آیا سرطان پستان باعث خستگی می‌شود؟ آنچه باید بدانید
در این مقاله
سرطان پستان می‌تواند احساس خستگی و فرسودگی ایجاد کند. این حالت ممکن است علامت خود سرطان باشد یا عارضه درمان‌هایی مانند هورمون‌درمانی، شیمی‌درمانی و پرتودرمانی در درمان سرطان باشد.
خستگی در %80-100 بیماران سرطانی دیده می‌شود
فرسودگی در بیماران سرطان، از جمله سرطان پستان، شایع است. به گفته انجمن سرطان آمریکا، %80-100 بیماران احساس خستگی می‌کنند. این حالت شامل ضعف، خستگی یا کمبود انرژی است. خستگی ناشی از سرطان‌های گوناگون می‌تواند فعالیت روزانه را مختل و کیفیت زندگی را کم کند. خوشبختانه اقداماتی برای مقابله با خستگی مرتبط با سرطان وجود دارد.
علت خستگی مرتبط با سرطان پستان چیست؟
خستگی ممکن است علامت سرطان پستان یا عارضه درمان آن باشد. در مطالعه 2019، تعداد 332 زن ارجاع‌شده برای ماموگرافی پیگیری شدند و خستگی افراد با تشخیص سرطان با افراد بدون تشخیص مقایسه شد. خستگی در گروه سرطان بیشتر بود و در 6 ماه نخست پس از تشخیص شدیدترین حالت را داشت.
خستگی مرتبط با سرطان پستان می‌تواند حاصل عوامل متعدد، از جمله موارد زیر باشد:
- خود بیماری
- اثر روانی تشخیص سرطان
- عوارض درمان‌های سرطان
تغییرات هورمونی در روند درمان سرطان پستان
ممکن است برای درمان سرطان پستان و کاهش خطر عود، هورمون‌درمانی توصیه کنیم. استروژن برخی انواع این سرطان را تغذیه می‌کند. مهار آن می‌تواند خطر عود این انواع را کاهش دهد. درمان ممکن است شامل داروهای هورمونی زیر باشد:
- تاموکسیفن
- رالوکسیفن
- آناستروزول (Arimidex) یا مهارکننده‌های آروماتاز مانند اگزمستان (Aromasin)
بااین‌حال، تغییر سطح هورمون‌ها ممکن است علائمی شبیه یائسگی ایجاد کند. هورمون‌های مورد استفاده برای درمان سرطان پستان می‌توانند عوارض گوناگونی، از جمله موارد زیر، داشته باشند:
- گرگرفتگی
- درد مفصل و عضله
- فرسودگی
شیمی‌درمانی
خستگی از شایع‌ترین عوارض شیمی‌درمانی است. علت خستگی حین درمان سرطان همیشه روشن نیست و ممکن است چند عامل در آن نقش داشته باشند.
برای نمونه، شیمی‌درمانی می‌تواند گلبول‌های قرمز و سپس سطح گلبول‌های سفید را کم کند و خستگی ایجاد کند. همچنین ممکن است تهوع و استفراغی ایجاد کند که باعث کم‌آبی و خستگی ناشی از آن شود.
شیمی‌درمانی و دیگر درمان‌ها از راه‌های زیر نیز می‌توانند خستگی ایجاد کنند:
- تغییر سطح هورمون و پروتئین به‌گونه‌ای که ممکن است التهاب ایجاد کند
- تولید مواد سمی که کارکرد سلول‌ها را تغییر می‌دهند
- ایجاد تجمع سلول‌های مرده که بدن برای دفعشان باید سخت کار کند
- آسیب به بافت‌هایی که بدن برای ترمیمشان باید سخت کار کند
پرتودرمانی
در دریافت‌کنندگان پرتودرمانی سرطان پستان، تابش پرتو به سلول‌ها می‌تواند تغییرات فیزیولوژیکی ایجاد کند که به خستگی می‌انجامد. طبق فراتحلیل انجام‌شده در 2021، شدت خستگی ناشی از تابش به موارد زیر بستگی دارد:
- نوع پرتودرمانی
- دوز تابش
- مقدار بافت دریافت‌کننده پرتو
- دریافت یا عدم دریافت درمان سرطان دیگر
همچنین پرتودرمانی معمولاً 5 روز در هفته است. رفت‌وآمد روزانه برای درمان می‌تواند خستگی و فرسودگی ایجاد کند.
سلامت روان
گرچه افراد به شکل‌های متفاوتی با تشخیص سرطان روبه‌رو می‌شوند، اضطراب و افسردگی شایع است. این احساسات انرژی را تحلیل می‌برند و ممکن است خواب ناکافی ایجاد کنند که خود به خستگی می‌انجامد.
در مرور پژوهش‌ها در 2020 گزارش شد زنانی که پس از سرطان پستان خستگی داشتند، اغلب هم‌زمان افسردگی، بی‌خوابی و اختلال شناختی را نیز تجربه می‌کردند.
راهکارهایی برای مدیریت خستگی
برای کمک به مدیریت خستگی مرتبط با سرطان، روش‌های گوناگونی را می‌توان امتحان کرد:
- گفت‌وگو با متخصص:
برای یافتن علت‌های احتمالی خستگی می‌توان با متخصص سرطان صحبت کرد. متخصص ممکن است با کاهش دارو یا دوز آن، ارجاع برای مشاوره تغذیه یا فراهم کردن حمایت سلامت روان به مقابله با این وضعیت کمک کند.
- ورزش کردن:
ممکن است تصور شود فعالیت بدنی خستگی را بدتر می‌کند، اما پژوهش‌ها نشان می‌دهند ورزش می‌تواند حین درمان و پس از آن به کاهش شدت آن کمک کند. در فراتحلیل 2017 روش‌های مختلف مقابله با خستگی سرطان مقایسه شدند. در نتیجه، ورزش و مداخلات فیزیولوژیکی در کاهش خستگی از دارودرمانی مؤثرتر بودند. بااین‌حال، پیش از شروع برنامه ورزشی باید برای تعیین مناسب‌ترین برنامه با پزشک مشورت کرد.
- آب کافی نوشیدن:
افراد تحت شیمی‌درمانی یا پرتودرمانی ممکن است تهوع، استفراغ و اسهال داشته باشند که همگی می‌توانند باعث کم‌آبی شوند. کم‌آبی نیز خستگی ایجاد می‌کند. بنابراین فرد تحت درمان باید برای پیشگیری از کم‌آبی و خستگی ناشی از آن، به دریافت کافی مایعات توجه کند.
- دریافت درمان مکمل:
به گفته مؤسسه ملی سرطان آمریکا، طب مکمل ممکن است به کاهش خستگی مرتبط با درمان سرطان کمک کند. پژوهش درباره اثر این روش‌ها بر خستگی سرطان پستان بسیار اندک است، اما توصیه‌هایی کلی برای مقابله با آن وجود دارد. نمونه روش‌هایی که ممکن است کمک کنند عبارت‌اند از هیپنوتیزم یا مراقبه، ماساژ، طب سوزنی، ریکی، یوگا و Tai Chi...
در پژوهشی بر بیماران سرطان پستان، روش‌های مکمل با شواهد قوی، در سطح A و B، در جدول زیر آمده‌اند.
- تعادل میان استراحت و فعالیت:
استراحت بیش‌ازحد بدن را ضعیف می‌کند و فعالیت افراطی نیز خستگی می‌آورد. حفظ تعادل مهم است. وقفه‌های کوتاه یا چرت در طول روز هنگام نیاز و سپس فعالیت بدنی به حفظ این تعادل کمک می‌کند.
- کمک گرفتن:
یکی از راه‌های حفظ انرژی، پذیرفتن کمک دیگران در کارها و مسئولیت‌های روزانه است. فرد باید بتواند برای نظافت یا خرید از خانواده و دوستان کمک بخواهد. حمایت می‌تواند مشاوره حرفه‌ای را نیز شامل شود. رفتاردرمانی و کاهش استرس مبتنی بر ذهن‌آگاهی ممکن است در برخی افراد به کاهش خستگی سرطان کمک کند.
چه زمانی به پزشک مراجعه کنید؟
با وجود شایع بودن خستگی سرطان پستان، باید درباره آن با متخصص صحبت کرد. ممکن است برای یافتن علت دقیق و تهیه برنامه درمان مناسب بررسی لازم باشد. هرچه زودتر با پزشک صحبت شود، درمان برای حفظ انرژی نیز زودتر شروع می‌شود. در موارد زیر می‌توانید به پزشک مراجعه کنید:
- ناتوانی در بیرون آمدن از تخت
- احساس ضعف شدید
- دشواری در خواب
- بی‌انگیزگی
- مشکل تمرکز
نتیجه‌گیری
سرطان پستان و درمان آن ممکن است خستگی را افزایش دهند. خستگی به نوع سرطان، علائم و نوع و مدت درمان بستگی دارد. عواملی مانند سن، سلامت عمومی و پاسخ فرد به درمان نیز می‌توانند نقش داشته باشند.
در بیشتر موارد، سطح انرژی چند ماه پس از پایان درمان بهتر می‌شود. اما از میان رفتن کامل خستگی ممکن است چند ماه طول بکشد.
خوشبختانه درمان و تغییر سبک زندگی می‌تواند خستگی را کم و انرژی را بهتر کند. برای شیوه مقابله با خستگی مرتبط با سرطان می‌توانید با متخصص مشورت کنید.
منابع
آیا این مقاله برای شما مفید بود؟
بازخورد شما به بهبود محتوای ما کمک می‌کند.
نظرهای خوانندگان
نظر خود را بنویسید
نام و دیدگاه شما فقط پس از تأیید مدیر منتشر می‌شود. نشانی ایمیل شما هرگز به بازدیدکنندگان نمایش داده نمی‌شود.
اولین نظر را شما بنویسید.