HER2-müsbət metastatik döş xərçəngində üç yeni dərman onkologiya gündəminə damğa vurdu

Dünyanın hər yerindən döş xərçəngi ilə məşğul olan təxminən 8000 alimin qatıldığı San Antonio Döş Xərçəngi Simpoziumu 10 dekabr 2019-da ABŞ-ın Texas ştatında başladı. Konqresdə gündəlik klinik praktikanı dəyişəcək işlər təqdim olundu.

Bu işlərdən metastatik (4-cü mərhələ) HER2 reseptoru müsbət döş xərçəngi xəstələri üçün hazırlanmış üç yeni xərçəngəleyhinə agentin nəticələri günə damğa vurdu.

Döş xərçəngi xəstələrinin təxminən %15-20-si HER2-müsbət tipə malikdir, bütün xəstələrin təxminən %10-u diaqnozda metastatikdir. Erkən diaqnozluların %30-unda izləmədə metastaz yaranır. Metastatik mərhələdə məqsədimiz tam sağalmadan çox ömrü uzatmaqdır.

Müalicə planında HER2 reseptorunun mövcudluğu çox vacibdir. Ona qarşı hazırlanmış ağıllı dərmanlardan trastuzumab (Herceptin), pertuzumab (Perjeta) və T-DM1 (Kadcyla) Amerika Dərman İdarəsinin (FDA) təsdiqi ilə standart istifadəyə daxil olub. Zamanla dərmanlara davamlılıq yarana bilər. Ömür uzandıqca yeni dərmanlara ehtiyac var.

HER2-müsbət metastatik xəstələrdə mühüm problemlərdən biri də uzunmüddətli izləmədə beyin metastazının yaranmasıdır. Beyinə yayılmada qan-beyin baryeri səbəbindən hər dərman istənən təsiri göstərməyə bilər.

Konqresin ikinci günündə bu qrup üçün yeni dərmanların effektivliyini göstərən 3 mühüm tədqiqat, onkologiya gündəminə damğa vurdu.

Faza III HER2CLIMB tədqiqatı və tucatinib

Tucatinib HER2 reseptoruna yüksək xüsusi həssaslıq göstərən oral tirozin kinaza inhibitoru agentdir. Çoxsaylı müalicə xətti keçmiş xəstələrdə standart istifadə etdiyimiz kapesitabin kimyaterapiyası ilə trastuzumab ağıllı dərmanına tucatinib əlavə edilməsinin cavaba təsirini araşdıran faza III klinik tədqiqata cəmi 612 xəstə daxil edilib.

Xəstələrin təxminən yarısında beyin metastazı olub. %60-da HER2 ilə yanaşı hormon reseptoru müsbət idi.

Bütün qrupa baxdıqda 1 illik proqressiyasız sağqalma müddəti (PFS, yeni müalicənin başlanmasından xəstəliyin pisləşməsinə qədər müddət) tucatinib alanlarda əlavə %21 daha yaxşı olub (%33-ə qarşı %12), orta PFS isə 2.2 ay uzun olub (7.8 aya qarşı 5.6 ay).

2 illik ümumi sağqalma tucatinib ilə %22 daha yaxşı (%45-ə qarşı 27), orta sağqalma isə 5 ay daha uzun olub (22 aya qarşı 17 ay).

Müalicədən faydalanma nisbətinin %18 artdığı göstərilib (%41-ə qarşı %23).

Altqruplarda tucatinibin bütün xəstə qruplarına töhfə verdiyi göstərilib.

Xüsusilə beyin metastazlılarda PFS-yə böyük töhfə olub: 1 illik PFS %25-ə qarşı %0.

Dərmana bağlı yan təsirlərə baxdıqda ən çox ishal, əllərdə qızartı və qaraciyər fermentlərinin artması olub, amma yan təsirə görə dərmanı dayandırmaq baxımından qruplar arasında əhəmiyyətli fərq tapılmayıb.

İş təqdim edildiyi gün onkologiyanın mühüm jurnalı NEJM-də də dərc olunub.

Xəstələr əvvəllər T-DM1, pertuzumab, trastuzumab kimi çoxlu müalicə alsalar da tucatinibin standarta əlavə edilməsi ölüm riskini bütün xəstələrdə 1/3, xüsusilə beyin metastazlılarda %50 azaldıb və faydalanma nisbətini 2 dəfə artırıb.

Gələcəkdə bu agent HER2-müsbət metastatik xəstələrdə mühüm yer tutacaq kimi görünür.

Faza III SOPHIA tədqiqatı: margetuximab

Margetuximab HER2 reseptoruna qarşı agentdir. Standart trastuzumabdan kiçik struktur fərqi var. HER2-yə təxminən 5 dəfə artıq həssaslıq göstərir.

Effektivliyi qiymətləndirən işə çoxlu müalicə almış, xüsusilə HER2-yə qarşı standart trastuzumab, pertuzumab və T-DM1 istifadə etmiş cəmi 536 xəstə daxil edilib. Bir qrup trastuzumab və kimyaterapiya, digəri margetuximab və kimyaterapiya alıb.

Tədqiqatın nəticələrində;

• Proqressiyasız sağqalma margetuximab qolunda 1.3 ay yaxşı olub (PFS: 5.7-yə qarşı 4.4 ay).
• Müalicədən faydalanma (ORR) margetuximab alanlarda %30 yaxşı olub (ORR 67-yə qarşı 37%).
• Ümumi sağqalmada (GS) əlavə 1.8 ay yaxşılaşma göstərilib (GS: 21.6-ya qarşı 19.8 ay). 
• Dərmana bağlı yan təsirlərdə fərq olmayıb.

Trastuzumab deruxtecan

Dərmanın quruluşu standart istifadə etdiyimiz T-DM1-ə bənzəyir. Kimyaterapiya agentinin HER2-yə qarşı monoklonal anticisimlə bağlanmasından yaranır.

Konqresdə təqdim olunan faza II işinə əvvəllər çoxlu müalicə, orta hesabla 6 xətt almış 180 xəstə daxil edilib.

Trastuzumab deruxtecan ilə ümumi cavab (ORR) % 60 olduğu halda xəstəliyə nəzarət nisbəti %97 müəyyən edilib.

Proqressiyasız sağqalma 16 ay olub. Orta ümumi sağqalma hələ əldə edilməsə də 1 illik ümumi sağqalma % 86.4 kimi yüksək olub.

Altqrup qiymətləndirməsində beyin metastazı olan 24 xəstədə pisləşməyə qədər orta müddət 18 ay olub.

Dərmana bağlı yan təsirlər: ürəkbulanma, halsızlıq, neytropeniya olsa da bunlar idarə edilə bilən təsirlər idi.

Ciddi yan təsir (3-cü və 4-cü dərəcə) olaraq 3 xəstədə ağciyər toksikliyi olub və kortizonla idarə edilib.

Bunu hazırkı standart kapesitabin-trastuzumab ilə müqayisə edən faza III iş davam edir.

Metastatik HER2-müsbət döş xərçəngində yeni işlərin xülasəsi

• Birinci xətdə pertuzumab-herceptin-kimyaterapiya kombinasiyası,
• ikinci xətdə T-DM1 standart yanaşmamızdır.
• Üçüncü xətdə artıq fərqli seçimlərimiz var kimi görünür. Hələ aydın olmayan hansı altqrupda hansı kombinasiyanın daha effektivliyidir. Gələcəkdə açıqlanacaq nəticələrlə cavabı tapacağımızı düşünürəm.

Nəticə etibarilə, San Antonio Simpoziumunda uğurlu nəticələri açıqlanan üç yeni dərmanın ümidverici mərhələ başlatdığını görürük. Yaxın gələcəkdə çoxsaylı müalicə keçmiş HER2-müsbət metastatik xəstələrdə FDA təsdiqi alacağını düşündüyümüz bu üç dərman müalicəyə mühüm töhfə verəcək. İnanırıq ki, döş xərçəngi müalicəsi onkologiyanın ən sevindirici sahələrindən olacaq.

*

*