دکتر اف. پری ویلسون قبلاً درباره ارتباط ویتامین D و ام‌اس, بیماری کلیوی, اسکیزوفرنی و افتادن مطالبی نوشته بود (پژوهش‌های ما درباره ویتامین D و سرطان را نیز از اینجا می‌توانید ببینید).
همه‌گیری COVID-19 در این دوره، مطرح شدن دوباره ویتامین D تعجب‌آور نیست. دکتر آنتونی فائوچی که در همه‌گیری صدایی هوشیار و مسئولانه بوده، گفته خود ویتامین D مصرف می‌کند. ویتامین D همچنین بخشی از ترکیب دارویی ریاست‌جمهوری ترامپ هنگام اقامت در والتر رید بود.
بنابراین تصمیم گرفتم داده‌های علمی ویتامین D را بررسی کنم. اما پیش از آن می‌خواهم بگویم چرا ذاتاً به مطالعات ویتامین D با تردید نگاه می‌کنم. دو موضوع اصلی وجود دارد:
-
سطح پایین ویتامین D به چیزهای بسیاری مرتبط شده است (تقریباً هر مشکل سلامت). کمبود ویتامین C اسکوربوت ایجاد می‌کند؛ خوب. اما چگونه ویتامین D پایین به همه‌چیز مرتبط است؟ یا مهم‌ترین ویتامین دنیاست یا نماینده چیز مهم دیگری است.
-
همه این ارتباط‌های جالب را وقتی با کارآزمایی‌های بالینی تصادفی (فاز III)می‌آزماییم و به برخی ویتامین D و به برخی دارونما می‌دهیم، تقریباً همیشه هیچ اثری نشان نمی‌دهند.
کمبود ویتامین D را می‌یابیم، می‌گوییم «پس شاید مقصر همین است» و مکمل آن را آزمایش می‌کنیم؛ تقریباً همه شکست خورده‌اند. چند مثال:
مطالعات «مشاهده‌ای» متعدد نشان دادند افراد دارای ویتامین D پایین، سرطان و بیماری قلبی‌عروقی را با احتمال بیشتری پیدا می‌کنند. این‌ها مطالعات مشاهده‌ای بودند و دانشمندان و پزشکان را برای آزمودن اینکه آیا دادن ویتامین D خطر این بیماری‌ها را کم می‌کند، تشویق کردند.
سپس یک کارآزمایی بالینی تصادفی با 26 هزار بیمار داریم. مکمل ویتامین D در محافظت از سرطان و بیماری قلبی‌عروقی ناموفق بود.
مطالعات مشاهده‌ای، ارتباط ویتامین D پایین با ایجاد دیابت را مطرح کردند. سپس با 2400 فرد پیش‌دیابتی کارآزمایی انجام دادیم. مکمل ویتامین D هیچ اثری نداشت.
مطالعات مشاهده‌ای، ارتباط سطح پایین ویتامین D با افتادن را یافتند. مطالعه تصادفی (مطالعه عینی‌تر با ورود تصادفی بیمار) اما چنین اثری نیافت (با این حال ورزش از افتادن جلوگیری کرد).
آیا ویتامین D به‌طور کلی جان نجات می‌دهد؟ چندان نه. کارآزمایی طرح سلامت زنان برای ویتامین D در برابر دارونما، 36 هزار زن پس از یائسگی را تصادفی تقسیم کرد و هیچ فایده‌ای در بقا دیده نشد.
نمی‌گویم مکمل‌های ویتامین D هیچ کاربردی ندارند. آزمون‌های تصادفی به‌ندرت فایده وعده‌داده‌شده داده‌های مشاهده‌ای را نشان می‌دهند. اما وضعیت دیگری با چنین شکاف بزرگی میان داده‌های مشاهده‌ای و تصادفی به ذهنم نمی‌رسد.
چرا ویتامین D در بیماری‌های جدی اثر ندارد؟
چون سطح ویتامین D نشانگر سبک زندگی شماست و تعدیل آن واقعاً دشوار است. می‌توانید بپرسید افراد چقدر آفتاب می‌گیرند و ورزش می‌کنند، رژیمشان چقدر متنوع است و درآمدشان چقدر است؛ اما این‌ها ابزارهای بسیار غیردقیقی هستند.
خوب، با در نظر گرفتن همه این‌ها درباره ویتامین D برای COVID-19 چه می‌دانیم؟
در 27 اکتبر، در Journal of Clinical Endocrinology & Metabolism، درباره COVID-19 در 216 بیمار بستری یافته شد که %80 کمبود ویتامین D داشتند؛ این مطالعه از اسپانیا گزارش شد. فقط %40 افراد سالم شناخته‌شده گروه کنترل کمبود ویتامین D داشتند. البته افراد کنترل بستری نبودند.
مطالعات بهتری هم هست. اگر به سپتامبر برگردیم، در مطالعه شیکاگو در 489 نفر داده‌هایی داشتیم که نشان داد خطر ابتلا به COVID-19 در افراد دارای کمبود ویتامین D، 1.77 برابر بیشتر است.
این مطالعه در PLOS One، در میان 235 بیمار بستری دریافت که در سطح ویتامین D کمتر از 30 ng/mL، مرگ‌ومیر %20 و در سطح بالاتر %9.7 بود. باید بگویم این مقاله به دلیل برخی ناهنجاری‌های داده با «ابراز نگرانی» علامت‌گذاری شده است.
خوب، مطالعات مشاهده‌ای زیادی داریم و آنتونی فائوچی نیز آشکارا می‌گوید باید به ویتامین D فکر کنیم.
واقعاً چرا نه؟ ارزان است و الگوی عوارض نسبتاً خفیفی دارد (گرچه نفرولوژیست درونم نگران سنگ کلیه است).
اما درباره COVID-19، عوامل متعددی که با ویتامین D پایین مرتبط‌اند، نیز با عفونت و شدت COVID-19 ارتباط دارند: سن بالا، شاخص توده بدنی، نژاد سیاه، فقر و بیماری‌های همراه. توضیح آماری مناسب همه این‌ها واقعاً دشوار است.
به همین دلیل درباره ویتامین D بسیار محتاطم. واقعاً می‌خواهم نتایج کارآزمایی بالینی تصادفی را ببینم. اکنون یکی هست؛ اگر چشم‌ها را تنگ کنید، دو تا.
این کارآزمایی تصادفی خارج از اسپانیاست. در مطالعه‌ای کوچک درباره COVID-19، تعداد 76 بیمار بستری با نسبت 2: 1 به دریافت ویتامین D + آزیترومایسین + هیدروکسی‌کلروکین یا فقط آزیترومایسین + هیدروکسی‌کلروکین تصادفی اختصاص یافتند. از 50 نفر گروه ویتامین D فقط یک نفر به مراقبت ویژه رفت. این را با 26 نفر گروه بدون ویتامین D مقایسه کنید که 13 نفرشان به مراقبت ویژه رفتند.
در گروه ویتامین D مرگی نبود و گروه بدون آن دو مرگ داشت. نادیده می‌ماند که گروه بدون ویتامین D از ابتدا کمی پرخطرتر بود و دیابت و پرفشاری خون بیشتری داشت (این چه تصادفی‌سازی است؟). اما صادقانه، آنچه شگفت‌زده‌ام می‌کند اندازه اثر است. یعنی کاهش خطر پذیرش مراقبت ویژه از %50 به %2؟ واقعاً مقدار شگفت‌آوری است. پس اینجا هستیم: آیا این دارویی معجزه‌آساست یا مشکلی در مطالعه هست که نمی‌دانیم؟ و این روزها معجزه کم است.
این مطالعه را کنار بگذاریم و در بیش از 400 هزار نفر، رابطه علّی با COVID-19 شدید را در به این مطالعه نگاه کنیم. برای بررسی رابطه COVID-19 و ویتامین D از تصادفی‌سازی مندلی استفاده می‌کند و مقاله فعلاً پیش‌چاپ است. در طراحی، افراد دارای استعداد ژنتیکی برای ویتامین D پایین را با افراد بدون آن مقایسه می‌کنید. این مسائل سبک زندگی را از معادله خارج می‌کند. جالب اینکه افراد با ویتامین D پایین ژنتیکی، احتمال کمتری برای بستری با COVID-19 یا بیماری شدید داشتند.
نتیجه
می‌دانیم افراد با ویتامین D پایین در COVID-19 خطر بیشتری برای پیامد نامطلوب دارند. هنوز نمی‌دانیم مکمل این خطر را تغییر می‌دهد یا نه. باید محتاط باشیم، چون مکمل این ویتامین به‌ظاهر معجزه‌آسا بارها ناامیدمان کرده است؛ پس درباره اتکا به ویتامین D برای COVID-19 و مصرف ناآگاهانه دوز بالا محتاط باشید.
*
اف. پری ویلسون، MD، MSCE، دانشیار پزشکی و مدیر برنامه پژوهش ترجمانی کاربردی ییل است. آثار ارتباطات علمی او در Huffington Post، NPR و Medscape یافت می‌شود.
*
موضوعات مرتبط
نظرهای خوانندگان
نظر خود را بنویسید
نام و دیدگاه شما فقط پس از تأیید مدیر منتشر می‌شود. نشانی ایمیل شما هرگز به بازدیدکنندگان نمایش داده نمی‌شود.
اولین نظر را شما بنویسید.