Uşaqlıq Boynu Xərçəngi Peyvəndi 62 Milyon İnsanı Xilas Edə Bilər

Uşaqlıq Boynu Xərçəngi Peyvəndi

Serviks (uşaqlıq boynu) xərçənglərinin % 95-dən çoxunun səbəbi, virus HPV infeksiyası olduğu məlumdur. Ən sadə, təsirli mübarizə HPV infeksiyasını önləməkdir. Ən güclü silah 2006-cı ildən istifadə edilən peyvənddir (kəşfinə baxın). 9 ilə 26 yaşlı qadınlara 6 ayda 3 doza verilir. Erkən tətbiq güclü immunitet verir, hədəf 11-12 yaşdır. Eyni peyvənd, baş-boyun, anus və penis xərçəngi üçün kişilərə də tövsiyə olunur. Kişidə 9 ilə 21, hədəf 11-12 yaşdır.

HPV Peyvəndinin Potensialını Göstərən Tədqiqat

Ən yoxsul ölkələrin 78-i peyvənd, skrininq və müalicəni sürətlə tətbiq etsə, növbəti 100 ildə 74 milyondan çox hal və 62 milyon ölüm önlənə bilər. Avstraliya kimi yüksək gəlirlilərdə uğura baxmayaraq hələ qadınlarda, dördüncü ən geniş xərçəng və bəzilərində əsas ölüm səbəbidir. 2018-ci ildə 570.000 yeni halın çoxu aşağı və aşağı-orta gəlirli ölkələrdə idi. - Əlaqəli mövzu: Avstraliya bu xərçəngi bitirmək üzrədir. Qızların peyvəndi, iki dəfə, uşaqlıq boynu xərçəngi skrininqi və invaziv uşaqlıq boynu xərçəngi müalicəsinə çıxış olarsa, uşaqlıq boynu xərçənginin rastgəlmə tezliyini % 97, ona bağlı ölümləri % 99 azaltmaq mümkün ola bilər. Beləcə 74 milyondan çox uşaqlıq boynu xərçəngi halının qarşısı alınaraq 62 milyon insanın həyatı xilas edilə bilər. Bu tədqiqat üç fərqli komanda tərəfindən müstəqil aparıldı və yaxın nəticələr alındı. Nəticələr həmçinin Dünya Səhiyyə Təşkilatında (DSÖ) qiymətləndirildi. Avstraliya qorunma və müalicədə öncüdür və, 2035-ci ilədək bitirməyi hədəfləyir. Şişlərdə % 99,9 HPV gen parçaları tapılır, % 95-dən çoxunun səbəbi sayılır. Avstraliya gələcək nisbəti azaltmaq üçün məktəbdə pulsuz HPV peyvəndi edir. İngiltərə işinə görə 2018 sonu, proqramın onuncu ilində, 16 ilə 18 yaşlı peyvəndli qadınlarda HPV tapılmayıb.

Aşağıgəlirli Ölkələrlə ABŞ Müqayisəsi;

Malavi, ən yüksək nisbətlidir. Cənubi Malavidə Queen Elizabeth Mərkəzi Xəstəxanası (QECH) yeni xəstələrin gəliş, idarə və qısa nəticələrini izlədi. Qadınlarda, ən çox xərçəng, uşaqlıq boynu xərçəngidir və qadın xərçənglərinin %40-dan çoxunu təşkil edir. Buna görə xəstəlik və ona bağlı ölümün əsas səbəbidir. Bir çox xərçəngin qeydiyyata alınmaması və milli ölüm şəhadətnaməsi sisteminin olmaması üzündən təsirlənən qadınların sayı dəqiq bilinmir. İki qurum, Malavi Xərçəng Qeydiyyatı (MCR) və Beynəlxalq Xərçəng Araşdırmaları Agentliyinin (IARC) GLOBOCAN proqramı xeyli fərqli hesablamalar verib. Buna görə uşaqlıq boynu xərçənginin illik rastgəlməsi 100.000-də 75,9 yeni haldır və dünyada ən yüksək göstəricidir. Ölüm də 100.000-də 49,8 ilə dünyada birincidir. 5 illik sağqalma yalnız %2.9 təşkil edir. Müqayisənin çarpıcılığı üçün ABŞ-da 5 illik sağqalma % 68 kimi yüksək uğur göstəricisidir. May 2018 tarixində Dünya Səhiyyə Təşkilatı (DSÖ) uşaqlıq boynu xərçəngini aradan qaldırmaq üçün qlobal fəaliyyət çağırışı etdi. Modelləşdirmə tədqiqatında növbəti on ildə Avstraliyada uşaqlıq boynu xərçənginin ictimai sağlamlıq problemi olmaqdan çıxa biləcəyi proqnozlaşdırılırdı. Bu ümidverici müddət insan papilloma virusu (HPV) peyvəndinin yüksək əhatəsi və Avstraliyada geniş skrininqin birgə nəticəsi idi. Bununla yanaşı Çində əhali skrininqi 2009-dan, peyvənd təsdiqi 2016-dan var. Qadınların yalnız % 21.4-ü skrininq olunur, peyvənd milli proqrama daxil olmadığından əhatə zəifdir. Aradan qaldırmaq Avstraliyadan çox səy və vaxt tələb edəcək. THE LANCET Public Healthjurnalında dərc edilən tədqiqatda komanda modelləşdirmə ilə Çində 2100 tarixinədək uşaqlıq boynu xərçənginin rastgəlməsini proqnozlaşdırmağı və bu xərçəngi aradan qaldırmaq üçün büdcə işi strategiyalarını qiymətləndirməyi məqsəd qoymuşdu.

Yuxarıdakı Qrafik: Yeni strategiyalarla Çində 2015 – 2100 arasında yaşa görə tezliyin modeli. Yaşlanma, şəhərləşmə və cinsi fəaliyyətlə mövcud strategiya dəyişməsə, 2015 – 2100 arasında, üçqat artım gözlənilir. Modelə görə 2020-dən 12 yaşlı qızları peyvənd edib geniş qadın skrininqi etsə, büdcə artırmadan 2070-in əvvəlində aradan qaldıra bilər. İndiki tezlik ildə 100.000 qadında 4-dən bir qədər azdır. Şəhər/kənd, yüksək/aşağı cinsi fəallıqlı bütün yaşlar, öncül zədələr və 14 yüksək riskli HPV (16, 18, 31, 33, 35, 39, 45, 51, 52, 56, 58, 59, 66 və 68) modelə daxil edilib. Mövcud strategiya ilə 2100-dək 2015-ə qarşı üçqat artım gözlənilir. Yeni planda şəhər-kənddə 12 yaşlı qızların ən azı % 95 peyvəndi, 45 yaşlı qadınların ən azı % 90 bir dəfə skrininqi hədəfdir (indiki şəhər % 90, kənd % 33). Sabit büdcə ilə şəhərdə 2072-də (2070-2074), kənddə 2073-də (2071-2075) böyük ehtimalla aradan qaldırıla bilər. Qeydiyyatsız bölgələrdə model çətindir, əhalini təmsil etmir. Çində əhatə aşağıdır, lakin 2020 strategiyası ilə 50 ildə bitirmək hədəflənir. Nəticə olaraq, göstəricilər ölkələrin indiki və gələcək səhiyyə yatırımlarını yönləndirən mühüm məlumatdır. Hər ölkənin peyvənd, skrininq və müalicə çətinlikləri var. HPV-serviks əlaqəsi bəzi xərçənglərin xeyli önlənməsini göstərir.

• Helikobakter pilori müalicəsi ilə mədə xərçəngindən qorunma - Ən çox önlənə bilən 8 xərçəng növü