ონკოლოგიური ინვესტიციების მომავალი — ბიოტექნოლოგიური რევოლუცია კიბოს დიაგნოსტიკასა და მკურნალობაში

სიცოცხლის განმავლობაში კიბო ყოველ ორ ადამიანში ერთს განუვითარდება. თუმცა ონკოლოგია რევოლუციის ზღვარზეა და მოსალოდნელია, რომ ეს ონკოლოგიურ ინვესტიციებს წაახალისებს. სტატია ბიოტექნოლოგიის საფუძველზე ონკოლოგიის განვითარებასა და ინვესტიციებს მიმოიხილავს.

კიბოს მნიშვნელობა

• კიბო სიკვდილის მიზეზებს შორის მეორე ადგილზეა.
• პროგნოზით, 2050 წლისთვის კიბოს გლობალური წლიური ღირებულება 25,2 ტრილიონი დოლარი იქნება.
• ვცხოვრობთ პერიოდში, როდესაც დიაგნოსტიკასა და მკურნალობაში მნიშვნელოვანი წინსვლა ხდება. ონკოლოგიაში მოქმედი საჯაროდ ვაჭრობადი კომპანიებისთვის შესაძლებლობები იზრდება. ამასთან, ონკოლოგიური სექტორი კვლავ ძალიან რთული სფეროა, რომლის ეფექტიანად წარმართვას ღრმა ექსპერტული ცოდნა და გამოცდილება სჭირდება.
• ბოლო პერიოდში ბიოტექნოლოგიური სექტორის შეფასებები მნიშვნელოვნად შემცირდა. დიდ ფარმაცევტულ კომპანიებს ისტორიულად შერწყმისა და შეძენის გარიგებებისთვის მაღალი პრემიები გადაუხდიათ, რათა მალე ვადაგასული პატენტები განეახლებინათ და ინოვაციური პროდუქტების პორტფელები შეენარჩუნებინათ. ამ სტრატეგიით ისინი ინოვაციურ პროდუქტებსა და მომსახურებებს მუდმივად აახლებდნენ.
• დიდი ფარმაცევტული კომპანიების ხელთ არსებული ფინანსური რესურსები, ანუ კაპიტალი, რომელსაც „მშრალ დენთს“ უწოდებენ, ბიოტექნოლოგიური კომპანიების საერთო საბაზრო ღირებულების დაახლოებით 75%-ს უტოლდება. ეს მათ ბიოტექნოლოგიაში მნიშვნელოვანი ინვესტიციების პოტენციალზე მიუთითებს.
• განსაკუთრებით ონკოლოგია მიიჩნევა ბიოტექნოლოგიის ერთ-ერთ გამორჩეულ სეგმენტად ზრდის სიჩქარის, ინოვაციურობისა და გავრცელების მსგავსი კრიტერიუმებით.

რა არის ონკოლოგია და რატომ არის მისი ტვირთი ასეთი დიდი?

ონკოლოგია მედიცინის დარგია, რომელიც კიბოს შეისწავლის. კიბო ერთი დაავადება კი არა, სხვადასხვა ორგანოსა თუ ქსოვილზე მოქმედი დაავადებების ფართო ჯგუფია, რომელსაც ახასიათებს ორგანიზმის ზოგიერთი უჯრედის ცვლილება და უკონტროლო გაყოფა. რადგან ეს თავად ორგანიზმის უჯრედებია, ხშირად იმუნური სისტემის პასუხს თავს არიდებენ. მათი სწრაფი მუტაცია განაპირობებს, რომ არსებული მკურნალობები, განსაკუთრებით შორსწასულ სტადიაზე, მხოლოდ გარკვეული ხნითაა ეფექტიანი; დროთა განმავლობაში კიბოს უჯრედებს მათ მიმართ რეზისტენტობა უვითარდება და დაავადება შეიძლება პროგრესირდეს. კიბოთი სიკვდილის დიდი ნაწილი (90%) მეტასტაზირებას უკავშირდება: ამ პროცესში კიბოს უჯრედები სხეულის სხვადასხვა უბანში ვრცელდება და დაავადების სიმძიმეს ზრდის.

სიცოცხლის განმავლობაში კიბო ყოველ ორ ადამიანში ერთს რომელიმე ეტაპზე განუვითარდება. დაავადებათა ეს ჯგუფი გულ-სისხლძარღვთა დაავადებების შემდეგ სიკვდილის მიზეზებს შორის მეორე ადგილზეა და ვარაუდობენ, რომ 2020-დან 2050 წლამდე საზოგადოებას გლობალურად 25 ტრილიონ დოლარზე მეტი დაუჯდება.

ონკოლოგია მედიცინის დარგია, რომლის მიზანიც კიბოს მკურნალობაა. ამისთვის ცდილობს, კიბოს ძირითადი ბიოლოგია დეტალურად გაიგოს როგორც in vitro, ანუ სინჯარებში, ისე in vivo, ანუ ცოცხალ ორგანიზმებში. მისი საბოლოო მიზანია უფრო ეფექტიანი დიაგნოსტიკით პრევენციული სტრატეგიების განვითარება და თერაპიული მეთოდებით კიბოს მკურნალობის გაუმჯობესება. ეს პროცესი მოიცავს კიბოს უფრო ადრეულ სტადიებზე გამოვლენასა და უფრო ეფექტიანი მკურნალობების შემუშავებას, რათა კიბოს წინააღმდეგ უკეთესი შედეგები მიიღონ.

რომელი მიღწევებია გარღვევა კიბოს კვლევაში?

ბიოლოგიური რევოლუცია კიბოს დიაგნოსტიკასა და მკურნალობაში მნიშვნელოვან წინსვლას უზრუნველყოფს.

DNA-ის სეკვენირების რევოლუცია ინოვაციის ძირითადი მამოძრავებელია

ბიოლოგიური რევოლუციის დიდი ნაწილი გენომის სეკვენირებაში ინოვაციებს უკავშირდება. 2003 წელს ადამიანის გენომის პროექტის წარმატებით დაწყებული, ადამიანის გენომის სეკვენირების ღირებულება სულ უფრო მცირდება. მურის კანონის მიხედვით, ყოველ ორ წელიწადში ტრანზისტორების გაორმაგებამ კომპიუტერის ღირებულება უნდა გაანახევროს, გენომის სეკვენირების ღირებულება კი გაცილებით სწრაფი ტემპით შეიცვალა.

დღეს ადამიანის გენომის სეკვენირება, რომელსაც სამეცნიერო გაგებაში ფასდაუდებელი წვლილი შეაქვს, მხოლოდ 600 დოლარის შედარებით მცირე ხარჯითაა შესაძლებელი. ეს გვიჩვენებს, რომ ბოლო წლებში გენომის სეკვენირების ღირებულება მნიშვნელოვნად შემცირდა და ამან გენეტიკური კვლევებისა და პერსონალიზებული მედიცინის ფართო გამოყენების შესაძლებლობა გაზარდა. ასეთი დაბალფასიანი სეკვენირება დაავადებების უკეთ გაგებასა და მკურნალობის მეთოდების განვითარებაში დიდ წვლილს შეიტანს.

CAR T-უჯრედული თერაპია და გენების რედაქტირება

სამეცნიერო გაგების განვითარებით ბიოლოგიური პროცესებისა და მექანიზმების ჩვენს სასარგებლოდ გამოყენება დავიწყეთ. კერძოდ, პაციენტის T-უჯრედები, ანუ იმუნური სისტემის მონადირე უჯრედები, შეიძლება აიღონ, გენეტიკური ინჟინერიით ისე შეცვალონ, რომ კიბოს უჯრედები ამოიცნოს, შემდეგ კი პაციენტის ორგანიზმში დააბრუნონ. ეს მიდგომა კიბოს მკურნალობის მნიშვნელოვან ინოვაციად მიიჩნევა და კიბოს წინააღმდეგ იმუნური სისტემის ეფექტიანობის გასაზრდელად ახალ გზებს გვთავაზობს.

კომპანიების, მაგალითად Novartis-ისა და Kite Pharmaceuticals-ის, რომელიც Gilead Sciences-მა შეიძინა, მიერ შემუშავებული ეს ინოვაციური მკურნალობები ქიმერული ანტიგენური რეცეპტორის (CAR) T-უჯრედულ თერაპიებადაა ცნობილი. ისინი პაციენტის საკუთარ T-უჯრედებს კიბოს უჯრედების წინააღმდეგ იყენებს და გენეტიკური ინჟინერიით მათ კიბოსთან საბრძოლველად ცვლის. CAR T-უჯრედულმა თერაპიებმა დიდი წარმატება აჩვენა განსაკუთრებით სისხლის კიბოების, მაგალითად ლიმფომისა და ლეიკემიის, მკურნალობაში და ამ სფეროში ნებართვაც უკვე მიიღო. ამჟამად სხვა უჯრედული მკურნალობებიც (მაგალითად, TİL თერაპია) ასევე სწრაფად ვითარდება.

CRISPR გენების რედაქტირების ტექნოლოგიამ, რომელიც უჯრედების DNA-ში ძალიან ზუსტი ცვლილებების შეტანის საშუალებას იძლევა, უჯრედული თერაპიის ახალი თაობისთვის კარი გააღო. მისი დახმარებით ორი მნიშვნელოვანი განვითარება გახდა შესაძლებელი:

1. გენეტიკური ინჟინერიით შექმნილი ალოგენური T-უჯრედები: ამ მიდგომით პაციენტის T-უჯრედების აღებისა და შეცვლის საჭიროება ქრება. ალოგენური T-უჯრედები შეიძლება წინასწარ გენეტიკურად იყოს დამუშავებული და „თაროზე მზად“ გვხვდებოდეს, რაც პაციენტისთვის მათ უფრო სწრაფად და პრაქტიკულად მიწოდებას შესაძლებელს ხდის. ეს მნიშვნელოვანი უპირატესობაა, განსაკუთრებით მაშინ, როდესაც სასწრაფო მკურნალობაა საჭირო.
2. უჯრედული თერაპიების გამოყენება მყარი სიმსივნეებისთვის: CRISPR და მსგავსი ტექნოლოგიები ხელს უწყობს უჯრედული თერაპიების შემუშავებას მყარი, ანუ ქსოვილიდან ან ორგანოდან წარმოშობილი, სიმსივნეებისთვის. მყარი სიმსივნეები სისხლის კიბოებზე უფრო გავრცელებულია და ამ სფეროში ეფექტიანი მკურნალობის შემუშავება კიბოსთან ბრძოლაში დიდი წინსვლა იქნება.

თხევადი ბიოფსიები

ადრეული დიაგნოსტიკის მნიშვნელობა კიბოს მკურნალობაში შესაძლოა სიცოცხლის გადამრჩენი იყოს. კომპანიების, მაგალითად GRAIL-ისა და Guardant Health-ის, მრავალწლიანი მუშაობის შედეგად ახლა კიბოს დიაგნოსტიკა არაინვაზიური სისხლის ტესტით შეგვიძლია. ამ ინოვაციურ მიდგომას „თხევადი ბიოფსია“ ეწოდება და იგი ძალიან მგრძნობიარე სადიაგნოსტიკო მეთოდია, რომელიც სისხლის მიმოქცევაში კიბოს გენეტიკურ მასალას ავლენს.

თხევადი ბიოფსიების ერთ-ერთი გამორჩეული თვისებაა გარეგნულად ჯანმრთელ ადამიანებში კიბოს მრავალი ტიპის გამოვლენა და მათი წარმოშობის დადგენაც კი. ამით კიბოს ადრეულ სტადიებზე აღმოჩენა და დაავადების უფრო წარმატებული მკურნალობა ხდება შესაძლებელი. განსაკუთრებით მეტასტაზური ან სწრაფად პროგრესირებადი კიბოების დროს ადრეულმა ჩარევამ სიკვდილიანობა შეიძლება მნიშვნელოვნად შეამციროს.

განვითარებულ თხევად ბიოფსიებს შეიძლება მნიშვნელოვანი როლი ჰქონდეს კიბოს მკურნალობის შერჩევასა და რემისიის შემდეგ პაციენტის მონიტორინგში. ეს ინოვაციური სადიაგნოსტიკო ინსტრუმენტები სისხლის მიმოქცევაში კიბოს უჯრედების გენეტიკურ მასალას ავლენს და მნიშვნელოვან ინფორმაციას გვაწვდის, რომელი მკურნალობა იქნება უფრო ეფექტიანი. მიღებული ინფორმაცია კლინიკური კვლევების დაგეგმვასა და განვითარებაშიც შეიძლება გამოიყენონ.

იმუნოონკოლოგია და იმუნოთერაპიები

ბოლო ათწლეულში იმუნოლოგიის მნიშვნელოვანი სიახლის — წარმატებით კომერციალიზებული ანტისხეულებზე დაფუძნებული თერაპიების გამოჩენა ვიხილეთ. ეს ინოვაცია იმუნურ საკონტროლო წერტილებზე კონცენტრირდება. იმუნური საკონტროლო წერტილები ჩვენი იმუნური სისტემის გადაჭარბებული რეაქციის შემაკავებელი დამუხრუჭების მექანიზმებია. კიბოს უჯრედები, მუტაციების მაღალი სიხშირით, ამ საკონტროლო წერტილებზე მოქმედებს და იმუნური სისტემისგან თავის დაღწევას ახერხებს.

საკონტროლო წერტილების ინჰიბიტორების, მაგალითად PD-1 ანტისხეულების, გამოყენებით ონკოლოგებს შეუძლიათ მოაშორონ „საფარი“, რომელიც კიბოს უჯრედებს იმუნური სისტემისგან მალავს. ამ იმუნოთერაპიის სახეობამ კიბოს ზოგი ტიპის, განსაკუთრებით მელანომის, დროს პაციენტების გადარჩენა მნიშვნელოვნად გაზარდა. ეს ნიშნავს, რომ ზოგ პაციენტსა და კიბოს ზოგ ტიპში გადარჩენის მრუდი ნულამდე არ ჩამოდის, ანუ დაავადება სრულად კონტროლდება და პოტენციურად განიკურნება.

იმუნოთერაპიების, განსაკუთრებით Keytruda-ს (Pembrolizumab) მსგავსი წამლების, კიბოს პირველი ხაზის მკურნალობად გამოყენება უკვე რუტინულ პრაქტიკად იქცა. Keytruda მსოფლიოში ყველაზე შემოსავლიანი პრეპარატია და მოსალოდნელია, რომ 2023 წელს მისი გლობალური გაყიდვები 24 მილიარდ დოლარს მიაღწევს. ეს კიბოს მკურნალობაში მნიშვნელოვან წინსვლას წარმოადგენს.

ამ დიდი წინსვლის მიუხედავად, იმუნოთერაპიაზე პასუხი პაციენტების მხოლოდ დაახლოებით 20%-იან ჯგუფში აღინიშნება. ეს იმუნოონკოლოგიაში ახალი მიდგომების განვითარების მნიშვნელოვან შესაძლებლობას ქმნის. მაგალითად, Immunocore-ის მიერ შემუშავებული მეთოდით T-უჯრედები კიბოს უჯრედების შიგნით არსებულ კონკრეტულ ცილებს უმიზნებს. ამით შესაძლებელი ხდება გენეტიკური ინჟინერიით ისეთი T-უჯრედების შემუშავება, რომლებიც მყარი სიმსივნეების წინააღმდეგ იქნება ეფექტიანი და კიბოს მკურნალობაში ახალ ჰორიზონტს გახსნის.

მიზნობრივი ონკოლოგია და პრეციზიული მედიცინის გამოყენება

კიბოს გაგებისა და მკურნალობის ჩვენი მეთოდები ისე განვითარდა, რომ პაციენტების უფრო დეტალური ჯგუფებად დაყოფა და თითქმის პერსონალიზებული, მიზნობრივი მკურნალობების შეთავაზება შეგვიძლია. ეს თერაპიები, ჩვეულებრივ, სიმსივნის განვითარების გამომწვევ მუტაციებს უმიზნებს და ამით მეტ ეფექტიანობას ან/და უსაფრთხოებას უზრუნველყოფს. ანტისხეულების ტექნოლოგიის განვითარებამ კი პრეპარატის კიბოს ქსოვილში უფრო ზუსტად და ეფექტიანად მიწოდება გახადა შესაძლებელი. მაგალითად, Enhertu სახელწოდების პრეპარატმა ძუძუს კიბოს კონკრეტულ კლასში პროგრესირების გარეშე გადარჩენის ხანგრძლივობა თითქმის გააორმაგა.

ეს ტექნოლოგიური მიღწევები კიბოს მკურნალობაში გადარჩენასა და ცხოვრების ხარისხს მნიშვნელოვნად აუმჯობესებს და ამავდროულად ჯანდაცვის ინდუსტრიის შემოსავლების ზრდაზეც დადებითად მოქმედებს. ისინი კიბოს მკურნალობის პარადიგმას ცვლის და იმედს იძლევა, რადგან პაციენტებს უფრო ეფექტიან და პერსონალიზებულ მკურნალობებს სთავაზობს.

პროდუქტიულობის მკვეთრი ზრდა ონკოლოგიის კვლევასა და განვითარებაში

ეს ინოვაციები წამლების კვლევასა და განვითარებაში აღრიცხული პროდუქტიულობის ზრდის მნიშვნელოვანი ნაწილია. კერძოდ, აშშ-ის სურსათისა და წამლის ადმინისტრაციის (FDA) მიერ 2022 წელს დამტკიცებული ახალი მოლეკულური ერთეულების რაოდენობა 2010 წელთან შედარებით გაორმაგდა. ეს მიუთითებს, რომ ამ ნებართვებში ონკოლოგიის წილი მუდმივად იზრდება.

ზემოთ მოცემული გრაფიკით, ონკოლოგიაში წამლების დამტკიცებას სხვა თერაპიულ სფეროებთან შედარებით ყველაზე მაღალი პროცენტული წილი აქვს. ასევე 2021 წელს ონკოლოგიაში წინა ათწლეულთან (2010-2020) შედარებით უფრო მაღალი წილია. ეს შესაძლოა კიბოს კვლევისა და მკურნალობის განვითარებისადმი ინტერესისა და ინვესტიციების ზრდას ასახავდეს. სხვა სფეროებში კი 2021 წლის წილი წინა ათწლეულთან შედარებით დაბალია ან დაახლოებით იმავე დონეზეა.

ონკოლოგიური ინვესტიციების აწმყო და მომავალი

ონკოლოგიის განვითარებაზე რამდენიმე მნიშვნელოვანი გრძელვადიანი ფაქტორი მოქმედებს. თითოეულ მათგანს მნიშვნელოვანი როლი აქვს კიბოს კვლევისა და მკურნალობის მომავლის ჩამოყალიბებაში.

რატომ ონკოლოგია?

• მოსახლეობის დაბერება: გაეროს (BM) მონაცემებით, 2050 წლამდე 60 წლისა და უფროსი ასაკის ადამიანების რაოდენობა, მოსალოდნელია, 2,5-ჯერ გაიზრდება და დაახლოებით 2,5 მილიარდს მიაღწევს. მოსახლეობის დაბერება კიბოს განვითარების რისკის ზრდას ნიშნავს. ხანდაზმულები ახალგაზრდებთან შედარებით კიბოს განვითარების უფრო მაღალი ალბათობის მქონე ჯგუფად მიიჩნევიან. ამან შესაძლოა კიბოს შემთხვევების რაოდენობა გაზარდოს.

• სიმსუქნე და ცხოვრების წესის ფაქტორები: სიმსუქნე და ცხოვრების წესის სხვა ფაქტორები კიბოს განვითარების მნიშვნელოვან რისკფაქტორებად მიიჩნევა. მათი მატება გრძელვადიან პერსპექტივაში შესაძლოა კიბოს შემთხვევების რაოდენობის ზრდის მიზეზი გახდეს.
• გარემოს ფაქტორები: გარემოს ისეთი ფაქტორებიც, როგორიცაა სამრეწველო დაბინძურება, კიბოს ინციდენტობის ზრდაში მნიშვნელოვან როლს ასრულებს. ევროპის გარემოს სააგენტოს (EEA) ანგარიშის თანახმად, ევროპაში კიბოს შემთხვევების დაახლოებით 10% დაბინძურებას მიეწერება.

ამ ფაქტორების ერთობლიობა ონკოლოგიის ბაზრის ზრდას უწყობს ხელს. IQVIA-ს პროგნოზით, ონკოლოგიის ბაზრის ღირებულება 2027 წლისთვის მსოფლიოში 375 მილიარდ დოლარს მიაღწევს — ასეთია მოლოდინი.

ონკოლოგიაში საინვესტიციო შესაძლებლობების აღმოჩენა

ბოლო ათწლეულში ონკოლოგიის სფეროში ინოვაციების მოზღვავებამ და ჯანსაღმა კაპიტალის ბაზრებმა ამ სექტორში კომპანიების რაოდენობა მნიშვნელოვნად გაზარდა. ეს განსაკუთრებით ნათლად ჩანს ახლად შექმნილი ონკოლოგიური კომპანიების აქციების პირველადი საჯარო შეთავაზების (IPO) პროცესებში. ანალიზები აჩვენებს, რომ ბოლო 10 წელიწადში ონკოლოგიური კომპანიების ბირჟაზე გასვლის მაჩვენებელი საგრძნობლად გაიზარდა. ეს აშკარად აჩვენებს, რამდენად სწრაფად მატულობს ინვესტიციები და ინოვაციები ონკოლოგიაში და როგორ იზრდება ამ სფეროში კომპანიების რაოდენობა.

ეს, სავარაუდოდ, უფრო დიდ საინვესტიციო შესაძლებლობებს ნიშნავს.

უფრო მიმზიდველია ონკოლოგია ბიოტექნოლოგიის სხვა სფეროებთან შედარებით?

Nasdaq-ის სპეციალისტებს ამ კითხვაზე კარგი პასუხი აქვთ. Nasdaq, მსოფლიოში სიდიდით მეორე საფონდო ბაზარია; ამასთან, პირველი ელექტრონული ბირჟაა და ცნობილია პლატფორმად, სადაც განსაკუთრებით ტექნოლოგიური კომპანიები ჭარბობენ. Nasdaq მნიშვნელოვანი სავაჭრო და საინვესტიციო ცენტრია ტექნოლოგიის, ბიოტექნოლოგიის, საცალო ვაჭრობის, მრეწველობისა და მრავალი სხვა სექტორის კომპანიებისთვის. ეს პლატფორმა კომპანიებს მრავალ ფინანსურ მომსახურებას სთავაზობს, მათ შორის აქციების პირველად საჯარო შეთავაზებას, აქციებით ვაჭრობასა და ფინანსური მონაცემების გაზიარებას.

ბიოტექნოლოგიის სექტორში ონკოლოგიის სფერო რატომ მიიჩნევა უმაღლეს სეგმენტად — ამის ახსნაში შესაძლოა ისეთი ინდექსების ანალიზი დაგვეხმაროს, როგორიცაა Nasdaq Biotechnology Index (NBI) და S&P Biotechnology Select Industry Index (SPSIBI):

1. ინოვაციური და სწრაფად მზარდი კომპანიები: ონკოლოგია ინოვაციურ და სწრაფად მზარდ კომპანიებში ჩართულობის პოტენციალს გვთავაზობს. ეს იმით აიხსნება, რომ ამ სფეროს კომპანიები მკურნალობის ახალი მეთოდებისა და ტექნოლოგიების შემუშავებაში პიონერები არიან. ასეთი ინოვაციურობა ინვესტორებისთვის ზრდის მიმზიდველ პოტენციალს ქმნის.
2. NBI-ში დამკვიდრებული წამყვანი კომპანიების დომინირება: NBI-ში უფრო ნელა მზარდი, დამკვიდრებული და წამყვანი კომპანიები დომინირებენ. ამან შესაძლოა ონკოლოგიის დინამიკურ და ინოვაციურ კომპანიებთან შედარებით ზრდის ნაკლები პოტენციალი შექმნას.
3. SPSIBI-ში სპეკულაციურ კომპანიებთან დაკავშირებული რისკი: SPSIBI ინვესტორებს სპეკულაციურ კომპანიებში ჩართულობისა და ნაღდი სახსრების ინტენსიური ხარჯვის რისკს უქმნის. ეს ინვესტორებისთვის შესაძლოა უფრო მაღალ რისკს ნიშნავდეს.
4. არათერაპიულ სფეროებში ჩართულობის არქონა: ონკოლოგიის ინდექსები სარგებელს იღებენ ისეთ არათერაპიულ სფეროებში ჩართულობით, როგორიცაა დიაგნოსტიკა, მაშინ როცა ზოგადი ბიოტექნოლოგიური ინდექსები შესაძლოა მათზე ნაკლებად იყვნენ ორიენტირებული.
5. ხარისხის ფაქტორების უგულებელყოფა: ბიოტექნოლოგიურმა ინდექსებმა შესაძლოა უგულებელყონ ხარისხის ისეთი ფაქტორები, როგორიცაა კომპანიების სამეცნიერო წარმატება და მმართველობის გამოცდილება. შედეგად, ინვესტორები შესაძლოა შედარებით დაბალი ხარისხის კომპანიებში აღმოჩნდნენ ჩართული.
6. პოლიტიკური ხელშემწყობი ფაქტორები: Biden-Harris-ის ადმინისტრაციის მიზანი, 2050 წლამდე კიბოთი სიკვდილიანობის მაჩვენებელი გაანახევროს, ონკოლოგიის სფეროსთვის ხელსაყრელ პოლიტიკურ გარემოს ქმნის. ამან შესაძლოა ამ სფეროს კომპანიებში ინვესტიციები უფრო მიმზიდველი გახადოს.

ეს ორი წრიული დიაგრამა აჩვენებს, როგორ არის დაბალანსებული Tema CANC ETF-ის (ბირჟაზე ვაჭრობადი ფონდის) პორტფელი ონკოლოგიის სხვადასხვა ტექნოლოგიასა და კომპანიების პროფილებს შორის. მარცხენა დიაგრამაზე ETF პორტფელის ინვესტიციების ტექნოლოგიების მიხედვით განაწილება ფერადი ნაწილებითაა წარმოდგენილი. მრავალფეროვნება აჩვენებს, რომ ETF ტექნოლოგიური თვალსაზრისით ონკოლოგიის ფართო სპექტრს მოიცავს. მარჯვენა დიაგრამაზე კი კომპანიების პროფილების მიხედვით განაწილება ჩანს: „დამკვიდრების“ ეტაპზე მყოფი კომპანიები, „ზრდის“ ეტაპზე მყოფი საწარმოები და „ახლად განვითარებადი ბიოფარმის“ კომპანიები. ეს განაწილება აჩვენებს, რომ ETF-ის რისკის პროფილი კომპანიების სიმწიფის დონის მიხედვით ბალანსდება: ინვესტიციები იდება როგორც დამკვიდრების ეტაპზე მყოფ მყარ კომპანიებში, ისე მაღალი პოტენციალის მქონე ახლად განვითარებად ბიოტექნოლოგიურ ფირმებში.

რატომ უნდა განვიხილო ონკოლოგიაში ინვესტირება დღევანდელ გარემოში?

Nasdaq-ის სპეციალისტებს სჯერათ, რომ ბიოტექნოლოგიის სექტორი ამჟამად განსაკუთრებულ ღირებულებას გვთავაზობს.

ბიოტექნოლოგიის სექტორმა ბოლო ორ წელიწადში ათწლეულების განმავლობაში ყველაზე მძიმე ვარდნის ციკლი გაიარა.

ეს გრაფიკი ბიოტექნოლოგიის სექტორის ვარდნის პერიოდებს სხვადასხვა ეკონომიკური ციკლის განმავლობაში ადარებს. ჰორიზონტალური ღერძი თვეებს (0-37), ვერტიკალური კი ინდექსის მნიშვნელობებს (0,3-დან 1,0-მდე) ასახავს. 2001, 2008, 2015 და 2021 წლებში დაწყებული ციკლები სხვადასხვა ფერითაა ნაჩვენები და ჩანს, როგორ იცვლებოდა ინდექსის მნიშვნელობები დროთა განმავლობაში. 2001 (ლურჯი ხაზი), 2008 (მწვანე ხაზი) და 2015 (იისფერი ხაზი) წლების ციკლებში გარკვეული დროის შემდეგ ინდექსმა 1-ს (პიკს) მიაღწია; 2021 წლის ციკლი (წითელი ხაზი) კი მუდმივი ვარდნის ტენდენციას აჩვენებდა და დაახლოებით 0,5-მდე დაეცა. ეს აჩვენებს, რომ 2021 წელს ბიოტექნოლოგიის ბაზარმა ბოლო ათწლეულების ყველაზე მძიმე პერიოდი გაიარა და მცირე ბიოტექნოლოგიური კომპანიების სავაჭრო ღირებულებების თითქმის 25% ნაღდი სახსრების ღირებულებაზე დაბალი იყო.

მათი ანალიზით, მცირე ბიოტექნოლოგიური ფირმების თითქმის 25% ბალანსზე არსებულ წმინდა ნაღდ სახსრებზე დაბალი საბაზრო ღირებულებით, ანუ უარყოფითი საწარმოს ღირებულებით ივაჭრება. მართალია, ზოგიერთ ამ ფირმას კვლევისა და განვითარების პროგრამების დასასრულებლად ფული სჭირდება, თუმცა ეს შეფასებების ვარდნის მასშტაბის შთამბეჭდავი მაჩვენებელია.

მსხვილმა ფარმაცევტულმა კომპანიებმა შემოსავლის ნაკადების შეცვლის გზები უნდა იპოვონ და ამის ძალაც უნდა ჰქონდეთ

მომდევნო ხუთ წელიწადში მსხვილი ფარმაცევტული კომპანიების წინაშე მდგარი სირთულეები და მათთან გამკლავების სტრატეგიები ძალზე მნიშვნელოვანია. პატენტების ვადის გასვლის გამო დაახლოებით 350 მილიარდი დოლარის შემოსავლის რისკი მათთვის სერიოზული გამოწვევაა. ასეთ ვითარებაში მსხვილი ფარმაცევტული კომპანიების სტრატეგიული ნაბიჯები შეიძლება ასე შეჯამდეს:

1. ინოვაციური ბიოტექნოლოგიური ფირმების შეძენა: მსხვილმა ფარმაცევტულმა კომპანიებმა შესაძლოა პატენტის ვადაგასული პროდუქტების მიერ დატოვებული შემოსავლის დანაკლისის შესავსებად მცირე, ინოვაციური ბიოტექნოლოგიური ფირმების შეძენა ამჯობინონ. ეს მიდგომა მათ საშუალებას აძლევს პორტფელი ახალი და ინოვაციური პროდუქტებით გააფართოონ.
2. არსებული „მშრალი დენთის“ რესურსები: აღინიშნება, რომ მსხვილ ფარმაცევტულ კომპანიებს ასეთი შესყიდვებისთვის გამოსაყენებელი დიდი კაპიტალი („მშრალი დენთი“) აქვთ. 838 მილიარდი დოლარის ეს რესურსი S&P ბიოტექნოლოგიის ინდექსის საერთო საბაზრო ღირებულების 74%-ს წარმოადგენს. ეს აჩვენებს, რომ მსხვილ ფარმაცევტულ კომპანიებს მნიშვნელოვანი შესყიდვების შესაძლებლობა აქვთ.
3. ონკოლოგიაზე ორიენტირება: ონკოლოგია სამომავლო განვითარების პორტფელებისთვის მთავარ პრიორიტეტად იკვეთება. ეს აჩვენებს, რომ მუდმივად განვითარებად და ინოვაციურ მკურნალობაზე მოთხოვნის გამო ონკოლოგიას დიდი პოტენციალი აქვს.
4. ბოლო პერიოდში დადებული გარიგებები: ბოლო პერიოდის გარიგებები, როგორიცაა Pfizer-ის მიერ Seagen-ის შეძენა, მსხვილი ფარმაცევტული კომპანიების ინტერესს აჩვენებს ონკოლოგიის ფირმების მიმართ. ასეთი გარიგებები, ჩვეულებრივ, მაღალი პრემიებით იდება. ანალიზით, ისინი საშუალოდ 98% პრემიით განხორციელდა.

ეს გრაფიკი 2019-დან 2023 წლამდე ონკოლოგიური კომპანიების შესაძენად გადახდილ პრემიებს აჩვენებს. თითოეული კომპანიის სახელი შეძენის წლის მიხედვითაა განთავსებული და მის ზემოთ მითითებულია პრემიის პროცენტი, რომელიც აჩვენებს, რამდენად აღემატებოდა შესყიდვის ფასი კომპანიის საბაზრო ღირებულებას. ზოგიერთ შეძენილ კომპანიაში დიდი პრემია გადაიხადეს, სხვები კი შედარებით დაბალი პრემიით შეიძინეს. გრაფიკის ზედა ნაწილში წყვეტილი ხაზით აღნიშნული საშუალო პრემია 98%-ია, რაც აჩვენებს, რომ კომპანიები საშუალოდ მათი საბაზრო ღირებულების თითქმის ორმაგი პრემიის გადახდით შეიძინეს.

რა რისკები ახლავს ონკოლოგიაში ინვესტირებას?

რისკები, რომლებიც ინვესტორებმა ონკოლოგიისა და ბიოტექნოლოგიის სექტორებში ინვესტირებისას უნდა გაითვალისწინონ, ამ სფეროების რთული და დინამიკური ბუნებიდან გამომდინარეობს. მათი მართვა ინვესტიციების წარმატებისთვის კრიტიკულად მნიშვნელოვანია. ეს რისკები და მართვის სტრატეგიები შემდეგია:

• პროდუქტის რისკი:
• • სამეცნიერო რისკი: რისკი, რომ ბიოლოგიური ჰიპოთეზა არ გაამართლებს. მისი შემცირება სამეცნიერო მონაცემებისა და ჰიპოთეზების გულდასმით გაანალიზებით შეიძლება.
  • კლინიკური რისკი: რისკი, რომ პროდუქტს ადამიანებში მოსალოდნელი ეფექტი არ ექნება. კლინიკური მონაცემების სპეციალისტების მიერ დეტალურმა ანალიზმა შესაძლოა ეს რისკი მინიმუმამდე დაიყვანოს.
  • კომერციული რისკი: რისკი, რომ პროდუქტი საკმარის შემოსავალს ვერ მოიტანს. მისი შემცირება ბაზრის სიდიდისა და პოტენციალის მესამე მხარის კომერციულ მონაცემებზე დაყრდნობით სწორად მოდელირებით შეიძლება.
• დაფინანსების რისკი:
• • ეს რისკი გამომდინარეობს იქიდან, რომ ბიოტექნოლოგიურ ფირმებს კვლევისა და განვითარების პროგრამების დასასრულებლად დამატებითი ფინანსური რესურსები სჭირდებათ. ბალანსის საფუძვლიანი ანალიზი და შეზღუდული ზომის საინვესტიციო პოზიციები ამ რისკის მართვის ეფექტიანი სტრატეგიებია.
• მარეგულირებელი რისკი:
• • ჯანდაცვის სექტორში მუდმივად არსებული ეს რისკი განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია ახალი რეგულაციებისა და პოლიტიკის გამო. მაგალითად, აშშ-ში Medicare-ის ფასების რეგულაციების ან თურქეთში ანაზღაურების წესების ცვლილებები ინდუსტრიისთვის მართვად რისკებად შეიძლება ჩაითვალოს. კიბოს წამლების დიდი დაუკმაყოფილებელი სამედიცინო საჭიროების გამო დაცულ თერაპიულ კატეგორიებში მოქცევამ შესაძლოა ასეთი რეგულაციების უარყოფითი გავლენა შეამსუბუქოს.

დასკვნა

ონკოლოგიის რევოლუცია კომპანიებისთვის შესაძლებლობების გაფართოებასთან ერთად ჩქარდება, თუმცა საჭიროა სპეციალური ცოდნა იმ კომპანიების გამოსავლენად, რომლებიც ამ ხელშემწყობი გარემოთი ისარგებლებენ, და რისკის გულდასმით სამართავად.