Tıbbi Onkolog Prof. Dr. Mustafa Özdoğan Memorial Antalya Hastaneler Grubu Onkoloji Merkezi Başkanı "Kanser alanındaki en büyük eksiklik, halka yönelik sade ve anlaşılabilir bilgiye ulaşılamamasıdır. Web sitemiz ile bu eksikliği giderdiğimizi düşünüyorum."

Anasayfa - Kanser Haberleri - Onkoloji sözlüğü - Toksikoloji - Triklosan nedir, kanser riski taşır mı?
Triklosan nedir, kanser riski taşır mı?

Triklosan nedir, kanser riski taşır mı?

Yazı Boyutu:
Küçült
Sıfırla
Büyült
20.07.2018

Triklosan, diş macunu, kozmetikler, sabunlar, deodorantlar, plastik şişeler ve pestisitler gibi birçok ev eşyası içinde yaygın olarak bulunan bir antibakteriyel bileşiktir. Bu ev ürünlerinde bulunan triklosan konsantrasyonları tipik olarak %0.1 ila %0.3 arasındadır. Antibakteriyel özelliklere sahip olmanın yanı sıra triklosan, östrojen reseptörlerine bağlanma yeteneği olan ksenöstrojen olarak kabul edilir. Belirli ürünlerde kullanımı yasaklan Poliklorlu bifeniller (PCB'ler) ve bisfenol A (BPA) gibi bileşiklere benzer özelliklere sahiptir. Östrojen reseptörü üzerine etkilerine ve insan kanında, idrar ve anne sütünde saptanmasına dayanarak, triklosanın karsinojen (kanser yapıcı) özelliklere sahip olabileceği endişesi giderek artmaktadır.

Triklosan, oral mukoza (ağız iç astarı), mide-bağırsak sistemi ve cilt yoluyla emilebilir. Triklosan tipik olarak vücuttan 24 saat içinde temizlenir, ancak eliminasyonu (atılma hızı) bir miktar doza bağlı olabilir ve artan dozlarda daha uzun süre vücutta kalabilir. Ayrıca triklosanın kan seviyeleri uygulama yolundan da etkilenebilir. Buna bir örnek, triklosan içeren ürünleri aksiller (koltuk altı) bölgeye uygulayan kişilerin anne sütünde, artmış düzeyde triklosan bulunmuştur.

Triklosanın karsinojen olma olasılığını destekleyecek meme ve yumurtalık kanseri hücreleri hatlarında bazı laboratuvar verileri vardır. Bir ksenöstrojen olarak, triklosan, östrojen reseptörüne bağlanabilir ve meme kanserinin gelişmesi için belirlenen bir risk faktörü olan östrojen maruziyetini potansiyel olarak artırabilir. Bu mekanizmanın, yumurtalık kanserinin gelişiminde de rol oynadığı yine laboratuvar çalışmalarında gösterilmiştir.

Laboratuvar verilerine ek olarak, triklosanı kansere bağlayan çok sayıda hayvan çalışması da vardır. Yang ve arkadaşları tarafından yayımlanan yakın tarihli bir çalışmada triklosanın kolon (kalın bağırsak) dokusu üzerindeki etkisi değerlendirildi. Daha önce tartışılan östrojenik özelliklerden farklı olarak, bu çalışma triklosanın 2 mekanizma ile kolon hücreleri üzerinde proinflamatuvar (inflamasyonu tetikleyici) bir etkiye sahip olduğunu gösterdi. Birincisi, triklosanın, enflamatuvar ürünlerin üretiminin artmasına yol açan, toll-benzeri reseptör 4 (TLR4) yolunu aktive ettiği gösterilmiştir. İkincisi, triklosanın bağırsak mikrobiyomunu (flora, yararlı bağırsak bakterileri) inflamasyonu teşvik edecek şekilde değiştirdiği bulundu. Bu mekanizmaların her ikisi de artmış kolite (kalın bağırsak iltihabı) ve sonuç olarak kolit ile ilişkili kolon kanserine yol açabilir denmiştir.

Kanserden başka, triklosanın, yine bir fare modelinde inflamatuar bağırsak hastalığını tetiklediği görülmüştür. Günümüzde inflamatuvar bağırsak hastalalıklarının nedenleri tam olarak anlaşılamamıştır ve diyet ve çevresel faktörlerin bunda rol oynayabileceğine dair bazı veriler vardır. Triklosan, fare modelinde inflamatuvar bağırsak hastalığı oluşturduysa, triklosanın bu fareleri daha fazla kolorektal kanser geliştirme riskine maruz bırakıp bırakmadığının değerlendirilmesi önemlidir.

Bilimsel verilerin çoğu triklosanın potansiyel kanser yapıcı etkisine odaklanmasına rağmen, ilginç bir şekilde, bazı kanserlerin tedavisinde triklosan kullanımını destekleyen veriler de bulunmaktadır. Bir örnek, prostat kanserinde triklosan kullanımını içerir. Bir yağ asidi sentaz inhibitörü olarak triklosan, bazı prostat kanseri hücre dizilerinde anti-kanser (kanser hücrelerini öldürücü) etkiler göstermiştir [kanser hücrelerini apoptoza (programlı hücre ölümü) götürerek].

Gelecekte, triklosan, kanser tedavisi olarak en azından laboratuvar ve hayvan modellerinde değerlendirilecektir. Triklosan ayrıca radyasyon kaynaklı oral mukozit (ağız yarası) gelişen kanserli hastaları tedavi etmek için de kullanılmıştır. Bu hastaların oral mukozası (ağız içi astar) daha geçirgen olabileceğinden, daha fazla triklosanın sistemik dolaşıma geçmesi mümkün olabilir. Çalışmanın sonunda triklosan gargara, radyasyonun neden olduğu oral mukozitin şiddetini azaltmada etkili bulundu. Bununla birlikte, bu gözlemi doğrulamak için ileri çalışmaların gerekli olduğu vurgulandı.

Sonuç

Bu noktada triklosanın gerçek karsinojenik potansiyelini ayırt etmek çok zordur ve mevcut bilgilerle triklosan kanser yapıcıdır denilemez. Yayımlanan verilerin çoğunun laboratuvar ve hayvan modeli verileri olduğunu anlamak önemlidir. Ayrıca triklosan şimdiye kadar, içinde 900'e yakın kimyasalın bulunduğu Kanser Araştırmaları Uluslararası Ajansı'nın Karsinojen Listesi'nin içine girmemiştir. Triklosanın potansiyel kanser yapıcı özelliklerini daha da açıklığa kavuşturmak için hem geçmişe dönük gözlemsel hem de geleceğe dönük (prospektif) kapsamlı insan klinik araştırmalarına ihtiyaç vardır. Sonuç olarak, bilimsel kanıtlara göre triklosan kanser yapar denemez ve bu nedenle, mevcut diş macunlarını ve triklosan içeren onaylı diğer ürünleri kullanabilirsiniz. Bu konuda yeni bilgileri takip ediyor ve sizlerle paylaşıyor olacağız.

Sağlıklı ve mutlu kalın...
Daha fazla veya daha az alkışlayarak, bize hangi yazılarımızın daha fazla ilgi çektiğini gösterebilirsiniz.
Kaynak:

1. Dinwiddie MT, Terry PD, Chen J.
Recent evidence regarding triclosan and cancer risk.
Int J Environ Res Public Health. 2014

2. Darbre PD.
Environmental oestrogens, cosmetics and breast cancer.
Best Pract Res Clin Endocrinol Metab. 2006

3. Gee RH, Charles A, Taylor N, et al.
Oestrogenic and androgenic activity of triclosan in breast cancer cells.
J Appl. Toxicol. 2008

4. Kim JY, Yi BR, Go RE, et al.
Methoxychlor and triclosan stimulates ovarian cancer growth by regulating cell cycle-and apoptosis-related genes via an estrogen receptor-dependent pathway.
Environ Toxicol Pharmacol. 2014

5. Yang H, Wang W, Romano KA, et al.
A common antimicrobial additive increases colonic inflammation and colitis-associated colon tumorigenesis in mice.
Sci Transl Med. 2018

6. Sadowski MC, Pouwer RH, Gunter JH, et al.
The fatty acid synthase inhibitor triclosan: repurposing an anti-microbial agent for targeting prostate cancer.
Oncotarget. 2014

7. Satheeshkumar PS, Chamba MS, Balan A, et al.
Effectiveness of triclosan in the management of radiation-induced oral mucositis: a randomized clinical trial.
J Cancer Res Ther. 2010
Sayfada yer alan yazılar sadece bilgilendirme amaçlıdır, tanı ve tedavi için mutlaka doktorunuza başvurunuz.
Kanser Haberleri
Filleri kansere karşı koruyan Zombi Genler keşfedildi
Filleri kansere karşı koruyan Zombi Genler keşfedildi
Ameliyat edilemeyen 4. evre karaciğer kanseri tedavisi için Lenvatinib FDA onayı aldı
Ameliyat edilemeyen 4. evre karaciğer kanseri tedavisi için Lenvatinib FDA onayı aldı
Fazla D vitamini takviyesinin zararları
Fazla D vitamini takviyesinin zararları
Endometrium (rahim) seröz kanseri tedavisinde akıllı ilaç trastuzumab
Endometrium (rahim) seröz kanseri tedavisinde akıllı ilaç trastuzumab