გემციტაბინისა და ცისპლატინის საყურადღებო წარმატება ნაზოფარინქსის (ცხვირ-ხახის) კიბოში

პლატინაზე დაფუძნებული ქიმიოთერაპია თანადროულ რადიოთერაპიასთან (ქიმიორადიოთერაპია) ლოკალურად/რეგიონულად გავრცელებული ნაზოფარინქსის (ხახის ზედა ნაწილის, ცხვირ-ხახის) კიბოს სტანდარტული მკურნალობაა. ცისპლატინზე გემციტაბინის დამატებამ — რასაც ინდუქციურ მკურნალობას უწოდებენ, ადრე ფაზა-2 კლინიკურ კვლევებშიდაავადების შედეგები გააუმჯობესა, ამიტომ ფაზა-3 კლინიკური კვლევა ჩატარდა და მისი შედეგები 31 მაისს, 2019 წელს აშშ-ის ჩიკაგოში დაწყებული ამერიკის კლინიკური ონკოლოგიის საზოგადოების 2019 წლის კონგრესის (ASCO 2019) პირველ დღეს წარადგინეს და ამავდროულად NEJM ჟურნალში გამოქვეყნდა.

ქვემოთ გამოსახულია ნაზოფარინქსის (ცხვირ-ხახის) მიდამოში მდებარე სიმსივნე:

ნაზოფარინქსის კიბო 2018 წელს მსოფლიოში დაახლოებით 130.000 პაციენტს შეეხო; ყველაზე მაღალი მაჩვენებლები სამხრეთ ჩინეთის, სამხრეთ-აღმოსავლეთ აზიისა და ჩრდილოეთ აფრიკის რეგიონებში გამოვლინდა.

ნაზოფარინქსის კიბოს მქონე პაციენტთა %70-ზე მეტიდიაგნოზისას ლოკალურად/რეგიონულად გავრცელებულ სტადიაშია და ამ ჯგუფში, სადაც დაავადების არასასურველი მიმდინარეობაა მოსალოდნელი, მკურნალობის საფუძველია რადიოთერაპია და პლატინაზე დაფუძნებული ქიმიოთერაპია, რომელიც სიმსივნეს რადიოთერაპიისადმი უფრო მგრძნობიარეს ხდის.

კვლევის დეტალები

ამ მრავალცენტრულ, შემთხვევითი შერჩევის და საკონტროლო ჯგუფის მქონე ფაზა-3 კლინიკურ კვლევაში პაციენტები 1:1 თანაფარდობით ორ ჯგუფად დაყვეს;

• ექსპერიმენტულ ჯგუფში ქიმიორადიოთერაპიის დამატებით გემციტაბინისა და ცისპლატინის ქიმიოთერაპია ჩატარდა,
• საკონტროლო ჯგუფში მხოლოდ სტანდარტული მკურნალობა, ქიმიორადიოთერაპია ჩატარდა.

ექსპერიმენტულ ჯგუფში ყოველ 21 დღეში 3 კურსის ინდუქციური მკურნალობის (გემციტაბინი 1000 mg/m2 დოზით 1-ე და 8-ე დღეებში და ცისპლატინი 80 mg/m2 დოზით 1-ე დღეს) შემდეგ ქიმიორადიოთერაპია (ცისპლატინი 100 mg/m2 დოზით ყოველ 3 კვირაში 3 კურსი თანადროულ რადიოთერაპიასთან) ჩატარდა. დასხივების მეთოდად IMRT (ინტენსივობით მოდულირებული რადიოთერაპია) შეირჩა. საკონტროლო ჯგუფში კი მხოლოდ ქიმიორადიოთერაპია ჩატარდა.

კვლევით გასაზომი პირველადი საბოლოო წერტილი, რეციდივის გარეშე გადარჩენა ან ნებისმიერი მიზეზით გარდაცვალება განისაზღვრა. მეორეული საბოლოო წერტილები იყო საერთო გადარჩენა, მკურნალობის დაცვა და უსაფრთხოება (გვერდითი ეფექტები).

შედეგები

• 242 ინდუქციის და 238 საკონტროლო ჯგუფში — კვლევაში სულ 480 პაციენტი ჩაერთო. 
• მედიანურად 42.7-თვიანი დაკვირვებისას; 3-წლიანი რეციდივის გარეშე გადარჩენა ინდუქციის ჯგუფში %85.3 იყო, საკონტროლო ჯგუფში კი %76.5 და განსხვავება სტატისტიკურად მნიშვნელოვანი აღმოჩნდა (რეციდივის ან სიკვდილის საფრთხის თანაფარდობა, 0.51; 95% confidence interval [CI], 0.34 to 0.77; P=0.001). 
• ექსპერიმენტული ჯგუფის პაციენტების %96.7-მა ინდუქციური მკურნალობის დასრულება შეძლო. 
• ადრეული დაწყების მძიმე (3-ე და 4-ე ხარისხის) გვერდითი ეფექტების მაჩვენებელი ინდუქციის ჯგუფში %75.7 იყო, სტანდარტული მკურნალობის ჯგუფში კი %55.7. 
• ინდუქციის ჯგუფში უფრო ხშირად ნეიტროპენია, თრომბოციტოპენია, ანემია და გულისრევა-ღებინება გამოვლინდა.
• გვიანი დაწყების მძიმე (3-ე და 4-ე ხარისხის) გვერდითი ეფექტების მაჩვენებელი ინდუქციური ქიმიოთერაპიის ჯგუფში %9.2 იყო, სტანდარტული ქიმიორადიოთერაპიის ჯგუფში კი %11.4.

კომენტარი

ASCO 2019-ის პირველ დღეს წარდგენილი ეს კვლევა ონკოლოგიის კლინიკური პრაქტიკის შემცვლელ მონაცემებს გვთავაზობს; რეგიონულად გავრცელებული ნაზოფარინქსის კიბოსას სტანდარტულ ქიმიორადიოთერაპიაზე ინდუქციური ქიმიოთერაპიის დამატებამ მხოლოდ ქიმიორადიოთერაპიასთან შედარებით რეციდივის გარეშე და საერთო გადარჩენა მნიშვნელოვნად გააუმჯობესა, თანაც სერიოზული დამატებითი გვერდითი ეფექტის რისკის გარეშე და პაციენტთა უმრავლესობის მიერ მკურნალობის დასრულებით.