Helikobakter pilori infeksiyasının müalicəsi ilə mədə xərçəngindən qorunma

Helikobakter pilori ilə mədə xərçəngi arasında əlaqə necədir?

Helikobakter pilori adlı bakteriyanın və onun yaratdığı uzunmüddətli iltihabın mədə xərçənginin əsas səbəbi olduğu məlumdur. Helikobakter pilori infeksiyası bütün dünyada geniş yayılmışdır, lakin ən çox Uzaq Şərqdə görülür; həmçinin Uzaq Şərq mədə xərçənginin də ən çox rast gəlindiyi yerdir.

Mədə xərçəngi riski üçün Helikobakter pilori müalicəsinin əhəmiyyətini göstərən 2 yeni tədqiqat

1. Ailəsində mədə xərçəngi anamnezi olan şəxslərdə Helikobakter pilori müalicəsinin faydası

30 Yanvar 2020 tarixində yenə NEJMjurnalında nəşr edilmiş bu diqqətçəkən tədqiqatın məqsədi birinci dərəcəli yaxınında mədə xərçəngi olduğundan risk altında olan şəxslərdə Helikobakter müalicəsinin gələcək mədə xərçəngi riskini azaldıb-azaltmadığını araşdırmaq idi.

• Tədqiqata həm Helikobakter pilori infeksiyası, həm də birinci dərəcəli yaxınında mədə xərçəngi anamnezi olan 1676 şəxs daxil edildi.
• Tək mərkəzli, randomizə edilmiş (xəstə seçimi təsadüfi) və ikiqat kor bu klinik araşdırmada xəstələrin 832-sinə müalicə (30 mg lansoprazol, 1000 mg amoksisilin və 500 mg klaritsomisin) verilərkən nəzarət qrupundakı 844 şəxsə plasebo verildi.
• Median 8.2 illik izləmə nəticəsində müalicə verilən xəstələrin %1.2-sində mədə xərçəngi inkişaf etdiyi halda, plasebo verilənlərin %2.7-sində inkişaf etdi və bu fərq statistik əhəmiyyətli sayıldı.
• Ailəsində mədə xərçəngi anamnezi olan Helikobakter pilori daşıyıcılarına müalicə vermək plasebo ilə müqayisədə mədə xərçəngi riskini %55 azaltdı.

2. Mədə xərçəngi diaqnozu qoyulmuş xəstələrdə Helikobakter müalicəsinin ikincili xərçəngləri önləməsi

Mədə xərçənginin ən çox rast gəlindiyi ölkə Cənubi Koreyadır və bu ölkədən çıxmış böyük klinik tədqiqat 22 Mart 2018 tarixində NEJM-də nəşr edilmişdir.

Helikobakter pilorini uyğun antibiotiklərlə müalicə etməyin mədə xərçəngi riskini azaltdığı əvvəlki tədqiqatlarla göstərilmişdi. Bu tədqiqat isə əvvəllər erkən mərhələ mədə xərçəngi müalicəsi almış şəxslərdə helikobakterin antibiotiklə müalicəsinin metaxron (ikincili) mədə xərçənginin inkişaf riskini əhəmiyyətli azaltdığını göstərir.

Qeyd: İkincili xərçənglər ikiyə bölünür: eyni orqanda müxtəlif vaxtlarda və müxtəlif nahiyələrdə xərçəng yaranması metaxron xərçəng adlanır. Eyni şəxsdə fərqli orqanlarda yaranan xərçənglərə isə sekundar xərçəng deyilir.

Hazırda limfa düyünü metastazı riski daşımayan erkən mərhələ mədə xərçənginin standart müalicəsi endoskopik rezeksiyadır. Endoskopik rezeksiyada mədə qorunduğundan ildə təxminən % 3 tezliklə metaxron mədə xərçəngləri inkişaf edə bilər.

Tədqiqata erkən mərhələ mədə xərçəngi olub şişi endoskopik üsulla mədənin daxili səthindən qaşınaraq müalicə edilmiş 470 xəstə daxil edildi. Xəstələr müalicədən sonra təsadüfi iki qrupa ayrılaraq bir qrupa helikobakter antibiotik müalicəsi, digər qrupa isə plasebo verildi.

Median 5,9 illik izləmədən sonra;

• Helikobakter müalicəsi alan qrupda 14 xəstədə (% 7) metaxron mədə xərçəngi inkişaf etdiyi halda, plasebo qrupunda 27 (% 13) xəstədə ikincili mədə xərçəngi inkişaf etdi. Yəni helikobakter müalicəsi, metaxron mədə xərçənginin inkişaf riskini %50 azaltdı.
• Tədqiqatda altqrup təhlili aparılmış 327 xəstə arasında helikobakter müalicəsi qrupunun % 48-ində, plasebo qrupunun % 15-ində mədə atrofiyası dərəcəsində başlanğıcla müqayisədə yaxşılaşma müşahidə edildi.
• Ciddi yan təsirlər baxımından fərq tapılmadı; yüngül yan təsirlər müalicə qrupunda daha çox idi.
• Bununla belə, ümumi sağqalma / ömür müddətində əhəmiyyətli fərq tapılmadı.

Nəticə olaraq, bu tədqiqata görə erkən mərhələ mədə xərçəngində endoskopik cərrahiyyədən sonra H. pylori müalicəsi metaxron mədə xərçənginin inkişaf riskini azaldır.

Əlaqəli mövzular

Xərçəng müalicəsi və araşdırmalarında yeni üfüq: Metagenomika! Bakteriya və virus kimi mikroorqanizmlər xərçəngə necə səbəb olur?

Mədə və yumurtalıq xərçəngində qarındaxili isti kimyaterapiya tətbiqində yeni inkişaflar

FLOT kimyaterapiya rejimi - mədə xərçəngi müalicəsi

İlk dəfə mədə xərçəngi müalicəsi üçün immunoterapiya dərmanı FDA təsdiqi aldı