پروفسور ترک درمان تازه‌ای برای سرطان پروستات کشف کرد

سرطان پروستات شایع‌ترین سرطان مردان در کشورهای غربی است. هر سال حدود 1.3 میلیون مورد جدید سرطان پروستات در جهان رخ می‌دهد. آمار جهانی سرطان نشان می‌دهد هر سال حدود 310.000 نفر بر اثر سرطان پروستات جان می‌بازند. ازاین‌رو به رویکردهای درمانی مؤثر برای سرطان پروستات نیاز است. در ژانویه 2019، Nature Communicationsمطالعه‌ای منتشر کرد که در آن روش درمانی مؤثری علیه سرطان پروستات توسعه یافته بود. این مطالعه بازتاب بالینی پژوهش‌های پیش‌بالینی 10 ساله را در بر می‌گیرد.

پژوهش به سرپرستی پروفسور ترک شاغل در بخش علوم زیستی دانشگاه اسلو در نروژ، که آزمایشگاه خود را دارد، فخری ساعتچی‌اوغلو انجام شد. پروفسور ساعتچی‌اوغلو در 2015، در سلول‌های سرطان پروستات 2 مسیر پیام‌رسانی کشف کرده بود که یکی فعال و دیگری غیرفعال بود. در این مطالعه مشخص شد مسیر فعال کشف‌شده، یعنی IRE1، همچنین در فعال‌سازی انکوژن‌ها(از ژن‌های مرتبط با سرطان) نقش مهمی دارد. بر این اساس مشخص شد IRE1 مسئول فعال‌سازی پروتئین مرتبط با سرطان به نام C-MYC است. کشف این مسیر پیام‌رسانی توسط گروه با واکنش سلول‌ها در برابر مواد سرطان‌زاو اندامک شبکه آندوپلاسمی که در این واکنش‌ها نقشی مهم دارد، مرتبط است. سلول‌های بدن ما به شیوه‌های مختلف در معرض «تنش‌های سلولی / مواد سرطان‌زا» قرار می‌گیرند. سلول‌های سرطانی بیش از سلول‌های طبیعی تحت تنش سلولی‌اند، زیرا برای تکثیر سریع خود باید اکسیژن و مواد مغذی کافی پیدا کنند. سلول‌های سرطانی پاسخ طبیعی سلول به تنش را به سود خود به کار می‌گیرند. در این مطالعه این سازوکار با عاملی به نام MKC8866 هدف گرفته شد. این عامل را شرکت زیست‌فناوری MannKind با غربالگری 200.000 ترکیب شیمیایی توسعه داد. MKC8866 یک عامل ضدسرطان از گروه هیدروکسیل-آریل-آلدهید است.

نتایج پژوهش نشان داد در سلول‌های سرطان پروستات که با MKC8866 هدف گرفته شدند، مسیر پیام‌رسانی ایجادکننده پاسخ تنش مسدود شد. همچنین پس از استفاده از این عامل در کشت سلولی و مدل‌های موشی سرطان پروستات، رشد سرطان پروستات با موفقیت متوقف شد.

این مطالعه برای ما چه معنایی دارد؟

• این کشف یکی از بهترین نمونه‌های انتقال پژوهش علوم پایه به بالین است. ابتدا مسیر پیام‌رسانی مهمی در سرطان پروستات کشف شد و سپس سلول‌های سرطانی با دارویی که این مسیر را هدف می‌گیرد، به‌طور مؤثر از بین رفتند.
• برنامه‌ریزی شده است به‌زودی مطالعات بالینی اروپایی با عوامل ضدسرطان هدف‌گیرنده این هدف سلولی آغاز شود.

توضیح شکل: شکل سازوکار اثر عاملی به نام MKC8866 را نشان می‌دهد که قابلیت تبدیل شدن به داروی سرطان پروستات در آینده را دارد. در سلول‌های سرطان پروستات، گیرنده آندروژن باعث بیان (تولید) IRE1-آلفا می‌شود. سپس آنزیم IRE1 آلفا تولید XBP1 را ممکن می‌کند. XBP1 فعالیت c-MYC، یک انکوپروتئین قدرتمند مؤثر در پیشرفت تومور، را افزایش می‌دهد. داروی MKC8866 با مهار بیان XBP1 باعث کاهش چشمگیر فعالیت c-MYC می‌شود. در پی آن، رشد تومور متوقف می‌شود. پروفسور

فخری ساعتچی‌اوغلودر 1981 وارد دانشکده پزشکی دانشگاه اژه شد. نیمی از تحصیلات دانشگاهی خود را در آمریکا گذراند. ساعتچی‌اوغلو، که اکتشافاتش در زمینه سرطان بارها در رسانه‌های ما مطرح شده، همچنین دانشمندی است که با پژوهش‌های خود درباره یوگاو فواید آن برای سلامت نیز شناخته می‌شود.