Musiqi, meditasiya və yoqa: Süd vəzi xərçəngində tamamlayıcı müalicələr dəstəklənməlidir

Süd vəzi xərçəngli insanların yaşadığı narahatlıq, depressiya və ya əhval dalğalanmaları kimi çətinlikləri yüngülləşdirmək üçün onkoloqlar xəstələrə meditasiya və yoqa üsullarını öyrənməyi və ya terapiya məqsədilə musiqi dinləməyi tövsiyə edirlər.

Amerika Klinik Onkologiya Cəmiyyəti (ASCO) yaxın vaxtda İnteqrativ Onkologiya Cəmiyyətinin (Society for Integrative Oncology, SIO) hazırladığı tamamlayıcı müalicə təlimatlarınıtəsdiqlədiyini açıqladı.

Bu SIO təlimatlarını Fred Hutchinson Xərçəng Araşdırma Mərkəzindən Dr. Gary H. Lyman və Texas Universitetinin MD Anderson Xərçəng Mərkəzindən Dr. Lorenzo Cohen-in birgə apardığı ASCO ekspert paneli araşdırdı.

Tamamlayıcı müalicə təlimatlarının hamısı Journal of Clinical Oncology jurnalında dərc edildi.

Bəzi mühüm tövsiyələr bunlardır:

• Narahatlıq və stressi azaltmaq üçün musiqi terapiyası, meditasiya, stress idarəsi və yoqa tövsiyə edilir.
• Depressiya və əhval pozğunluqlarına meditasiya, rahatlama, yoqa, masaj və musiqi terapiyası tövsiyə edilir.
• Həyat keyfiyyətini yaxşılaşdırmaq üçün meditasiya və yoqa tövsiyə edilir.
• Kimyaterapiyaya bağlı ürəkbulanma və qusmanı azaltmaq üçün ürəkbulanma dərmanlarına əlavə akupunktur tövsiyə edilir.
• Qlutamin kimyaterapiyada ürəkbulanma və qusmanı yaxşılaşdırmaq üçün tövsiyə edilməməkdədir.
• Karnitin kimyaterapiyaya bağlı periferik neyropatiyanın profilaktikasında zərər vermə riski səbəbindən tövsiyə edilmir.
• Süd vəzi xərçəngi müalicəsinin əlavə təsirlərini idarə etmək üçün qida əlavələrinin istifadəsini heç bir güclü sübut dəstəkləmir.

Sübut səviyyələrinin mənasını izah etsək:

• Sübut səviyyəsi A: müalicənin əhəmiyyətli faydasına yüksək səviyyədə əminlik
• Sübut səviyyəsi B: müalicənin orta-əhəmiyyətli faydasına yüksək səviyyədə əminlik
• Sübut səviyyəsi C: müalicənin az faydasına orta səviyyədə əminlik
• Sübut səviyyəsi D: müalicənin təsirinin göstərilməməsi
• Sübut səviyyəsi H: müalicənin zərər verməsi
• Sübut səviyyəsi I: müalicə üçün mövcud sübutların nəticəsizliyi

A və B, yəni yüksək sübut səviyyəsində müalicə tövsiyə edilir. C-də fayda mübahisəlidir. D, H, I-də verilməsi tövsiyə edilmir.

Müalicə alan və sonrakı şəxslər (cancer survivor) effektivliyi və həyat keyfiyyətini artırmaq üçün hər yolu sınamaq istəyir. Ekspertlərin məqsədi uyğun fərdi qərara köməkdir. Nəyin işləyib-işləmədiyini bilmək üçün tamamlayıcı müalicəyə dair bütün tibbi ədəbiyyat qiymətləndirilməlidir.

Təlimatları araşdırarkən ən vacib məqam: hər xəstə unikal və müstəqildir, ən mühüm qərarqayğı göstərən mütəxəssislə xəstənin birgə aldığıdır. Çox tamamlayıcı üsulun fayda və zərəri barədə ciddi bilik çatışmazlığı var və daha diqqətli araşdırma lazımdır.

ASCO paneli əlavə sübutla tövsiyələrin sonra dəyişə biləcəyini deyir. SIO tövsiyələrini ümumən qəbul etsə də, həyat keyfiyyəti ilə bağlı mübahisələrə diqqət çəkib. Nəticədə ehtiyatlı olmaq, alternativləri onkoloqla danışmadan və etibarlı mənbəyə baxmadan qiymətləndirməmək lazımdır.

• Tamamlayıcı və alternativ müalicənin fərqi nədir?