یافتن صدها جهش در سلول‌های سالم نیز شگفتی بزرگی ایجاد کرد

پیشرفتی که ما را به بازنگری همه دانسته‌هایمان درباره ژن‌های سرطان وامی‌دارد.

سرطان بر اثر انباشت جهش‌های ژنی ایجاد می‌شود. اما درباره عوامل آغازگر این جهش‌ها ناشناخته‌های فراوانی هست. در اکتبر 2018 در Science مطالعه‌ای منتشر شد که در آن، اینکه سلول‌های سالم در طول عمر چگونه جهش می‌یابند و چگونه با هم رقابت می‌کنند، با نتایجی شگفت‌انگیز روشن شد. پژوهش نشان می‌دهد باید همه دانسته‌های خود درباره ژن‌های سرطان را دوباره به پرسش بگیریم.

پژوهشگران مؤسسه ولکام سنگر دانشگاه کمبریج، نمونه بافت مری افراد بین 20 تا 75 سال، شامل 9 نفر را تحلیل کردند. این افراد هیچ مشکل سلامت و سابقه سرطان مری نداشتند.

روی نمونه‌های بافت سالم گرفته‌شده، توالی‌یابی کل ژنوم انجام و نقشه جهش تهیه شد.

براساس نتایج توالی‌یابی؛

• به‌طور شگفت‌انگیزی در هر سلول افراد دهه 20 زندگی، صدها جهش شناسایی شد. در سالمندان، در هر سلول بیش از 2000 جهش دیده شد. هم‌زمان مشخص شد فقط جهش‌های ژن‌های معینی مؤثرند.
• پژوهشگران به‌ویژه بر جهش‌های ژن p53 تمرکز کردند. ژن P53 در تمام سرطان‌های مری جهش‌یافته است. در پژوهش، در 10 درصد سلول‌های سالم ژن p53 به‌شکل جهش‌یافته مشاهده شد. تصور می‌شود تعداد بسیار کمی از این سلول‌ها به سرطانی شدن بینجامند.
• ژن مهم دیگر، NOTCH1است. NOTCH1 به‌ویژه در تقسیم سلولی نقش مهمی دارد. مشخص شد تا میانسالی، این ژن در نیمی از سلول‌ها جهش‌یافته است.
• ژن NOTCH1 با سرطان مری مرتبط است. در این پژوهش، سلول‌های سالم جهش‌های NOTCH1 بیشتری داشتند. این امر نشان می‌دهد جهش ژن NOTCH1 ممکن است در برابر سرطان محافظت‌کننده باشد.

این مطالعه برای ما چه معنایی دارد؟

• پژوهش سرطان طی سال‌ها بر توالی‌یابی ژنوم سرطان و جهش‌های شایع بیماران متمرکز بود. تصور می‌شد جهش‌های شایع محرک اصلی سرطان‌اند. اما در این نتایج، NOTCH1 که مرتبط با سرطان پنداشته می‌شد، در سلول‌های سالم بیشتر جهش‌یافته بود.
• این مطالعه می‌تواند رویکردهای تازه در پژوهش سرطان ایجاد کند. اثر برخی ژن‌های مرتبط با سرطان بر سرطانی شدن با این نتایج می‌تواند دوباره ارزیابی شود.
• اهمیت بررسی سلول سالم نیز در پژوهش سرطان روشن شد. اثر این جهش‌های سلول سالم بر پیری و بیماری‌های دیگر را می‌توان جامع‌تر بررسی کرد.
• این پژوهش همچنین یکی از توضیحات نامناسب بودن، برای سرطان و تشخیص زودهنگام آن، روش‌های موجود نمونه‌برداری مایع (از خون)است.
• برای تشخیص زودهنگام سرطان در افراد سالم، نمونه‌برداری مایع توصیه نمی‌کنیم! چرا؟