اثرات درمان افسردگی بر طول عمر بیماران سرطانی
افسردگی و بیماری سرطان ارتباط نزدیکی دارند. برای مثال، پژوهش‌هایی نشان داده‌اند روند بیماری در بیماران سرطانیِ دارای افسردگی نسبت به افراد بدون افسردگی بدتر است و تجربه افسردگی پیش یا پس از تشخیص سرطان، عامل خطر مرگ ناشی از سرطان است. یعنی نشان داده شده افسردگی بر سیر بیماری سرطان، درمان و کیفیت زندگی اثرات مهمی دارد. آنچه تاکنون روشن نشده این است که آیا با درمان افسردگی یا برطرف کردن علل آن، طول عمر به شکل مثبت تغییر می‌کند یا نه.
در اصل این موضوع که آیا درمان‌های روان‌پزشکی و روان‌شناختی بقای بیماران سرطانی را افزایش می‌دهند، مدت‌هاست محل بحث است. دو پژوهش بالینی قابل توجه که 20 سال پیش منتشر شدند، از جمله مطالعات بالینیبودند که مطرح کردند این درمان‌ها بقا را افزایش می‌دهند. اما مرورهای نظام‌مند این موضوع به نتیجه روشنی نرسیدند و فقط در برخی زیرگروه‌های بیماران یا زمان‌های معین پس از تشخیص سرطان، اثرات کوچکی یافتند. بزرگ‌ترین محدودیت مطالعات تاکنون این بود که شرکت‌کنندگان بیماری‌های روان‌پزشکی بسیار متفاوتی داشتند و روشن نبود دقیقاً چه چیزی قرار است درمان شود.
در دو مطالعه چندمرکزی تصادفی کنترل‌شده کارکنان بخش روان‌پزشکی دانشگاه آکسفورد به سرپرستی پروفسور مایکل شارپ، با نام SMaRT Oncology - 2 [500 بیمار سرطان با پیش‌آگهی خوب (سیر ملایم بیماری)] و SMaRT Oncology - 3 (142 بیمار سرطان با پیش‌آگهی بد)، اثربخشی برنامه درمانی با محتوا و حدود مشخص به نام «مراقبت افسردگی برای افراد مبتلا به سرطان» بررسی شد. این برنامه با همکاری روان‌پزشک، روان‌شناس و پرستاران انکولوژیبا پزشک خانواده فرد اجرا می‌شد و دارودرمانی و روان‌درمانی را در بر داشت. هنگام مقایسه گروه دریافت‌کننده برنامه درمان افسردگی با گروه مراقبت معمول، مشخص شد بیماران دریافت‌کننده برنامه، نسبت به گروه بدون آن، سطوح افسردگی، اضطراب، درد و ضعف بسیار کمتری داشتند و عملکرد و کیفیت زندگی آن‌ها بالاتر بود.
گروه پژوهشی دانشگاه آکسفورد با تحلیل داده‌های SMaRT Oncology-2 شامل 500 بیمار با میانه پیگیری 5 سال و SMaRT Oncology -3 شامل 142 بیمار با پیگیری 1 سال، اثر برنامه درمان افسردگی بر بقا را بررسی کرد. در پژوهش منتشرشده در مارس 2018 در The Lancet Psychiatry، مشخص شد در SMaRT Oncology-2 میزان %27 بیماران و در SMaRT Oncology-3 میزان %80 بیماران طی پیگیری فوت کردند و برنامه درمان افسردگی که بهبود افسردگی و افزایش کیفیت زندگی آن نشان داده شده بود، در هیچ‌یک از دو گروه مطالعه بر بقا، از نظر آماری معنادار، اثری نداشت و این نتیجه مشخص شد.
دکتر الکس میچل از دانشگاه لستر در همان شماره لنست، هنگام تفسیر نتایج پژوهش بالا تأکید کرد که تغییر ندادن اثربخشی درمان سرطان توسط افسردگیِ دارای اثر منفی بر بقا، ممکن است بیش از بی‌اثر بودن واقعی، با کاستی‌های روش پژوهش توضیح داده شود. میچل تأکید کرد برای نشان دادن اثر آماری بر مرگ در این مطالعه، باید گروه بزرگ‌تری از بیماران (برای مثال 1500 نفر) و مدت طولانی‌تر (برای مثال 5 سال) پیگیری شوند و به دیگر مشکلات روش‌شناختی اشاره کرد.
نتیجه
با آنکه می‌دانیم افسردگی همراه سرطان بر روند درمان و بقا اثرات منفی دارد، مطالعات تاکنون نتوانسته‌اند اثر معنادار درمان افسردگی بر بقا را نشان دهند. پژوهش‌هایی با نمونه بزرگ‌تر و پیگیری طولانی‌تر ممکن است در آینده این ابهام را برطرف کنند. اما حتی اگر اثر آن بر بقا نشان داده نشده باشد، ثابت شده درمان افسردگی همراه سرطان با اثر بر علائم بسیاری، به‌ویژه اضطراب، درد و ضعف، کیفیت زندگی را افزایش می‌دهد. از این رو شناسایی و درمان افسردگی در سرطان مهم است. کیفیت زندگی، به اندازه خود زندگی ارزشمند است!
موضوعات مرتبط
منابع
Integrated collaborative care for comorbid major depression in patients with cancer (SMaRT Oncology-2): a multicentre randomised controlled effectiveness trial.
The Lancet, Sep 2014.
2. Walker J, Hansen CH, Martin P, Symeonides S, Gourley C, Wall L, Weller D, Murray G, Sharpe M; SMaRT (Symptom Management Research Trials) Oncology-3 Team.
Integrated collaborative care for major depression comorbid with a poor prognosis cancer (SMaRT Oncology-3): a multicentre randomised controlled trial in patients with lung cancer. Lancet Oncology, Sep 2014.
3. Amy Mulick, Jane Walker, Stephen Puntis, Katy Burke, Stefan Symeonides, Charlie Gourley, Marta Wanat, Chris Frost, Michael Sharpe.
Does depression treatment improve the survival of depressed patients with cancer? A long-term follow-up of participants in the SMaRT Oncology-2 and 3 trials.
Lancet Psychiatry, March 2018.
4. Alex J Mitchell.
Why doesn’t depression treatment improve cancer survival?
Lancet Psychiatry, March 2018.
آیا این مقاله برای شما مفید بود؟
بازخورد شما به بهبود محتوای ما کمک می‌کند.
نظرهای خوانندگان
نظر خود را بنویسید
نام و دیدگاه شما فقط پس از تأیید مدیر منتشر می‌شود. نشانی ایمیل شما هرگز به بازدیدکنندگان نمایش داده نمی‌شود.
اولین نظر را شما بنویسید.