و سارکوم‌ها در سلولی است که از آن منشأ می‌گیرند.
کارسینوم‌ها
کارسینوم‌های برخاسته از سلول‌های پوششی، بیشتر به درگیر کردن پوست و غشاهای مخاطی گرایش دارند.
پنج نوع شایع‌تر کارسینوم عبارت‌اند از:
- آدنوکارسینوم: اندام‌های تولیدکننده مایع یا مخاط، مانند پستان و پروستات، را درگیر می‌کند.
- کارسینوم سلول بازال: سلول‌های تشکیل‌دهنده پایه بیرونی‌ترین لایه پوست را درگیر می‌کند. این شایع‌ترین نوع سرطان پوست است.
- کارسینوم سلول سنگفرشی: سلول‌های بالای سلول‌های بازال پوست را درگیر می‌کند و دومین نوع شایع سرطان پوست است.
- کارسینوم سلول انتقالی: سلول‌های انتقالی در دستگاه ادراری، شامل مثانه، کلیه‌ها و حالب، را درگیر می‌کند.
شاید برایتان جالب باشد: آمار سرطان ترکیه در 2020
سارکوم‌ها
سارکوم‌ها تومورهایی‌اند که از سلول‌های بافت نرم به نام سلول‌های مزانشیمی پدید می‌آیند. سلول‌های مزانشیمی به تشکیل و پشتیبانی بسیاری از بافت‌ها و اندام‌های حیاتی کمک می‌کنند:
- استخوان‌ها
- رگ‌های خونی
- غضروف
- اعصاب
- عضلات
- چربی
- مفصل‌ها
- تاندون‌ها
- بافت‌های همبند
سارکوم‌ها در مقایسه با کارسینوم‌ها بسیار نادرتر دیده می‌شوند؛ بااین‌حال، بیش از 75 نوع سارکوم وجود دارد. ممکن است در هر جایی پدید بیایند، اما بیشتر در شکم، بازوها و پاها دیده می‌شوند.
شایع‌ترین انواع سارکوم عبارت‌اند از:
سارکوم پلئومورفیک تمایزنیافته: هم‌زمان سلول‌های بافت نرم و استخوان را در بر می‌گیرد.
- لیومیوسارکوم: سلول‌های عضله صافِ پوشاننده رگ‌های خونی، دستگاه گوارش و رحم را در بر می‌گیرد.
- استئوسارکوم: سلول‌های استخوان را در بر می‌گیرد.
- لیپوسارکوم: سلول‌های چربی را در بر می‌گیرد.
کارسینوم‌ها و سارکوم‌ها چقدر شایع‌اند؟
تفاوت دیگر کارسینوم‌ها و سارکوم‌ها در میزان شیوع آن‌هاست. کارسینوم‌ها بسیار شایع‌اند، درحالی‌که سارکوم نادرتر است.
کارسینوم‌ها چقدر شایع‌اند؟
حدود %90 موارد سرطان از کارسینوم منشأ می‌گیرند. کارسینوم‌ها می‌توانند هر دو جنس و افرادِ هر سن و پیشینه قومی را درگیر کنند.
کارسینوم‌های گوناگون عوامل خطر و علت‌های متفاوتی دارند. برخی از آن‌ها عبارت‌اند از:
- سیگار
- مصرف بیش‌ازحد الکل
- تماس طولانی‌مدت با پرتو فرابنفش خورشید
- تماس طولانی‌مدت با آلودگی شدید هوا
- چاقی
- بی‌تحرکی یا کمبود فعالیت بدنی
- داشتن پوست روشن
- عفونت‌های گوناگون (HPV، EBV، HBV، HCV، هلیکوباکتر پیلوری و غیره)
سارکوم‌ها چقدر شایع‌اند؟
سارکوم‌ها از سرطان‌هایی که هر سال تشخیص داده می‌شوند، کمتر از 1 درصد را تشکیل می‌دهند. سارکوم‌ها هم مانند کارسینوم‌ها می‌توانند هر کسی را درگیر کنند. اما برخی وضعیت‌های پزشکی، تأثیرات محیطی و عادت‌های سبک زندگی می‌توانند خطر ابتلا به یک نوع سارکوم را افزایش دهند.
عوامل خطر و علت‌های پزشکی سارکوم‌ها:
- اسکلروز توبولار (بیماری Bourneville)
- رتینوبلاستوم
- نوروفیبروماتوز نوع 1 (بیماری Von Recklinghausen)
- پولیپوز آدنوماتوز خانوادگی (سندرم گاردنر)
- سندرم کارسینوم سلول بازال نووئید (سندرم گورلین)
- سندرم ورنر
- سندرم لی-فرامنی
عوامل محیطی و مرتبط با سبک زندگی برای سارکوم‌ها:
- تماس با مواد شیمیایی زیان‌آور و سمی، به‌ویژه آرسنیک، دی‌اکسید توریم و وینیل کلراید
- قرار گرفتن در معرض پرتو هنگام درمان سرطان
- قرار گرفتن مداوم و مکرر در معرض پرتوهای تکرارشونده روش‌های تصویربرداری تشخیصی مانند پرتو X
افزون بر این، برخی انواع سارکوم در گروه‌های سنی مشخص شایع‌ترند. انواع شایع‌تر سارکوم در نوزادان، کودکان و جوانان عبارت‌اند از:
- رابدومیوسارکوم
- استئوسارکوم
- سارکوم بافت نرم آلوئولار
- تومور دسموپلاستیک سلول کوچک گرد
- سارکوم اپی‌تلوئید
- سارکوم سینوویال
- فیبروسارکوم شیرخوارگی
سارکوم‌های شایع‌تر در بزرگسالان:
- فیبروسارکوم بزرگسالان
- سارکوم فیبرومیکسوئید، درجه پایین
- لیپوسارکوم‌ها
- میکسوفیبروسارکوم‌ها، درجه پایین
کارسینوم‌ها خطرناک‌ترند یا سارکوم‌ها؟
گفتن اینکه کارسینوم‌ها خطرناک‌ترند یا سارکوم‌ها بسیار دشوار است. نرخ بقا برای هر نوع سرطان به عوامل مختلفی، از جمله موارد زیر، بستگی دارد:
- اندازه تومور
- محل تومور
- سرعت رشد تومور یا سلول‌های سرطانی
- گسترش یافتن یا نیافتن سرطان به دیگر بافت‌ها و اندام‌ها (مرحله آن)
- تعداد دفعات عود سرطان پس از درمان
- وضعیت سلامت عمومی
- سن
- وضعیت‌های پزشکی همراه
- جنسیت
- پیشینه قومی
چرا ایمنی‌درمانی در سارکوم مؤثر نیست؟
ایمنی‌درمانی روشی درمانی است که با استفاده از دستگاه خودِ بدن، نابودی سلول‌های سرطانی را هدف می‌گیرد. اما چون سارکوم‌ها در مقایسه با دیگر انواع سرطان ساختار متفاوتی دارند، ایمنی‌درمانی اغلب مؤثر نیست. همچنین شناسایی و هدف‌گیری سلول‌های سارکوم برای دستگاه ایمنی دشوار است. به این دلایل، ایمنی‌درمانی ممکن است در سارکوم مؤثر نباشد.
بااین‌حال، به‌عنوان پیشرفتی جدید، در دسامبر 2022 ایمنی‌درمانی آتزولیزوماب برای درمان سارکوم بافت نرم آلوئولار، نوعی سرطان نادر بافت نرم، از FDA (سازمان غذا و داروی آمریکا) تأیید گرفت (نگاه کنید به تأییدیه مربوط).
نتیجه
کارسینوم‌ها و سارکوم‌ها دو نوع اصلی سرطان‌اند. هرچند نامشان شبیه به هم به گوش می‌رسد، بخش‌های متفاوتی از بدن را درگیر می‌کنند. کارسینوم‌ها شایع‌ترین نوع سرطان‌اند؛ درحالی‌که سارکوم‌ها نسبتاً نادرند و از سلول‌های مزانشیمیِ سازنده بافت نرم و همبند منشأ می‌گیرند.
منابع
آیا این مقاله برای شما مفید بود؟
بازخورد شما به بهبود محتوای ما کمک می‌کند.
نظرهای خوانندگان
نظر خود را بنویسید
نام و دیدگاه شما فقط پس از تأیید مدیر منتشر می‌شود. نشانی ایمیل شما هرگز به بازدیدکنندگان نمایش داده نمی‌شود.
اولین نظر را شما بنویسید.