بهترین درمان کوچک‌کننده پیش از جراحی برای سرطان مثانه چیست؟

سرطان مثانه شایع‌ترین سرطان دستگاه ادراری است. در جوامع غربی میانه سن تشخیص حدود 70 سال است و در مردان بیشتر از زنان دیده می‌شود. مهم‌ترین عامل خطری که احتمال ابتلا به سرطان مثانه را افزایش می‌دهد سیگار است؛ پس از آن آمین‌های آروماتیک، مواجهه شغلی با مواد سرطان‌زا (فلز، رنگ، چرم و نساجی) و عفونت HPV قرار دارند.

اندام مثانه سه لایه دارد:

1. پوشش داخلی مثانه (اوروتلیوم)،
2. لایه عضلانی ضخیم در وسط (عضله دترسور) و
3. لایه بیرونی (ادوانتیسیا)

در سرطان مثانه، مرحله بیماری و در نتیجه چگونگی درمان آن بر اساس این تعیین می‌شود که توموری که از پوشش داخلی مثانه آغاز شده، به لایه عضلانی میانی یا به بیرون گسترش یافته است یا خیر. از این نظر سرطان‌های مثانه را در 3 وضعیت ارزیابی می‌کنیم:

1. سرطان مثانه که به لایه عضلانی نرسیده است (غیرمهاجم به عضله)
2. سرطان مثانه که به لایه عضلانی گسترش یافته است (مهاجم به عضله)، و
3. سرطان متاستاتیک مثانه (گسترش‌یافته به اندام‌های دیگر)

حدود %80 سرطان‌های مثانه هنگام تشخیص به لایه عضلانینرسیدههستند؛ یعنی در مرحله زودرس قرار دارند. درمان اصلی بیماری در این مرحله، TUR-M نامیده می‌شود (برداشت از راه مجرای ادرار - مثانه). در این روش با سیستوسکوپی که در سر آن دوربین وجود دارد وارد مجاری ادراری می‌شوند و ناحیه پوشش داخلی مثانه را که تومور دارد می‌تراشند.

در موارد گسترش‌یافته به لایه عضلانی سرطان مثانه، ابتدا نئوادجوانت یعنی شیمی‌درمانی کوچک‌کننده انجام می‌شود. در بحث شیمی‌درمانی کوچک‌کننده پیش از جراحی سرطان مثانه، نخست رژیمی به ذهن می‌رسد که هر 21 روز تجویز می‌شود و شامل سیس‌پلاتین-جم‌سیتابین به‌صورت ترکیبی است. اما ترکیبی که هر 14 روز تجویز می‌شود، یعنی متوترکسات-وین‌کریستین-آدریامایسین-سیس‌پلاتین (ddMVAC) نیز با وجود آنکه کمتر ترجیح داده می‌شود، در درمان نئوادجوانت سرطان مثانه نتایج خوبی نشان داده است. در 30 اوت 2018 در JAMA Oncologyپژوهشی منتشر شد که برای نخستین بار این دو رژیم درمانی را مقایسه کرد.

جزئیات و نتایج پژوهش

در چارچوب مطالعه، سیستکتومی یا جراحی سرطان مثانه در 1113 بیمار بررسی شد. از بیماران، 824 نفر سرطان مثانه گسترش‌یافته به لایه عضلانی یا در مرحله پیشرفته داشتند. از این 824 بیمار، %40 درمان نئوادجوانت دریافت کردند. از بیماران دریافت‌کننده درمان نئوادجوانت؛

• به % 61 جم‌سیتابین-سیس‌پلاتین
• به % 10 جم‌سیتابین-کربوپلاتین
• و به % 14، ddMVAC داده شد.

بر اساس نتایج پژوهش؛

• در % 52 بیماران دریافت‌کننده ddMVAC، در % 41 دریافت‌کنندگان جم‌سیتابین-سیس‌پلاتین و در %27 دریافت‌کنندگان جم‌سیتابین-کربوپلاتین، کاهش مرحله تومور مشاهده شد.
• نتیجه قابل توجه‌تر این بود که در % 41 بیماران دریافت‌کننده ddMVAC پاسخ کامل پاتولوژیک مشاهده شد؛ یعنی در بافت‌های برداشته‌شده با جراحی هیچ سلول سرطانی یافت نشد. این میزان برای جم‌سیتابین-سیس‌پلاتین % 24 و برای جم‌سیتابین-کربوپلاتین % 9 بود.
• اگرچه مدت بقای کلی بیماران سرطان مثانه درمان‌شده با ddMVAC بیشتر از دریافت‌کنندگان درمان‌های دیگر بود، این تفاوت از نظر آماری معنادار نبود.

در نتیجه به نظر می‌رسد درمان ddMVAC نسبت به سایر درمان‌های نئوادجوانت سرطان مثانه با پیامدهای بهتر بیماری همراه است. با توجه به اینکه این مطالعه پژوهشی گذشته‌نگر بر پایه تحلیل داده‌های نتایج بیماران پیشین است، برای مقایسه روشن ddMVAC با جم‌سیتابین-سیس‌پلاتین که درمان استاندارد محسوب می‌شود، یک پژوهش آینده‌نگر تصادفی‌شده از نوع کارآزمایی بالینی لازم است.