პანკრეასის კიბოს მკურნალობაში ახალი გვერდი გაიხსნა

პანკრეასის ყველაზე ხშირი კიბოა პანკრეასის ადენოკარცინომა, რომელსაც „პანკრეასის ეგზოკრინული კიბოც“ ეწოდება. დასავლეთის ქვეყნებში იგი კიბოთი სიკვდილის პირველ 5 მიზეზს შორისაა და 2030 წელს აშშ-ში კიბოთი სიკვდილის მეორე წამყვანი მიზეზი გახდება, როგორც მოსალოდნელია.

ფიქრობენ, რომ ამას 2 მთავარი მიზეზი აქვს:

1. სიმსუქნის მაჩვენებლების მატებასთან დაკავშირებული პანკრეასის კიბოს გახშირება და 
2. პანკრეასის კიბოს ახალი ეფექტური მკურნალობების ჯერ არმოძებნა. თუმცა სხვა მრავალი კიბოსთვის, განსაკუთრებით 2010 წლის შემდეგ, მრავალი ეფექტური მკურნალობა შემოვიდა (მაგალითად იმუნური საკონტროლო წერტილების ინჰიბიტორები და მიზნობრივი წამლები).

თუმცა პანკრეასის კიბოს მკურნალობაში განსხვავების მომტანი ქიმიოთერაპიის ახალი კომბინაცია 2011 წლის შემდეგ 4. სტადიის პანკრეასის კიბოში გამოიყენება: FOLFIRINOX რეჟიმი !

პანკრეასის კიბოში სრული განკურნების ერთადერთი შანსი ქირურგიაა, მაგრამ მხოლოდ პანკრეასის კიბოს ოპერაციით 5-წლიანი გადარჩენა დაბალია (დაახლოებით % 10). ამიტომ ოპერაციის შემდეგ ადიუვანტური (დამცავი) ქიმიოთერაპია ტარდება და ცნობილია, რომ ეს მიდგომა კიბოს განმეორების მაჩვენებლებს ამცირებს. აქამდე ადიუვანტური მკურნალობის სტანდარტული ქიმიოთერაპიული წამალი 6-თვიანი გემციტაბინი იყო. ადიუვანტური თერაპიის მიუხედავად 2 წელიწადში რეციდივი პაციენტთა % 69-დან 75-მდე აღინიშნება. ფტორურაცილის, ლეიკოვორინის, ირინოტეკანისა და ოქსალიპლატინის (FOLFIRINOX) კომბინაციის მეტასტაზური პანკრეასის კიბოს პირველ ხაზში გამოყენებისას გემციტაბინზე უკეთესი საერთო გადარჩენა ადრე აჩვენეს. ამ შედეგებით, ოპერაციის შემდეგ ადიუვანტურად გემციტაბინისა და მოდიფიცირებული-FOLFIRINOX'-ის ეფექტიანობის შესადარებლად ფაზა 3 კლინიკური კვლევა ჩატარდა და მისი საყურადღებო შედეგები 20 დეკემბერს 2018 წელს NEJM-ში გამოქვეყნდა.

შენიშვნა: მოდიფიცირებულ-FOLFIRINOX-ში სტანდარტულისგან განსხვავებით ფტორურაცილის ბოლუსური დოზა ამოიღეს, ძვლის ტვინის დათრგუნვისა და დიარეის მსგავსი გვერდითი ეფექტების შესამცირებლად.

კვლევის დეტალები

შეფასდა პანკრეასის კიბოს ოპერაციის მიმღები 493 პაციენტი. ისინი შემთხვევითად 2 ჯგუფში განაწილდნენ;

• ექსპერიმენტულ ჯგუფს მოდიფიცირებული-FOLFIRINOX (ოქსალიპლატინი 85 mg/m2, ირინოტეკანი დაწყებული 180-ით და უსაფრთხოების ანალიზის შემდეგ 150 mg/m2, ლეიკოვორინი 400 mg/m2 და ფტორურაცილი 2400 mg/m2 ყოველ 14 დღეში),
• საკონტროლო ჯგუფს გემციტაბინი (1000 mg/m2 დოზით 1., 8., 15. დღეებში ყოველ 4 კვირაში) მისცეს
• მკურნალობები 24 კვირა (6 თვე) გაგრძელდა
• კვლევის ძირითადი (პირველადი) საბოლოო წერტილი დაავადების გარეშე გადარჩენა იყო. მეორეული საბოლოო წერტილები საერთო გადარჩენა და უსაფრთხოება იყო.

კვლევის შედეგები

მედიანური 33.6-თვიანი დაკვირვების შემდეგ:

• მოდიფიცირებული-FOLFIRINOX ჯგუფში მედიანური დაავადების გარეშე გადარჩენა 21.6 თვე იყო, გემციტაბინის ჯგუფში კი 12.8 თვე იყო. გემციტაბინის ნაცვლად მოდიფიცირებული-FOLFIRINOX-ის მიცემამ კიბოსთან დაკავშირებული მოვლენის, მეორეული კიბოს ან სიკვდილის რისკი % 42-ით შეამცირა.
• 3. წელს დაავადების გარეშე გადარჩენა მოდიფიცირებული-FOLFIRINOX ჯგუფში % 39.7, გემციტაბინში კი % 21.4 იყო.
• მედიანური საერთო გადარჩენა მოდიფიცირებული-FOLFIRINOX ჯგუფში 54.4 თვე, გემციტაბინში კი 35 თვე იყო. მოდიფიცირებული-FOLFIRINOX-მა სიკვდილის რისკი % 36-ით შეამცირა.
• 3. წელს საერთო გადარჩენა % 63.4 იყო % 48.6-თან შედარებით.
• მძიმე (3. და 4. ხარისხის) გვერდითი ეფექტები მოდიფიცირებული-FOLFIRINOX-ის მიმღებთა % 75.9-ში, გემციტაბინის მიმღებთა % 52.9-ში დაფიქსირდა (გემციტაბინის ჯგუფში 1 პაციენტი ინტერსტიციული პნევმონიტის გვერდითი ეფექტით დაიღუპა).

დასკვნა

ონკოლოგიურ პრაქტიკას შემცვლელი ამ ღირებული კლინიკური კვლევის თანახმად, პანკრეასის კიბოს ადიუვანტურ მკურნალობაში მოდიფიცირებული-FOLFIRINOX გემციტაბინზე მნიშვნელოვნად უკეთეს გადარჩენას აჩვენებს. თუმცა არ უნდა დაგვავიწყდეს, რომ ამ კომბინირებულ ქიმიოთერაპიულ რეჟიმს გვერდითი ეფექტების უფრო მაღალი მაჩვენებელიც აქვს.