ارتباط هفت نوع سرطان با جهش‌های BRCA1 و BRCA2 اثبات شد

مطالعات پیشین نشان داده‌اند که سرطان‌های پستان، تخمدان، پروستات و پانکراس با BRCA1 و BRCA2 مرتبط‌اند. اما در یک مطالعه بزرگ و تازه از نوع مورد–شاهدی مشخص شد که سرطان‌های مرتبط با واریانت‌های بیماری‌زا (جهش‌های زیان‌آور) در ژن‌های BRCA1 و BRCA2 تنوع بیشتری دارند. یافته‌های این پژوهش در JAMA Onkoloji منتشر شده است؛ این یافته‌ها نشان می‌دهند که آزمایش‌های ژنتیکی BRCA1 و BRCA2 باید در گروه گسترده‌تری از بیماران انجام شوند.

در این مطالعه تازه مشخص شد که افزون بر موارد شناخته‌شده، جهش‌های بیماری‌زای BRCA1 با سرطان مجاری صفراوی و جهش‌های BRCA2 با سرطان مری (لوله انتقال غذا) و جهش‌های BRCA1/2 نیز با سرطان معده ارتباط دارند.

یادداشت: نام BRCA1 به معنای «BReast CAncer 1 (سرطان پستان 1)» و نام BRCA2 به معنای «BReast CAncer 2 (سرطان پستان 2)» است. ژن‌های قرارگرفته روی کروموزوم 17، یعنی BRCA1 و BRCA2، در رشد سلول، تقسیم سلولی و ترمیم آسیب DNA نقش دارند. جهش‌های ژن‌های BRCA ممکن است باعث انباشته‌شدن آسیب ترمیم‌نشده DNA در سلول‌ها شوند و احتمال ابتلا به بعضی انواع سرطان را افزایش دهند. وجود جهش‌های BRCA در یک بیمار، او را نسبت به مهارکننده‌های RAPR که گروهی از داروهای نسل تازه سرطان‌اند حساس‌تر می‌کند.

مطالعه ژاپن

گروه تحت سرپرستی دکتر Yukihide Momozawa از مرکز علوم پزشکی یکپارچه ژاپن، درباره مطالعه تازه خود نوشت:

«یافتیم که تعداد انواع سرطان مرتبط با واریانت‌های بیماری‌زا (جهش‌ها) در BRCA1 و BRCA2، بیش از موارد شناسایی‌شده در تحلیل‌های پیشین مطالعات اروپایی است. تحلیل ما با توسعه و هماهنگ‌سازی راهنماهای مربوط به آزمایش‌های ژنتیکی، گزینه‌های درمان و امکان درمان با مهارکننده‌های PARP برای هر نوع سرطان ارتباط دارد.»

Momozawa و همکارانش در فاصله آوریل 2003 تا مارس 2018، با داده‌های 63,828 بیمار و 37,086 فرد گروه شاهد از زیست‌بانک ژاپن، برای 14 نوع شایع سرطان یک بررسی گسترده توالی‌یابی ژنتیکی انجام دادند. آنها خطر هر نوع سرطان را برآورد کردند و ویژگی‌های بالینی مرتبط با وضعیت ناقل‌بودن واریانت بیماری‌زا را مشخص کردند. همچنین سودمندی سابقه خانوادگی را در شناسایی بیماران دارای واریانت‌های بیماری‌زا بررسی کردند.

315 واریانت بیماری‌زا شناسایی شد (تعداد کل تغییرات ژنتیکی زیان‌آور در 2 ژن)

نسبت‌های خطر برای سرطان مجاری صفراوی در BRCA1، سرطان مری در BRCA2 و سرطان معده در BRCA1 و BRCA2 بسیار بالا بود. افزون بر آن، در ارتباط با BRCA1، 2 نوع سرطان دیگر و در ارتباط با BRCA2، 4 نوع سرطان دیگر شناسایی شد. همسو با افزایش تعداد انواع سرطان گزارش‌شده در بستگان، تعداد بیماران ناقل در سرطان‌های مجاری صفراوی، پستان زنان، تخمدان و پروستات افزایش یافت.

بیماران مرد مبتلا به سرطان پستان فراوانی بسیار بالایی از واریانت بیماری‌زا در BRCA2 داشتند (%18.9)، اما برای BRCA1 چنین نبود (%1.89). بیماران مبتلا به سرطان تخمدان پس از آن بیشترین فراوانی را داشتند (برای BRCA1 برابر %4.6 و برای BRCA2 برابر %3.42). فراوانی بیش از %1 در شش نوع سرطان دیگری دیده شد که ارتباط تازه در آنها مشاهده شده بود. بیش از یک نوع سرطان در 4,128 بیمار شناسایی شد (%6.3). فراوانی ناقل‌بودن واریانت‌های بیماری‌زا در BRCA1 برای یک نوع سرطان %0.44، برای دو نوع %0.85 و برای سه نوع %0.69 بود. این فراوانی‌ها در BRCA2 به‌ترتیب %0.97، %1.40 و %1.74 بودند.

آزمایش‌های ژنتیکی جهش‌های BRCA1 و BRCA2 باید گسترده‌تر استفاده شوند

داروهای نسل تازه سرطان به نام مهارکننده‌های PARP برای هدف‌گرفتن جهش‌های بیماری‌زا در ژن‌های ترمیم DNA ساخته شدند. تا آن زمان مشخص شده بود که مهارکننده‌های PARP در سرطان‌های تخمدان، پستان، پروستات و پانکراس، در صورت وجود واریانت‌های بیماری‌زای BRCA1 و BRCA2، اثربخشی قابل‌توجهی دارند. این مطالعه تازه بر اهمیت آزمایش ژن‌های سرطان ارثی در شمار بیشتری از بیماران تأکید می‌کند؛ در نتیجه ممکن است داروهای مهارکننده PARP برای بیماران بیشتری مفید باشند. این آزمایش‌ها باید به‌ویژه برای بیماران مبتلا به سرطان مجاری صفراوی، دهانه رحم، کولون و رکتوم، اندومتر (رحم)، مری و معده که سابقه خانوادگی سرطان دارند در نظر گرفته شوند.

*

• موضوع مرتبط: آیا همه بیماران مبتلا به سرطان باید آزمایش ژنتیکی ارثی انجام دهند؟