آزمایش خون جدید، آدنوم‌های پیش‌سرطانی روده بزرگ را شناسایی می‌کند

آزمایش خون جدیدی برای سرطان کولورکتال(سرطان روده بزرگ)، امیدبخشِ تشخیص زودهنگام است.

پیش‌تر نشان داده شده است که آزمایش «چنداُمیکی» در حال توسعه شرکت زیست‌فناوری Freenome، سرطان کولورکتال مرحله اولیه (مراحل I و II) را با حساسیت % 94 و ویژگی % 94 شناسایی می‌کند.

مطالعه جدیدی نشان می‌دهد این آزمایش می‌تواند ضایعات پیش‌سرطانی، یعنی آدنوم‌های پیشرفته کولورکتال (advanced adenomas = AA)، را نیز شناسایی کند.

آدنوم کولورکتال چیست؟

آدنوم‌های کولورکتال ضایعات اپی‌تلیالی پیشرونده پیش‌بدخیم (پیش‌سرطانی) هستند که می‌توانند دیسپلازی درجه پایین یا بالا نشان دهند. سرطان‌های کولورکتال فراتر از لایه عضلانی مخاط، دست‌کم تا زیرمخاط گسترش می‌یابند و از آدنوم‌های دارای دیسپلازی درجه بالا منشأ می‌گیرند.

آدنوم‌های پیشرفته با داشتن هر یک از ویژگی‌های زیر تعریف می‌شوند:

• ≥ 1 cm,
• متعدد (≥ 3 عدد)،
• دیسپلازی درجه بالا یا
• وجود هرگونه ساختار ویلوس

خطر سرطان کولورکتال در افراد دارای آدنوم پیشرفته، 3-5 برابر میانگین جامعه است.

تشخیص زودهنگام آدنوم‌های پیشرفته کولورکتال با آزمایش خون

توانایی شناسایی آدنوم‌های پیشرفته بسیار مهم است؛ زیرا به این ترتیب می‌توانیم آن‌ها را پیش از سرطانی شدن برداریم.

در سمپوزیوم سرطان‌های گوارشی (GICS) 2021، داده‌هایی ارائه شد که نشان می‌داد آزمایش جدید می‌تواند آدنوم‌های پیشرفته را با حساسیت % 41 و ویژگی % 90 شناسایی کند.

این حساسیت آزمایش جدید، بهتر یا مشابه آزمایش‌های مدفوع موجود است (ببینید: 7 آزمایش جایگزین کولونوسکوپی برای تشخیص زودهنگام سرطان کولون و رکتوم).

آزمایش جدید برای شناسایی آدنوم‌های پیشرفته تقریباً دو برابر آزمایش ایمونوشیمیایی مدفوع (FIT) حساسیت داشت (% 41 در برابر % 24) و حساسیتش با آزمایش FIT-DNA قابل‌مقایسه بود (% 41 در برابر % 42).

آنچه این روش را ویژه می‌کند، استفاده از فناوری چنداُمیکی است؛ یعنی DNA، RNA، پروتئین و سایر نشانگرهای زیستی همگی با هم بررسی می‌شوند.

این روش اُمیکی، برای فراهم کردن نمایی چندبعدی از نشانگرهای زیستی مشتق از تومور و سیستم ایمنی که شناسایی زودهنگام سرطان را ممکن می‌کنند، زیست‌شناسی محاسباتی پیشرفته و یادگیری ماشین را به کار می‌گیرد و سنجش‌های DNA آزاد، متیلاسیون و پروتئین‌های در گردش را یکپارچه می‌کند.

برخلاف سایر آزمایش‌های در حال توسعه برای تشخیص زودهنگام سرطان که برخی ادعا می‌کنند چند نوع شایع سرطان را شناسایی می‌کنند، از نوع بیوپسی مایع ، Freenome فقط بر سرطان کولورکتال تمرکز دارد. شرکت‌های دیگری نیز در تشخیص زودهنگام فعال‌اند، اما برخی غربالگری چندسرطانی انجام می‌دهند و محصول عمومی دارند. این رویکرد جدید، برای تمرکز بر یک نوع مشخص، تشخیص زودهنگام سرطان کولورکتال، سرطان شایع رتبه 3 جهان، را هدف قرار می‌دهد و شرکت می‌گوید پس از آن به انواع دیگر گسترش خواهد یافت.

حساسیت بهتر در تشخیص زودهنگام

در مطالعه ارائه‌شده در نشست، آزمایش خون چنداُمیکی جدید برای شناسایی آدنوم‌های پیشرفته ارزیابی شد.

نمونه خون از شرکت‌کنندگان AI-EMERGE گرفته شد؛ مطالعه‌ای چندمرکزی با جمع‌آوری آینده‌نگر داده‌ها که افراد با خطر متوسط مراجعه‌کننده برای غربالگری در 30 بیمارستان آمریکا و کانادا را شامل می‌شد. مطالعه در مجموع 542 نمونه داشت: 122 آدنوم پیشرفته تأییدشده با بافت‌شناسی و 420 نمونه کنترل منفی تأییدشده با کولونوسکوپی.

حساسیت آزمایش جدید در شناسایی آدنوم‌های پیشرفته بیشتر از آزمایش mSEPT9 بود که در حال حاضر تنها آزمایش خون موجود برای غربالگری سرطان کولورکتال است. حساسیت آزمایش جدید بسیار بالاتر از FIT و قابل‌مقایسه با FIT-DNA بود. نویسندگان در چکیده، افزایش حساسیت با افزایش اندازه ضایعه و ثبات آن در محل‌ها و بافت‌شناسی‌های مختلف، به‌جز ضایعات دندانه‌دار، را بیان کردند.

با ترکیب امضاهای زیستی (نشانگرها) از منابع توموری و غیرتوموری، رویکرد چنداُمیکی دو برابر رویکردهای مبتنی بر متیلاسیون تنها یا یک پروتئین، آدنوم پیشرفته شناسایی می‌کند. اکنون نشان داده شد که شناسایی حساس آدنوم‌های پیشرفته در خون، در سطحی مشابه یا بهتر از آزمایش مدفوع موجود، ممکن است؛ امری که برای تشخیص زودهنگام مؤثر و پیشگیری از سرطان کولورکتال ضروری است.

شرکت روند قانونی دریافت تأیید FDA را برای آزمایش آغاز کرد. هدف شرکت، ثبت‌نام 14.000 شرکت‌کننده و جمع‌آوری آینده‌نگر داده‌ها است.