Orqandan asılı olmayan xərçəng müalicələrinin yüksəlişi – Bütün HER2-müsbət şişlər üçün Enhertu

Şiş-aqnostik yanaşmalar xərçəngin yarandığı toxuma və ya orqandan asılı olmayaraq şişin genetik xüsusiyyətlərini hədəfləyən müalicələr kimi müəyyən edilir. Şiş-aqnostik yanaşmalar onkologiyada inqilabi irəliləyiş sayılır. Ənənəvi xərçəng müalicələri adətən xərçəngin tipinə və mənşəyinə diqqət yetirdiyi halda, şiş-aqnostik müalicələr onun yerini deyil, genetik xüsusiyyətlərini hədəfləyir. Bu strategiya müəyyən biomarkerləri olan şişləri orqanizmdəki yerlərindən asılı olmayaraq müalicə etməyi hədəfləyir.

İlk şiş-aqnostik təsdiq 2017-ci ildə yüksək mikrosatellit qeyri-sabitliyi (MSI-H) və ya uyğunsuzluq təmiri çatışmazlığı (dMMR) göstərən şişlər üçün pembrolizumab (Keytruda) ilə başlayıb. O vaxtdan bu sahədə mühüm irəliləyişlər əldə olunub.

Hazırda

1. MSI-H/dMMR,
2. NTRK gen füziyaları,
3. Yüksək şiş mutasiya yükü (TMB-H),
4. BRAF mutasiyaları və
5. RET füziyaları kimi müxtəlif biomarkerlər üçün FDA (ABŞ Qida və Dərman İdarəsi) təsdiqi almış 5 fərqli şiş-aqnostik müalicə yanaşması var.

HER2-müsbət şişlər üçün trastuzumab deruxtecan təsiredici maddəli Enhertu da 6-cı şiş-aqnostik müalicə namizədidir.

Trastuzumab deruxtecan necə təsir göstərir?

Enhertu, elmi adı ilə trastuzumab deruxtecan, anticisim-dərman konyuqatıdır (ADC= antibody drug conjugates). Dərmanın təsir mexanizmi iki mühüm komponenti birləşdirir: anticisim və kimyaterapiya dərmanı. Anticisim HER2 zülalını yüksək səviyyədə ifadə edən xərçəng hüceyrələrinə xasdır və onlara hədəfli şəkildə bağlanır. Bu bağlanma dərmanın birbaşa xərçəng hüceyrələrinə yönəldilməsini təmin edir.

Enhertudakı kimyaterapiya dərmanı topoizomeraza inhibitorudur. Anticisim Enhertunu HER2-ni yüksək səviyyədə ifadə edən xərçəng hüceyrələrinə daşıdıqda kimyaterapiya dərmanı hüceyrənin daxilində sərbəst buraxılır. Bu dərman xərçəng hüceyrələrinin DNA-sını zədələyərək onların böyüməsini və çoxalmasını əngəlləyir. Həmçinin hüceyrə ölümünə səbəb olaraq şişin kiçilməsinə və ya yavaşımasına gətirə bilər.

Bu müalicələr xərçəng müalicəsində fərdiləşdirilmiş yanaşmaların mühüm hissəsinə çevrilib.

Metastatik HER2+ bərk şişlərdə Enhertu üçün prioritet FDA qiymətləndirməsi qərarı

FDA əvvəllər müalicə almış və ya qənaətbəxş alternativ müalicə seçimi olmayan, əməliyyat oluna bilməyən və ya metastatik HER2-müsbət (immunohistokimya [IHK] 3+) bərk şişləri olan yetkinlərdə trastuzumab deruxtecan istifadəsi üçün əlavə bioloji məhsul lisenziya müraciətini prioritet qiymətləndirməyə qəbul edib.

Trastuzumab deruxtecan süd vəzi xərçəngi, kiçikhüceyrəli olmayan ağciyər xərçəngi və mədə və ya qastroezofageal birləşmə adenokarsinomasının müalicəsində istifadə olunan, HER2-yə yönəlmiş anticisim və topoizomeraza inhibitoru konyuqatıdır; hazırda Enhertu markası ilə satılır.

DESTINY-PanTumor02 tədqiqatı

Trastuzumab deruxtecan üçün bu yeni FDA müraciəti davam edən 2-ci faza DESTINY-PanTumor02 tədqiqatının məlumatları ilə dəstəklənir. Tədqiqat seçilmiş HER2-müsbət şişlərdə trastuzumab deruxtecanın effektivliyini qiymətləndirmək üçün hazırlanıb.

Tədqiqatın ilkin təhlili urotelial, öd yolu, uşaqlıq boynu, endometrium, yumurtalıq, mədəaltı vəzi və digər xərçəngləri olan 267 xəstəni əhatə edir.

Əsas sonlanma nöqtəsi təsdiqlənmiş obyektiv cavab göstəricisidir.

• Median 12,75 aylıq izləmədə obyektiv cavab göstəricisi 37,1%, median cavab müddəti isə 11,3 ay müəyyənləşdirilib.
• Median irəliləməsiz sağqalım (PFS) 6,9 ay və
• Median ümumi sağqalım 13,4 aydır.
• HER2 ifadəsi güclü müsbət (3+) olan 75 xəstədə,
  • obyektiv cavab göstəricisi 61,3%,
  • median cavab müddəti 22,1 ay,
  • median PFS 11,9 ay və
  • median ümumi sağqalım 21,1 aydır.

Enhertunun istehsalçısı Yaponiyanın Daiichi Sankyo şirkətinin qlobal tədqiqat və inkişaf rəhbəri Dr. Ken Takeshita “DESTINY-PanTumor02 tədqiqatından və Enhertunun klinik inkişaf proqramından gələn məlumatlar dərmanın təsdiqlənmiş göstərişlərindən kənardakı potensialını göstərməyə davam edir. Təsdiqlənərsə, Enhertu şiş-aqnostik göstərişi olan ilk HER2-hədəfli müalicə və anticisim-dərman konyuqatı ola, xəstələrə potensial yeni müalicə seçimi verə bilər,” deyib və FDA təsdiqi üçün hədəfin 2024-cü ilin ikinci rübü olduğunu bildirib.