موفقیت چشمگیر جمسیتابین و سیس‌پلاتین برای سرطان نازوفارنکس (پشت بینی)

پلاتین مبنای شیمی‌درمانی هم‌زمان با پرتودرمانی (کمورادیوتراپی) است که در موارد پیشرفته موضعی/ناحیه‌ای، برای سرطان‌های نازوفارنکس (بخش فوقانی حلق، پشت بینی) درمان استاندارد محسوب می‌شود. افزودن جمسیتابین به سیس‌پلاتین ـ که به آن درمان القایی گفته می‌شود ـ پیش‌تر در پژوهش‌های بالینی فاز-2پیامدهای بیماری را بهبود داده بود؛ بنابراین پژوهش بالینی فاز-3 انجام شد و نتایج آن در 31 مه 2019، در شیکاگوی آمریکا، در آغاز انجمن انکولوژی بالینی آمریکا، کنگره 2019 آن (ASCO 2019) در روز نخست ارائه و هم‌زمان در NEJM منتشر شد.

در زیر توموری در ناحیه نازوفارنکس (پشت بینی) به تصویر کشیده شده است:

سرطان‌های نازوفارنکس در سال 2018 حدود 130.000 بیمار را در جهان درگیر کردند؛ بیشترین میزان‌ها در مناطقی از جنوب چین، آسیای جنوب شرقی و شمال آفریقا رخ داد.

از بیماران سرطان نازوفارنکس، بیش از %70هنگام تشخیص در مرحله پیشرفته موضعی/ناحیه‌ای هستند و در این گروه که انتظار می‌رود سیر بیماری نامطلوب باشد، پایه درمان را پرتودرمانی و شیمی‌درمانی مبتنی بر پلاتین تشکیل می‌دهند که تومور را به پرتودرمانی حساس‌تر می‌کند.

جزئیات مطالعه

در این پژوهش بالینی چندمرکزی فاز-3 با انتخاب تصادفی بیمار و دارای بازوی کنترل، بیماران به نسبت 1 به 1 به دو بازو تقسیم شدند؛

• در بازوی آزمایشی، افزون بر کمورادیوتراپی، شیمی‌درمانی جمسیتابین و سیس‌پلاتین انجام شد،
• و در بازوی کنترل فقط درمان استاندارد، یعنی کمورادیوتراپی، انجام گرفت.

در بازوی آزمایشی، هر 21 روز یک بار، 3 دوره درمان القایی (جمسیتابین با دوز 1000 mg/m2 در روزهای 1 و 8 و سیس‌پلاتین با دوز 80 mg/m2 در روز 1) و پس از آن، کمورادیوتراپی (سیس‌پلاتین با دوز 100 mg/m2 هر 3 هفته یک بار برای 3 دوره، هم‌زمان با پرتودرمانی) انجام شد. برای درمان پرتویی، IMRT (پرتودرمانی با شدت تعدیل‌شده) انتخاب شد. در بازوی کنترل فقط کمورادیوتراپی انجام گرفت.

آنچه مطالعه قصد اندازه‌گیری آن را داشت، نقطه پایانی اصلی،, بدون عود (بدون تکرار)، بقا یا از دست دادن زندگی به هر علتی تعیین شد. نقطه‌های پایانی ثانویه، بقای کلی، پایبندی به درمان و ایمنی (عوارض جانبی) تعیین شدند.

نتایج

• با 242 نفر در بازوی القایی و 238 نفر در بازوی کنترل، در مجموع 480 بیمار وارد مطالعه شدند. 
• در دوره پیگیری با میانه 42.7 ماه، میزان بقای بدون عود 3 ساله در گروه القایی %85.3 و در بازوی کنترل %76.5 بود و این تفاوت از نظر آماری معنادار یافت شد (نسبت خطر برای عود یا مرگ، 0.51؛ 95% فاصله اطمینان [CI]، 0.34 تا 0.77؛ P=0.001). 
• از بیماران بازوی آزمایشی، %96.7 توانستند درمان القایی را کامل کنند. 
• میزان عوارض جانبی جدی با شروع زودهنگام (درجه 3 و 4) در بازوی القایی %75.7 و در بازوی درمان استاندارد %55.7 بود. 
• در بازوی القایی، موارد زیر بیشتر، نوتروپنی، ترومبوسیتوپنی، کم‌خونی و تهوع و استفراغ، مشاهده شد.
• میزان عوارض جانبی جدی با شروع دیرهنگام (درجه 3 و 4) در بازوی شیمی‌درمانی القایی %9.2 و در بازوی کمورادیوتراپی استاندارد %11.4 بود.

تفسیر

این مطالعه که در نخستین روز ASCO 2019 ارائه شد، داده‌هایی عرضه می‌کند که عملکرد بالینی انکولوژی را تغییر خواهند داد؛ افزودن شیمی‌درمانی القایی به کمورادیوتراپی استاندارد برای سرطان‌های نازوفارنکس پیشرفته ناحیه‌ای، بقای بدون عود و بقای کلی را در مقایسه با کمورادیوتراپی تنها به‌طور آشکار بهبود داده است؛ این کار بدون خطر جدی عوارض جانبی اضافی انجام شد و بیشتر بیماران درمان را کامل کردند.