Tucatinib HER2 müsbət süd vəzi xərçəngi üçün beynəlxalq əməkdaşlıq çərçivəsində FDA təsdiqi aldı

17 aprel 2020-ci ildə Orbis Layihəsinin bir hissəsi kimi ABŞ Qida və Dərman İdarəsi (FDA) irəliləmiş HER2 müsbət süd vəzi xərçəngli xəstələrin müalicəsi üçün kimyaterapiya (trastuzumab və kapesitabin) ilə birlikdə tucatinib (Tukysa) adlı dərmanı təsdiqlədi. Bu müalicənin tətbiqi üçün xəstə əvvəllər ən azı bir müalicə xətti almalı, şişi əməliyyatla çıxarıla bilməməli və xərçəng beyin də daxil olmaqla bədənin başqa yerlərinə metastaz vermiş olmalıdır.

Süd vəzi xərçənglərinin təxminən beşdə birini təşkil edən HER2 müsbət süd vəzi xərçəngiinsan hüceyrələrinin böyüməsini dəstəkləyən insan epidermal böyümə faktoru reseptoru 2 (HER2) adlı zülalı həddindən artıq daşıyır. Metastatik HER2-müsbət süd vəzi xərçəngli qadınların % 25-dən çoxunda beyin metastazı inkişaf edəcək.

Tukysa tirozin kinaza inhibitoru sinfindən ağızdan həb şəklində qəbul edilən kiçik molekullu dərmandır; yəni ferment növünü (kinaza) bloklayır və xərçəng hüceyrələrinin böyüməsinin qarşısını almağa kömək edir (aşağıdakı şəklə baxın).

Tucatinibə FDA təsdiqi gətirən HER2CLIMB tədqiqatı

FDA irəliləmiş HER2 müsbət süd vəzi xərçəngi olan və əvvəllər trastuzumab, pertuzumab və ado-trastuzumab emtansin (T-DM1) ilə müalicə edilmiş 612 xəstənin daxil olduğu faza-III HER2CLIMB klinik tədqiqatının nəticələri əsasında Tukysanı təsdiqlədi.

• Xəstələrin təxminən yarısında (% 48) beyin metastazı vardı. %60-da HER2 reseptoru ilə yanaşı hormon reseptoru da müsbət idi.
• Tədqiqatın nəticələrində bütün xəstə qrupuna baxdıqda, 1 illik proqressiyasız sağqalım (PFS, yeni müalicənin başlanğıcından xəstəliyin pisləşməsinə qədər müddət) tucatinib alanlarda əlavə %21 yaxşı idi (%33-ə qarşı %12) və orta PFS müddəti 2.2 ay uzun idi (7.8 aya qarşı 5.6 ay).
• 2 illik ümumi yaşama müddəti tucatinib ilə %22 yaxşı (%45 vs 27), median sağqalım müddəti isə 5 ay uzun idi (22 aya qarşı 17 ay).
• Müalicədən faydalanma nisbətini isə %18 artırdığı göstərildi (%41-ə qarşı %23).
• Alt qruplar qiymətləndiriləndə tucatinibin bütün xəstə qruplarına töhfə verdiyi göstərildi.
• Xüsusilə beyin metastazlı xəstələrdə PFS-yə böyük töhfə verdiyi göstərildi (1 illik PFS %25-ə qarşı %0).
• Dərmana bağlı yan təsirlərə baxdıqda ən çox ishal, əllərdə qızartı və qaraciyər fermentlərinin yüksəlməsi görülsə də, mövcud yan təsirlərə görə iki qrup arasında dərmanın dayandırılmasına səbəb olacaq əhəmiyyətli fərq tapılmadı.

Bu tədqiqat daha əvvəl 2019 San Antonio Süd Vəzi Xərçəngi Simpoziumunda və eyni zamanda NEJM jurnalında dərc edilmişdi.

Nəticə olaraq bu xəstələr əvvəllər T-DM1, pertuzumab, trastuzumab kimi çoxsaylı müalicə seçimini istifadə etmiş olsalar da, tucatinibin standart müalicəyə əlavə olunmasının ölüm riskini bütün xəstələrdə 1/3, xüsusilə beyin metastazlılarda %50 azaltdığı və müalicədən faydalanma nisbətini 2 dəfə artırdığı göstərildi.

FDA bu təsdiq üçün Avstraliya Terapevtik Məhsullar İdarəsi (TGA), Health Canada, Səhiyyə Elmləri Qurumu (HSA, Sinqapur) və Swissmedic (SMC, İsveçrə) ilə əməkdaşlıq edib. Bu, FDA, HSA və Swissmedic arasında ilk Orbis Layihəsi tərəfdaşlığıdır. FDA bu gün Tukysanı təsdiqləyərkən müraciət digər qurumlarda hələ araşdırılır. Yeni müalicələrin erkən əlçatanlığı və dünyada standart qayğı kimi qəbul olunması xərçəng klinik tədqiqatlarında artan beynəlxalq əməkdaşlığa müsbət təsir edə, xərçəng dərmanlarının inkişafını potensial sürətləndirə bilər.