ورزش بیش از بسیاری از رژیم‌های غذایی و داروها طول عمر را افزایش می‌دهد

پزشکان چین در حدود سال‌های 2600 پیش از میلاد و بقراط که 2200 سال پس از آنان زندگی می‌کرد، ورزش را برای سلامت ارزشمند می‌دانستند. اما در قرن 20 دیدگاهی کاملاً مخالف شکل گرفت و باور به زیان ورزش برای سلامت آغاز شد. در سال 1953 جری موریس نخستین مطالعه بزرگ درباره ارتباط بی‌تحرکی جسمانی، یعنی زندگی کم‌تحرک، و بیماری‌های مزمن را انجام داد. در سال 1954 پزشکان دانشگاه کمبریج برای بررسی آثار ورزش در صدمین، یعنی 100. مسابقه قایقرانی میان دانشگاه‌های کمبریج و آکسفورد، پژوهشی انجام دادند.

از آن مطالعات تا امروز، نتایج پژوهش‌های متعدد شواهد نیرومندی فراهم کرده‌اند که ورزش جسمانی خطر ابتلا به بیماری عروق کرونر قلب، فشار خون بالا، سکته مغزی/فلج، سندرم متابولیک، دیابت نوع 2، سرطان پستان، سرطان کولون و افسردگی و دیگر بیماری‌های مزمن را کاهش می‌دهد. یکی از این مطالعات در سال 2012 در مجله لنست منتشر شد. در این پژوهش تأثیر بی‌تحرکی جسمانی بر مرگ ناشی از بیماری‌های مزمن، شامل بیماری مزمن قلبی، دیابت نوع 2، پرفشاری خون و سرطان پستان و کولون، بررسی شد. بر اساس نتایج، در سراسر جهان از بیماری‌های عروق کرونر قلب، %5.8، از دیابت نوع 2، %7.2، از سرطان پستان، %10.1، از سرطان کولون، %10.4 و از مرگ‌های ناشی از تمام علل، %9.4 به بی‌تحرکی جسمانی نسبت داده شد.

پیش‌بینی می‌شود با حذف مشکل زندگی کم‌تحرک، میانگین طول عمر 0.68 سال افزایش یابد. کشور ما با افزایش 1 سال، در میان کشورهایی قرار دارد که بیشترین افزایش طول عمر در جهان برای آنها پیش‌بینی می‌شود. این افزایش ممکن است اندک به نظر برسد، اما محاسبه میانگین طول عمر بر کل جمعیت جهان، یعنی افراد فعال و غیرفعال از نظر جسمانی، استوار است. محاسبه شده است که اگر فقط افراد غیرفعال در نظر گرفته می‌شدند، افزایش بیشتر و بین 1.3-3.7 سال بود. اگر این مقادیر را با دیگر عوامل خطر، یعنی سیگار و چاقی مقایسه کنیم، در چین که در میان 5 کشور نخست از نظر مصرف سیگار قرار دارد، با حذف مشکل سیگار انتظار می‌رود میانگین طول عمر 2.3-2.5 سال افزایش یابد. در آمریکا نیز با حذف مشکل چاقی، افزایش میانگین طول عمر به اندازه 0.7-1.1 سال انتظار می‌رود.

متأسفانه در شمار کشورهای جهان با کمترین میزان ورزش و فعالیت بدنی هستیم

اگر به تأثیر آن بر بیماری‌های مزمن در کشورمان نگاه کنیم، بی‌تحرکی جسمانی مسئول %9.3 بیماری‌های عروق کرونر قلب، در دیابت نوع 2 مسئول %11.3، در سرطان پستان مسئول %16.3، در سرطان کولون مسئول %16.6 و در مرگ‌های ناشی از تمام علل مسئول %15 است. با این مقادیر، کشور ما پس از مالت و صربستان در رتبه 3 اروپا از نظر بیماری‌های مرتبط با بی‌تحرکی جسمانی قرار دارد.

مدت ورزش چقدر باید باشد؟

بخش بزرگی از جمعیت جهان ورزش جسمانی کافی انجام نمی‌دهند. با توجه به بالاتر بودن آمار کشور ما از میانگین جهان و به‌ویژه قرار گرفتن در رتبه 3 اروپا، می‌توان گفت خطر ابتلا به بیماری‌های مزمن بالاست و ورزش منظم می‌تواند محافظت چشمگیری فراهم کند. همان‌طور که در مطالعات متعدد بیان شده، حتی روزانه 15-30 دقیقه پیاده‌روی تند همراه با تعریق، فواید مهمی برای سلامت دارد. با تغییرات کوچکی مانند پیاده‌روی تند در زندگی خود می‌توانیم کیفیت زندگی را بهتر کنیم و علاوه بر آن با کاهش خطر بسیاری از بیماری‌ها، عمر طولانی‌تری داشته باشیم.