Cinsəllik və xərçəng xəstələri – bu barədə danışmağın vaxtı gəlməyibmi?

Cinsi həyatınız necədir? Xərçəng xəstələri əslində onkoloqlarının bu barədə soruşmasını, tövsiyə və ya xəbərdarlıq eşitməyi gözləyirlər. Lakin mövzunu adətən nə xəstə, nə həkim dilə gətirir. Tabu sayıldığından danışmaqdan çəkinirlər. Həyatın təbii hissəsi olan cinsəllik xərçəng xəstələrinin həyatında da mühüm yer tutur.

Süd vəzi xərçəngi xəstələrinin yalnız 3-də biri cinsi həyatdan danışır

ABŞ-də keçirilmiş 2017 Palliativ Qulluq Onkologiya Simpoziumunda cinsəlliyin əhəmiyyəti və xərçəng xəstələri müzakirə edildi. ABŞ-də xəstələrin yarısından azının (%45) səhiyyə mütəxəssisləri ilə cinsəllikdən danışdığı ortaya çıxdı; ölkəmizdə bu göstərici çox güman daha aşağıdır.

Xərçəng növünə görə ağciyər xəstələrinin %21-i, süd vəzi xəstələrinin %33-ü, yoğun bağırsaq (kolon və rektum) xəstələrinin %41-i və prostat xəstələrinin %80-i mövzuya toxunmuşdur. Ümumən kişilər qadınlardan daha çox danışmışdır.

Cinsəllik yalnız cinsi əlaqədirmi?

Mütəxəssislərə görə, əgər ürəkbulanma, qəbizlik kimi mövzulara toxunulmasaydı, bu, səhlənkarlıq sayıla bilərdi. Digər tərəfdən həyat keyfiyyəti söhbətləri kifayət görülmür. Halbuki toxunulmalı mövzudur. Cinsəllik yalnız əlaqəni deyil, yaxınlıq, toxunmaq və qucaqlaşmaq kimi paylaşımları da ehtiva edir. Fiziologiya, davranış, duyğu, idrak və kimliyi əhatə edən çoxtərəfli paylaşmadır.

Xərçəng hansı mərhələdə olsa da, cinsəllik sualları cavablandırıla bilər

Xəstəlik yüngül və ya ağır getsə də, cinsəlliyə baxış rahatlaşdırılmalı, bunun ömür boyu insana məxsus təbii təcrübə olduğu xatırlanmalıdır. Müalicəyə daxil edildikdə rahatlaşdıran, ağrını yüngülləşdirən, duyğuları yaxşılaşdıran və nəticədə həyat keyfiyyətini artıran əhəmiyyət daşıya bilər. Müalicə və qulluqdan kənarda qalanda çətinliklərin öhdəsindən gəlmək daha ağır ola bilər.

Xərçəng xəstələrində cinsi həyatı yaxşılaşdıran tədqiqat varmı?

Qadın xərçəng xəstələrinin cinsi həyatını yaxşılaşdırmağa dair bir tədqiqatda cinsi və vaginal sağlamlıq, arzu kimi mövzular araşdırıldı. Fiziki-emosional rahatlama və cinsi həyatı ön plana çıxarma məşqlərindən sonra qadınların %97-si bunların faydalı olduğunu dedi. Cinsi funksiyaya töhfə verən məlumatlarla 2-ci ayda aydın yaxşılaşma bildirildi. Pilot işdə həmçinin zehni diqqət, depressiya və anksiyete pozuntusunun yaxşılaşması, psixoloji sıxıntının azalması görüldü.

Xərçəngli şəxslərdə cinsi disfunksiyanı yaxşılaşdıran digər tədqiqatlara görə narahatlıq pozuntusu, depressiya, cinsi funksiya, əhvali-ruhiyyə və ümumi həyat keyfiyyəti baxımından inkişaf əldə edilmişdir.

Onkoloqların mövzudan fəal yayınma səbəblərinə həmkarların reaksiyası, məhkəmədən çəkinmək və yanlış şərh ehtimalı daxildir. Buna görə mövzunu açmayıb cinsəllik barədə ünsiyyətdən qaça bilərlər. Artıq açıq ünsiyyət lazımdır. Xəstələrin cinsi həyatı barədə tövsiyə və xəbərdarlıq həkimin məsuliyyətidir, xəstələr də çəkinmədən məsləhətləşə bilməlidir.

Əlaqəli mövzu:

• Xərçəng xəstəsinin və həyat yoldaşının cinsəllik haqqında bilməli olduğu 5 şey