سلول ایمنی جدیدی که تصادفی کشف شد و بیشتر انواع سلول‌های سرطانی را می‌کشد

نوع جدیدی از سلول دستگاه ایمنی که بیشتر سرطان‌ها را می‌کشد، در یافته‌ای کشف شد که ممکن است نویدبخش جهشی بزرگ در درمان باشد. مطالعه در 20 ژانویه 2020 در مجله علمی Nature Immulogy منتشر شد.

پژوهشگران دانشگاه کاردیف انگلستان، هنگامی که نوع کاملاً جدیدی از سلول T پیدا کردند، در نمونه‌های دریافتی از یک بانک خون در ولز به دنبال سلول‌های ایمنی قادر به مقابله با باکتری‌ها بودند.

این سلول ایمنی جدید، درحالی‌که سلول‌های سالم را نادیده می‌گیرد، دارای یک گیرنده قبلاً توصیف‌نشده است که مانند قلاب عمل می‌کند و به بیشتر سرطان‌های انسانی می‌چسبد.

در مطالعات آزمایشگاهی نشان داده شد سلول‌های ایمنی مجهز به گیرنده جدید، سرطان ریه، پوست، خون، کولون، پستان، استخوان، پروستات، تخمدان، کلیه و دهانه رحم را می‌کشند.

نویسنده اصلی مطالعه، پروفسور اندرو سوئل از دانشکده پزشکی دانشگاه کاردیف، که در سلول‌های T تخصص دارد، گفت یافتن سلولی با ویژگی‌های ضدسرطانی قوی برای درمان سرطان و مطرح کردن احتمال درمانی همگانی، «اتفاق بزرگی» است.

«این یافته‌ای تصادفی است؛ هیچ‌کس نمی‌دانست این سلول وجود دارد.» پروفسور سوئل گفت.

«یافته ما احتمال یک درمان سرطانِ مناسب برای همه (one size fit all) با یک نوع سلول T مؤثر بر انواع مختلف سرطان را افزایش می‌دهد. پیش از این هیچ‌کس باور نداشت چنین چیزی ممکن باشد.»

این یافته این پرسش را مطرح می‌کند: «آیا برخی افراد از طریق دستگاه ایمنی، ایمنی طبیعی در برابر سرطان دارند؟» نویسندگان مطالعه تأکید می‌کنند این موضوع ممکن است در موارد بسیار نادر امکان‌پذیر باشد. شاید این گیرنده نادر سلول T در بسیاری از افراد وجود ندارد یا فعال نیست.

برای مقابله با انواع مشخص سرطان، سلول‌های ایمنی را تغییر می‌دهند و چنین ایمنی‌درمانی‌هایی از پیش وجود دارند (مانندCAR-T سلول‌درمانی)، اما اکنون فقط برای برخی انواع لوسمی-لنفوم سودمندند و در برابر تومورهای جامد (اندامی) که بیشتر سرطان‌ها را تشکیل می‌دهند ضعیف باقی می‌مانند.

این درمان‌ها که با نام‌های CAR-T و TCR-T (T Cell Reseptor) شناخته می‌شوند، شامل گرفتن سلول‌های ایمنی از بیمار هستند؛ سپس این سلول‌ها تغییر داده می‌شوند تا بتوانند به مولکول‌های واقع بر سطح سلول‌های سرطانی قفل شوند.

سپس سلول‌ها تا تعداد میلیون‌ها تکثیر و دوباره به گردش خون بیمار تزریق می‌شوند.

درمان CAR-T اکنون برای برخی انواع لوسمی و لنفوم داده می‌شود، اما برای تومورهای جامد، که اکثریت بزرگ سرطان‌ها هستند، کار نمی‌کند. درمان‌های TCR-T ممکن است در برخی سرطان‌های دیگر مؤثر باشند، اما باید به مولکول‌هایی به نام HLA قفل شوند که در جمعیت تفاوت گسترده دارند.

در مقابل، سلول T جدید کشف‌شده به مولکولی روی سلول‌های سرطانی که در انسان‌ها تغییر نمی‌کند و MR1 نام دارد متصل می‌شود. بنابراین این سلول‌های تازه‌کشف‌شده را سلول MR1T نامیدند.

این بدان معناست که درمان نه‌فقط می‌تواند برای بیشتر سرطان‌ها مؤثر باشد، بلکه احتمال ایجاد «بانک‌های سلول ایمنی» اختصاصی برای درمان سرطان در آینده را نیز افزایش می‌دهد.

هنگامی که پژوهشگران سلول‌های ایمنی جدید را به موش‌های دارای سرطان انسانی و دستگاه ایمنی انسانی تزریق کردند، نتایج پاک‌سازی سرطان را «دلگرم‌کننده» یافتند.

همچنین نشان دادند سلول‌های T بیماران سرطان پوست که برای بیان گیرنده جدید تغییر داده شده‌اند، نه‌فقط سلول‌های سرطانی خود بیمار، بلکه سلول‌های سرطانی دیگر بیماران در آزمایشگاه را نیز نابود می‌کنند.

پروفسور سوئل گفت اکنون تیم خوبی به توسعه این درمان جدید بالقوه علاقه‌مند است و پیشرفت ممکن است بسیار سریع باشد. تیم گفت در بیماران مراحل پایانی، مطالعات بالینیانسانی می‌توانند تا نوامبر 2020 آغاز شوند، مشروط بر اینکه درمان جدید آزمایش‌های بیشتر ایمنی آزمایشگاهی را پشت سر بگذارد.

پروفسور اولیور اوتمان، رئیس هماتولوژی دانشگاه کاردیف که درمان CAR-T انجام می‌دهد، گفت: «این نوع جدید درمان با سلول T ظرفیت عظیمی برای غلبه بر محدودیت‌های فعلی CAR-T دارد. بیش از چند نوع سرطان را هدف می‌گیرد.»

نتیجه

یک سلول T جدید کشف شد. در همه افراد وجود ندارد، بسیار نادر است و در آزمایش‌های پیش‌بالینی (آزمایشگاه-حیوان) در بیشتر انواع سرطان واکنش سریع نشان می‌دهد که چندان مورد انتظار نیست. این کشف تا حدی تصادفی است؛ هنگام بررسی سلول‌های T مقابله‌کننده با باکتری در خون دریافتی از بانک خون ولز پیدا می‌شود. در این شکل، کشفی است که می‌تواند از درمان‌های سلول CAR-T، که اوج ایمنی‌درمانی‌های سلولی محسوب می‌شوند، پیشی بگیرد و اگر امور خوب پیش بروند، به نظر می‌رسد مطالعات بالینی انسانی در پایان 2020 آغاز شوند. برای درک روشن‌تر اینکه این سلول‌های T جدید چگونه بدون پاسخ به سلول‌های طبیعی سالم، سلول‌های سرطانی را شناسایی می‌کنند و می‌کشند، به مطالعات بیشتری نیاز داریم.