صفحه جدیدی در درمان سرطان پانکراس گشوده شد

شایع‌ترین سرطان پانکراس، آدنوکارسینوم پانکراساست که «سرطان برون‌ریز پانکراس» نیز نام دارد. در کشورهای غربی از نخستین 5 علت مرگ سرطانی است و انتظار می‌رود در 2030 در آمریکا، دومین علت اصلی باشد.

تصور می‌شود 2 علت اصلی داشته باشد:

1. چاقی با افزایش میزان آن، بروز سرطان پانکراس بیشتر می‌شود و 
2. هنوز درمان مؤثر جدید سرطان پانکراس پیدا نشده است؛ اما در بسیاری سرطان‌های دیگر به‌ویژه پس از 2010 درمان‌های مؤثر متنوع وارد شده‌اند (مانند مهارکننده نقاط وارسی ایمنی و داروی هوشمند).

بااین‌حال ترکیب جدید شیمی‌درمانی مؤثر بر تفاوت درمان پانکراس پس از 2011 در مرحله 4 سرطان پانکراس به کار گرفته شد: رژیم FOLFIRINOX !

تنها شانس شفای کامل پانکراس جراحی است، اما فقط جراحی سرطان پانکراس بقای 5 ساله پایین دارد (حدود % 10). بنابراین پس از عمل کمکی (محافظتی) شیمی‌درمانی اجرا می‌شود و مشخص شده میزان عود سرطان را کاهش می‌دهد. داروی شیمی‌درمانی استاندارد پذیرفته‌شده کمکی تا امروز، برای 6 ماه، جمسیتابین بوده است. باوجود درمان کمکی طی 2 سال عود در % 69 تا 75 است. ترکیب فلورواوراسیل، لوکوورین، ایرینوتکان و اگزالی‌پلاتین (FOLFIRINOX) در متاستاتیک پانکراس، به‌عنوان خط اول از نظر بقای کلی برتر از جمسیتابین نشان داده شده بود. بر این اساس، پس از جراحی برای درمان کمکی، جمسیتابین با FOLFIRINOX اصلاح‌شدهاز نظر اثربخشی در یک پژوهش بالینی فاز 3 مقایسه شد و نتایج مطالعه قابل‌توجه در 20 دسامبر 2018 در NEJMمنتشر شد.

توجه: در FOLFIRINOX اصلاح‌شده در مقایسه با استاندارد، دوز بولوس فلورواوراسیل برای کاهش سرکوب مغز استخوان و اسهال و عوارض مشابه حذف شده است.

جزئیات مطالعه

در مطالعه 493 بیمار جراحی‌شده پانکراس ارزیابی شدند و به‌طور تصادفی به 2 گروه تقسیم شدند؛

• گروه آزمایش، FOLFIRINOX اصلاح‌شده (اگزالی‌پلاتین 85 mg/m2، ایرینوتکان شروع با 180 و پس از تحلیل ایمنی 150 mg/m2، لوکوورین 400 mg/m2 و فلورواوراسیل 2400 mg/m2 هر 14 روز)،
• گروه شاهد، جمسیتابین (با دوز 1000 mg/m2 در روزهای 1، 8، 15 هر 4 هفته) دریافت کردند
• درمان 24 هفته (6 ماه) ادامه داشت
• نقطه پایانی اصلی مطالعه، بقای بدون بیماری بود. نقاط پایانی ثانویه بقای کلی و ایمنی تعیین شدند.

نتایج مطالعه

پس از میانه پیگیری 33.6 ماه؛

• میانه بقای بدون بیماری FOLFIRINOX اصلاح‌شده، 21.6 ماه و در گروه جمسیتابین، 12.8 ماه بود. جایگزینی با FOLFIRINOX اصلاح‌شده، خطر رویداد سرطانی، سرطان ثانویه یا مرگ را % 42 کاهش داد.
• در سال 3 بقای بدون بیماری FOLFIRINOX اصلاح‌شده % 39.7 و جمسیتابین % 21.4 بود.
• میانه بقای کلی در FOLFIRINOX اصلاح‌شده 54.4 ماه و جمسیتابین 35 ماه بود. مصرف اصلاح‌شده خطر مرگ را % 36 کاهش داد.
• در سال 3 بقای کلی % 63.4 در برابر % 48.6 بود.
• عوارض شدید (درجه 3 و 4) در % 75.9 دریافت‌کنندگان FOLFIRINOX اصلاح‌شده و % 52.9 جمسیتابین دیده شد (در جمسیتابین 1 بیمار به دلیل پنومونیت بینابینی درگذشت).

نتیجه

این پژوهش ارزشمند که عملکرد انکولوژی را تغییر می‌دهد، در درمان کمکی سرطان پانکراس نشان می‌دهد FOLFIRINOX اصلاح‌شده نسبت به جمسیتابین بقای معنادار بهتری دارد. بااین‌حال نباید فراموش کرد این رژیم ترکیبی عوارض بیشتری نیز دارد.