ძუძუს კიბოს 4. სტადიის მკურნალობის აქამდე მიღებული საუკეთესო შედეგები

ESMO-ის (ევროპის სამედიცინო ონკოლოგიის საზოგადოების) 2021 წლის კონგრესზეწარდგენილი ფართომასშტაბიანი კლინიკური კვლევის შედეგების მიხედვით, პოსტმენოპაუზურ, ჰორმონული რეცეპტორის (HR) დადებით / ადამიანის ეპიდერმული ზრდის ფაქტორის რეცეპტორ 2-ის (HER2) უარყოფით მეტასტაზურ ძუძუს კიბოში არომატაზის ინჰიბიტორ letrozol-ზე CDK 4/6 ინჰიბიტორ ribosiklib-ის (Valamor) დამატებისას საერთო გადარჩენის მედიანა 12 თვით გაუმჯობესდა.

პირველი კვლევა, რომელმაც მეტასტაზური ძუძუს კიბოს დროს გადარჩენის 5 წელზე მეტი ხანგრძლივობა აჩვენა

MONALEESA-2 სახელწოდების კლინიკურ კვლევაში ჰორმონების დამთრგუნველი მკურნალობის სახით letrozol-ის მიმღები 668 პაციენტი 1:1 თანაფარდობით შემთხვევით განაწილდა ორიდან ერთ ჯგუფში; ექსპერიმენტულ ჯგუფს ribosiklib მიეცა, საკონტროლოს კი — პლაცებო.

ESMO 2021 კონგრესზე წარდგენილი იყო მეტასტაზური ძუძუს კიბოს პირველი ხაზის მკურნალობაში ribosiklib-ისთვის 2017 წელს FDA-ის ნებართვის მომტანი MONALEESA-2 კვლევის საერთო გადარჩენის საბოლოო შედეგები.

საყურადღებო შედეგები

• მედიანურად 6,6-წლიანი დაკვირვებისას საერთო გადარჩენის მედიანა ribosiklib-ით 63,9 თვე იყო, პლაცებოს ჯგუფში კი — 51,4 თვე.
• გადარჩენის ეს ზრდა სიკვდილის შედარებითი რისკის 24%-ით შემცირებას შეესაბამება ( P = 0,004).
• შეფასებითი 6-წლიანი საერთო გადარჩენის მაჩვენებელი ribosiklib-ისთვის 44,2% იყო, ხოლო პლაცებოთი — 32,0%.

ეს პირველი მონაცემია, რომელიც შორს წასული ძუძუს კიბოს 3 ფაზის კლინიკურ კვლევაში საერთო გადარჩენის 5 წელზე მეტ მედიანას აჩვენებს.

CDK 4/6 ინჰიბიტორებმა ძუძუს კიბოს მკურნალობის მიდგომა შეცვალა

ჰორმონდადებითი ძუძუს კიბოს დროს „ქიმიოთერაპიის გარეშე მკურნალობის“ მიდგომა დამკვიდრდა.

ჰორმონდადებითი ძუძუს კიბოს მკურნალობაში ბოლო 5 წლის განმავლობაში ყველაზე ხშირად განხილული პრეპარატებია CDK 4/6 ინჰიბიტორები. ეს პრეპარატები მიტოზის (უჯრედის გაყოფის) ციკლის დამბლოკავებად მოქმედებს და ამ ჯგუფში მსგავსი მოქმედების მექანიზმის მქონე საერთაშორისო ნებართვის 3 პრეპარატია: palbosiklib (Reampla), ribosiklib (Valamor) და abemasiklib (Yulareb). ამ ჯგუფიდან პირველად 2015 წელს palbosiklib-მა (აშშ-ში სავაჭრო სახელია Ibrance, თურქეთში — Reampla) მიიღო ძუძუს კიბოს მქონე პაციენტებისთვის ამერიკის სურსათისა და წამლის ადმინისტრაციის (FDA) ნებართვა. შემდეგ abemasiklib-მა (ჩვენს ქვეყანაში ჯერ ანაზღაურება არ მიუღია) და ribosiklib-მა (აშშ-ში სავაჭრო სახელია Kisqali, თურქეთში — Valamor) FDA-ის ნებართვები 2017 წელს მიიღო. ეს პრეპარატები 2019 წელს ჯანმრთელობის სამინისტრომ ძუძუს კიბოს მქონე პაციენტებში გამოსაყენებლად დაამტკიცა და დაარეგისტრირა.

ძუძუს კიბოს სტანდარტული ჰორმონული მკურნალობის კომბინაცია CDK 4/6 ინჰიბიტორთან ამჟამად პოსტმენოპაუზურ ქალებში ჰორმონული რეცეპტორის დადებითი, HER2-უარყოფითი შორს წასული ძუძუს კიბოს პირველი ხაზის სტანდარტულ მკურნალობად მიიჩნევა; ანუ CDK 4 / 6 ინჰიბიტორის (მაგალითად, palbociclib, ribociclib, abemaciclib) არომატაზის ინჰიბიტორთან ან fulvestrant-თან ერთდროული გამოყენება.

MONALEESA-2 კვლევის მართლაც შთამბეჭდავი შედეგები მხარს უჭერს ribosiklib-ის მსგავსი CDK 4/6 ინჰიბიტორების მკურნალობის წინა ხაზში გამოყენებას.

Ribosiklib-მა და სხვა CDK 4/6 ინჰიბიტორებმა მეტასტაზური დაავადებისას პროგრესირების გარეშე გადარჩენის თანმიმდევრული სარგებელი აჩვენა, თუმცა ribosiklib პირველი პრეპარატია ძირითად 3 ფაზის კვლევებს შორის, რომელსაც საერთო გადარჩენის საბოლოო შედეგები აქვს. ამ შედეგებს დიდი ხანია ელოდნენ.

MONALESSA-2-ში საერთო გადარჩენის სარგებელი დაახლოებით 20. თვეზე გამოიკვეთა და დროთა განმავლობაში ზრდას აგრძელებდა.

სხვა სარგებელთან ერთად, პირველ ქიმიოთერაპიამდე დროის მედიანა ribosiklib-ით 50,6 თვე იყო, პლაცებოთი კი — 38,9 თვე; ამიტომ პაციენტებმა „ქიმიოთერაპიის დაწყებამდე ერთი წელი მოიგეს.

კვლევაში ribosiklib-ის ახალი გვერდითი მოვლენები არ გამოვლენილა. ყველაზე გავრცელებული იყო ნეიტროპენია და ღვიძლის ფუნქციის დარღვევები, თუმცა ისინი უმეტესად უსიმპტომო ლაბორატორიული ცვლილებები იყო და სრულად შექცევადი აღმოჩნდა. Ribosiklib-ით ნამკურნალები პაციენტების უმეტესობას ეკგ-ზე (გულის ელექტროკარდიოგრამაზე) ორჯერ გახანგრძლივებული QT ინტერვალი აღენიშნებოდა, თუმცა ამ შემთხვევაშიც ამ ცვლილებას კლინიკური შედეგი არ მოჰყოლია. Ribosiklib-ის ჯგუფის პაციენტების 1%-ზე ნაკლებს ფილტვის ინტერსტიციული დაავადება განუვითარდა. ამ გვერდითი მოვლენების უმეტესობა მკურნალობის პირველ 12 თვეში გამოვლინდა.