Süd vəzi xərçəngi xəstələri, kimyaterapiya dövrünü rahat və xoşbəxt keçirə bilərsiniz!

Süd vəzi xərçəngi xəstələrinin kimyaterapiya dövrünü də rahat keçirməsi mümkündür. Dərmanların yan təsirlərini aradan qaldıran əlavə müalicələrlə yanaşı, həddi aşmamaq şərtilə şirniyyat və ət yemək, ev heyvanı saxlamaq, bədəni çox yormayan idman etmək və bütün sualları qeyd edib həkimlə məsləhətləşmək xəstəyə müalicə prosesində xoşbəxtlik verir... Gəlin nələrə diqqət etməli olduğumuzu birlikdə araşdıraq:

Cinsi həyatı davam etdirin

Süd vəzi xərçəngi xəstələrinin müalicəsində dərmanların yan təsirləri və qan göstəricilərində yaratdığı azalmaya bağlı cinsi istəksizlik yarana bilər. Lakin xəstə özünü yaxşı hiss edirsə və hər hansı maneə yoxdursa, cinsi əlaqədən uzaqlaşmaq düzgün deyil. Bu prosesdə xəstənin özünə inamını itirməməsi və həyat yoldaşından uzaqlaşmaması müalicəyə müsbət təsir göstərir. Xəstənin həyatdan qopmaması üçün ailə həyatını davam etdirməsi çox vacibdir.

• Cinsi həyat haqqında xərçəng xəstəsi və həyat yoldaşının bilməli olduğu 5 şey

Özünüzü sağlam qidalanma stressinə salmayın

Xərçəngdə və ya xərçəng müalicəsi zamanı qidalanma qohum-dostların ən çox şərh verdiyi, eşitmə məlumatlarla xəstələrimizin ən çox yıpradıldığı mövzulardandır. Süd vəzi xərçəngi xəstələrinin qidalanma barədə stress yaşamasına səbəb ola biləcək sərt qaydalar və məhdudiyyətlər lazımsızdır. Kimyaterapiya zamanı xəstənin kökəlməməsi üçün mümkün qədər kalorili qidalardan qaçmasını tövsiyə edirik. Bunun üçün ən idealı Aralıq dənizi mətbəxi qidalanmasıdır. Zeytun yağı üstünlüklü, meyvə-tərəvəzin ön planda olduğu, zülalın da tam sıfırlanmadığı pəhrizdən danışmaq mümkündür.

Xərçəngəm deyə şəkər yeməkdən imtina etməyin

Xərçəng müalicəsi alan xəstə diabetli deyilsə və istəyirsə, həddi aşmamaq şərtilə şirniyyat da yeyə bilər. Şəkərin xərçəngi başlatdığını göstərən heç bir məlumat yoxdur. Xəstə həmin gün şirniyyat yeyəcəksə, sonrakı yeməklərin kalorisini buna uyğun tənzimləməlidir. Yemək sistemini buna görə müəyyənləşdirib kalori hesablamalarına əməl edərsə, sevdiyi qidalardan imtina etməli deyil. Lakin həftədə bir çəkilmək tövsiyə olunur. Bunun sayəsində çəkisinin vəziyyətini görüb qidalanma formasını buna uyğun müəyyən etmək imkanı olur.

Hətta xərçəng xəstələri üçün də manqal zəhər deyil

Ət də xərçəng xəstələrinə sanki məhdudlaşdırılmalı qida kimi qiymətləndirilir. Halbuki müalicə dövründə qidalanma ilə bağlı ciddi qadağalar xəstənin həyat keyfiyyətini azaldır. Xəstələri Aralıq dənizi mətbəxi ilə tanış etməklə yanaşı, qırmızı ətin tam kəsilmədən azaldılması tövsiyə edilir. Manqal bişərkən xəstəyə bunu zəhər kimi qavratmaq sağlam davranış deyil. Lakin yenə də manqalın daha az istehlakı təmin edilməlidir. Çünki manqal əti ilə tez-tez qidalanmaq yalnız süd vəzi xərçəngi xəstələri üçün deyil, ümumi bədən sağlamlığı üçün də zərərlidir.

• Manqalda sağlam ət necə bişirilir?

Gəzin, üzün, velosiped sürün…

Xəstələrə gündə ən az yarım saat gəzmək tövsiyə edilir. Səhər və axşam qısa aralıqlarla gəzmək xəstələrin bədəninə gümrahlıq verir. Bədən üçün kifayət səviyyədə idman bəzi müsbət ifrazatları artırır, xəstəyə güc və müqavimət qazandırır. İdman xoşbəxtlik hormonu adlanan “Endorfin” ifrazını artırır. Xəstələrin kimyaterapiya yan təsirlərini daha asan keçirməsinə kömək edir. Bununla yanaşı nəfəs məşqləri, meditasiya, bədən məşqləri və yoqa kimi vərdişlər insanın xəstəliyə görə cəmiyyətdən qopmasını əngəlləyir. Ağır idman növləri kimyaterapiya dövründə tövsiyə edilmir. Xəstələrin yanlarında mütləq biri olmaq şərtilə, həkimləri ilə də məsləhətləşərək velosiped sürməsi və üzməsi bədən müqaviməti qazandırır.

• Xərçəngli şəxslərdə FİZİKİ və ZEHNİ HALSIZLIQ üçün idman

Ev heyvanı saxlayın

Ev heyvanı saxlayan xəstələrin hematoloji xərçənglərdə leykemiya və ağır kimyaterapiya alan qruplar xaricində ev heyvanı saxlamasında təhlükə yoxdur. Lakin heyvanlarla yaxın təmas və eyni yatağı paylaşmaq uyğun deyil. Heyvanlarla vaxt keçirdikdən sonra xəstələrin əllərini yuması infeksiya baxımından vacibdir. Heyvanların vaksinlərinin tam və əskiksiz edilməsi, qulluğuna diqqət göstərilməsi də nəzərə alınmalı məqamlardır. Bütün bunlarla yanaşı ailə üzvü olan ev heyvanının stressi azaldan xüsusiyyətləri və heyvan sevgisinin xəstələrdə yaratdığı meditasiya təsiri unudulmamalıdır. Qərbdə insanlarla heyvanlar arasındakı ünsiyyəti artıran çalışmalar aparılır.

• Can dostlarımız ev heyvanları xərçəng müalicəsində yanımızdadır

Kimyaterapiya yan təsirlərinin dərmanla aradan qaldırılacağını bilin

5 il əvvələ qədər süd vəzi xərçəngi müalicəsi ən çox ürəkbulanma yaradan müalicə növü idi. Artıq xəstələr ürəkbulanma ilə bağlı şikayət etmir. Güclü dərmanlar sayəsində alternativ müalicələrə ehtiyac qalmadan yan təsir problemləri dərmanla həll edilə bilir. Xəstədəki yan təsirlərdən xüsusilə ürəkbulanmanın səbəbi bəzən dərman deyil, psixoloji vəziyyət ola bilər. Bu halda insan mütləq həkimi ilə əlaqə saxlamalıdır. Xəstələr ən kiçik yan təsirdə, xüsusilə ürəkbulanma zamanı mütləq həkimə məlumat verməli, bunun sadə dərman müalicələri ilə həll ediləcək problem olduğunu bilməlidir.

• Kimyaterapiyaya bağlı ürəkbulanma və qusmanın qarşısı alına bilər! Səbəbi və müalicəsi

Həkiminizlə ayaqüstü deyil, qəbul vaxtı alaraq görüşün

Xərçəng müalicəsində bəzən çətinliklər yaşansa da, yeni müalicələr, texnikalar və dərmanlar sayəsində onkologiyanın artıq bir addım öndə olduğunu demək olar. Xərçəng öyrənildiyindən onun idarəsi də keçmişdən daha asan təmin olunur. Xəstə həkimindən maksimum məlumat almaq və müalicə prosesini ən yaxşı keçirmək üçün görüşləri yaxşı planlaşdırmalıdır. Uyğun olmayan vaxtda həkimin qarşısına çıxmaq dərdinə çarə olmayacaqdır. Yaşadığı çətinlikləri qeyd edib ətraflı şəkildə həkimi ilə bölüşməlidir. Həkim qədər xəstə də bəzi qaydalara əməl etməli, planlı olmalı, həkimin dediklərini qeyd edib tam tətbiq etməlidir. Belə ünsiyyət müalicə prosesinə müsbət dəstək verəcəkdir.