პირველად აჩვენეს, რომ იმუნოთერაპია ძუძუს კიბოში სიცოცხლეს ახანგრძლივებს

გერმანიის მიუნხენში ESMO 2018 კონგრესზეწარდგენილი და ამავდროულად NEJM-ში გამოქვეყნებული IMpassion130 სახელწოდების კლინიკური კვლევისშედეგებით, მეტასტაზური (4. სტადიის) სამმაგად უარყოფითი ძუძუს კიბოს პაციენტთა ნაწილში იმუნოთერაპიის წამალმა ატეზოლიზუმაბმასიცოცხლის ხანგრძლივობა გაზარდა.

- დაკავშირებული თემა: რა არის სამმაგად უარყოფითი ძუძუს კიბო? როგორია დიაგნოსტიკა და მკურნალობა? (დეტალურად)

კვლევის მთავარმა ავტორმა პროფესორმა Peter Schmid-მა თქვა, რომ შედეგები „სამმაგად უარყოფითი ძუძუს კიბოს მკურნალობის წესს შეცვლის“ და განაგრძო: "Nab-პაკლიტაქსელთან კომბინაციაში ატეზოლიზუმაბი პირველი იმუნოთერაპიაა, რომლის მიერ მეტასტაზურ სამმაგად უარყოფით ძუძუს კიბოში გადარჩენის გაუმჯობესება აჩვენეს.“

- დაკავშირებული თემა: იმუნოთერაპია და კიბოს ვაქცინა 

ატეზოლიზუმაბი კიბოს უჯრედების ზედაპირზე არსებული PD-L1 რეცეპტორის წინააღმდეგ შექმნილი მონოკლონური ანტისხეულის სტრუქტურის იმუნოთერაპიული წამალია. ამ კვლევაში სიცოცხლის გახანგრძლივების მქონეთა უმრავლესობას PD-L1 დადებითი ძუძუს სიმსივნეები ჰქონდა.

PD-L1 იმუნური სისტემის ერთ-ერთი საკონტროლო წერტილია და მისი დაბლოკვა კიბოს უჯრედების წინააღმდეგ იმუნიტეტის გააქტიურებას შეიძლება იწვევდეს. იმუნიტეტისგან გაქცევის ერთ-ერთი გზა კიბოს უჯრედზე PD-L1 რეცეპტორის ნორმაზე ბევრად მეტი რაოდენობაა, რასაც PD-L1 დადებითობა ეწოდება.

სამმაგად უარყოფითი ძუძუს კიბო აგრესიული ტიპია, რადგან მისი უჯრედები სწრაფად იყოფა და მეტად მეტასტაზირებს. მას ესტროგენის ჰორმონის ან HER2 ცილის რეცეპტორები არ აქვს, ანუ ჰორმონული მკურნალობით ან HER2-ზე მიმართული მიზნობრივი წამლებით ვერ მკურნალობენ. მთავარი წამლისმიერი მკურნალობა ქიმიოთერაპიაა, რომლისადმი რეზისტენტობაც პაციენტებში თვეებში ვითარდება. ეს შედარებით იშვიათი ტიპი ჩვეულებრივ ახალგაზრდა ქალებს ეხება. მეტასტაზირების შემდეგ სიცოცხლის მედიანური ხანგრძლივობა დაახლოებით 12-დან 15 თვემდეა.

კვლევის დეტალები

ფაზა-3 IMpassion 130 კვლევაში მანამდე მეტასტაზური დაავადებისთვის უმკურნალებელი სამმაგად უარყოფითი ძუძუს კიბოს 902 პაციენტი ჩაერთო. ისინი შემთხვევითად ორ ჯგუფად დაიყვნენ სტანდარტული ქიმიოთერაპია (nab-პაკლიტაქსელი) პლუს ატეზოლიზუმაბის ან სტანდარტული ქიმიოთერაპია პლუს პლაცებოს მისაღებად.

განისაზღვრა ორი მთავარი საბოლოო მაჩვენებელი:

1. როგორც PD-L1 დადებით, ისე უარყოფით პაციენტებში კომბინაცია რამდენად ანელებდა კიბოს (პროგრესირების გარეშე გადარჩენა) და
2. რამდენად ახანგრძლივებდა სიცოცხლეს (საერთო გადარჩენა).

დაკვირვების მედიანა 12.9 თვე იყო.

კვლევის შედეგები

• იმუნოთერაპიის კომბინაციამ გაუარესების ან სიკვდილის რისკი ყველა პაციენტში % 20-ით, PD-L1 დადებით ქვეჯგუფში კი % 38-ით შეამცირა.
• ყველა პაციენტში პროგრესირების გარეშე გადარჩენის მედიანა (მკურნალობით კიბოს კონტროლის დრო) კომბინაციის ჯგუფში) 7.2, მხოლოდ ქიმიოთერაპიით კი 5.5 თვე იყო. PD-L1 დადებითებში მედიანა კომბინაციით 7,5, მხოლოდ ქიმიოთერაპიით კი 5 თვე იყო.
• ანალიზისას ნახევარზე მეტი ცოცხალი იყო, ამიტომ საერთო გადარჩენა მხოლოდ დროებით/შუალედურად შეფასდა. PD-L1 დადებითი სიმსივნის პაციენტებში საერთო გადარჩენის მედიანა მხოლოდ სტანდარტული ქიმიოთერაპიით 15.5 თვე, იმუნოთერაპიის კომბინაციაში კი 25 თვე იყო.
• პასუხის მაჩვენებელი კომბინაციაში % 56, მხოლოდ ქიმიოთერაპიით % 46 იყო. PD-L1 დადებით სიმსივნეებში სხვაობა მეტი იყო (% 59, შედარებით % 43-თან).

პროფესორმა Schmid-მა კომბინაციის კარგი ამტანობა აღნიშნა. უმეტესი გვერდითი ეფექტიქიმიოთერაპიას უკავშირდებოდა და ორივე ჯგუფში მსგავსი სიხშირე ჰქონდა, თუმცა კომბინაციაში გულისრევა და ხველა მცირედ იმატებდა. იმუნოთერაპიასთან დაკავშირებული ეფექტები იშვიათი იყო და ყველაზე ხშირი მათგანი ჰიპოთირეოზი იყო (კომბინაციაში % 17.3, მხოლოდ ქიმიოთერაპიაში % 4.3).

- დაკავშირებული თემა: რა გვერდითი ეფექტები აქვს იმუნოთერაპიის წამლებს და როგორ მკურნალობენ?

დასკვნა

4. სტადიის სამმაგად უარყოფით ძუძუს კიბოში სტანდარტულ ქიმიოთერაპიაზე იმუნოთერაპიის დამატებით PD-L1 დადებითი სიმსივნის პაციენტებში საერთო სიცოცხლის თითქმის 10 თვით გახანგრძლივება (25 თვე) განსაკუთრებით საყურადღებოა.

მანამდე ASCO 2017-ზე წარმოდგენილ სხვა კვლევაში, ნეოადიუვანტურად (ოპერაციამდე შესამცირებლად) ქიმიოთერაპია+იმუნოთერაპიამ (პემბროლიზუმაბი) სრული პათოლოგიური პასუხი გაზარდა. თუმცა ეს პირველი რანდომიზებული ფაზა-3 კვლევაა, რომელმაც მეტასტაზურ სამმაგად უარყოფით ძუძუს კიბოში ქიმიოთერაპიისთვის იმუნოთერაპიის დამატებით სიცოცხლის გახანგრძლივების მტკიცებულება წარმოადგინა. განსაკუთრებით მკაფიო იყო PD-L1 დადებითებში და სამმაგად უარყოფითი სიმსივნეების დაახლოებით %40 PD-L1 დადებითი იყო. IMpassion 130-ის მონაცემები, სავარაუდოდ, ამ პაციენტებისთვის მკურნალობის გეგმას შეცვლის.